આનન્દસાગરસ્તવઃ
{ આનન્દસાગરસ્તવઃ }
આનન્દસાગરસ્તવઃ
વિજ્ઞાપનાર્હવિરલાવસરાનવાપ્ત્યા
મન્દોદ્યમે મયિ દવીયસિ વિશ્વમાતુઃ
અવ્યાજભૂતકરુણાપવનાપવિદ્ધા-
ન્યન્તઃ સ્મરામ્યહમપાઙ્ગતરઙ્ગિતાનિ ૧
આવેદ્યતામવિદિતં કિમથાપ્યનુક્તં
વક્તવ્યમાન્તરરુજોપશમાય નાલમ્
ઇત્યર્થ્યસે કિમપિ તચ્છ્રવણે નિધાતું
માતઃ પ્રસીદ મલયધ્વજપાણ્ડ્યકન્યે ૨
આક્રન્દિતં રુદિતમાહતમાનને વા
કસ્યાર્દ્રમસ્તુ હૃદયં કિમતઃ ફલં વા
યસ્યા મનો દ્રવતિ યા જગતાં સ્વતન્ત્રા
તસ્યાસ્તવામ્બ પુરતઃ કથયામિ ખેદમ્ ૩
પર્યાકુલે મનસિ વાચિ પરિસ્ખલન્ત્યાં
આવર્તગર્ત ઇવ ચક્ષિષિ ઘૂર્ણમાને
કસ્તેઽભિદાસ્યતિ શિવે મમતામવસ્થાં
કાલે દયસ્વ કથયામિ તવાધુનૈવ ૪
ભક્તિં કરોતુ નિતરાં સુરજાતિમાત્રે
ગ્રામીણજન્તુરિવ પૌરજનેષુ લોકઃ
અન્યત્ર દેવિ ભવદીયપદારવિન્દા-
દાકૃષ્યમાણમપિ મે હૃદયં ન યાતિ ૫
અઙ્ગીકુરુ ત્વમવધીરય વા વયં તુ
દાસાસ્તવેતિ વચસૈવ જયેમ લોકાન્
એતાવતૈવ સુકરો નનુ વિશ્વમાતઃ
ઉદ્દણ્ડદણ્ડધરકિઙ્કરમૌલિભઙ્ગઃ ૬
વેદાન્તવાક્યજનિતં વિમલં વિચારૈઃ
આસાદ્ય બોધમનુચિન્તનતોઽપરોક્ષમ્
મુક્તિં વ્રજન્તિ મનુજા ઇતિ સૂક્તિમાદ્યા-
માલમ્બ્ય કસ્તરિતુમર્હતિ શૈલકન્યે ૭
એકૈકવેદવિષયાઃ કતિ નામશાખા-
સ્તાસાં શિરાંસિ કતિ નામ પૃથગ્વિધાનિ
અર્થાવબોધવિધુરોઽક્ષરલાભ એવ
કેષાં નૃણાં કતિભિરસ્તુ શરીરબન્ધૈઃ ૮
ન્યાયાઃ પરસ્પરવિભિન્નદિશઃ સહસ્ર-
મુચ્છાવચાનિ ચ ભવન્ત્યુપબૃંહણાનિ
એવં સ્થિતે ગિરિસુતે નિગમોપલાનાં
તાત્પર્યસારમવધારયિતું ક્ષમઃ કઃ ૯
અસ્ત્વક્ષરગ્રહવિધિર્જનુષાં સહસ્રૈ-
રાપાતતો ભવતુ નામ તતોઽર્થબોધઃ
દુર્વાદિકલ્પિતવિકલ્પતરઙ્ગસાન્દ્રાન્
દુષ્પૂર્વપક્ષજલધીન્ કથમુત્તરેયઃ ૧૦
બ્રહ્મેતિ શક્તિરિતિ બન્ધવિમોચનીતિ
માયામયીતિ મદનાન્તકવલ્લભેતિ
સપ્તાષ્ટશબ્દપરિવર્તનમાત્ર એવ
સામર્થ્યમાવહતિ શાસ્ત્રપરિશ્રમોઽયમ્ ૧૧
તસ્યૈ પ્રસીદસિ ગિરીન્દ્રસુતે ય ઇત્થં
સમ્પાદયેત શનકૈરપરોક્ષબોધમ્
યસ્મૈ પ્રસીદસિ સ ચ ક્ષમતેઽવબોદ્ધુ-
મિત્થં પરસ્પરસમાશ્રયમેતદાસ્તે ૧૨
આકર્ણય ત્વમિમમભ્યુપગમ્ય વાદં
જાનાતુ કોઽપિ યદિ વા હૃદયં શ્રુતીનામ્
તસ્યાપ્યસઙ્ખ્યભવબન્ધશતાર્જિતોઽયં
દ્વૈતભ્રમો ગલતુ જન્મશતૈઃ કિયદ્ભિઃ ૧૩
કાલે મહત્યનવધાવપતન્ક્વદાપિ
ક્વાપ્યન્તિમે જનુષિ કોઽપિ ગતિં લભેત
ઇત્થં સમર્થનવિધિઃ પરમાગમાનાં
પર્યાયસૂક્તિવિધયા નયનં નઞર્થે ૧૪
એકાપવર્ગસમયે જગતોઽપવર્ગઃ
સર્વાપવર્ગસમયે પુનરસ્તશઙ્કઃ
ઈદૃગ્વિધં કમપિ પક્ષમિહાવલમ્બ્ય
સ્થાતું સુખં ક્ષમમનેવ પથા પ્રવૃત્તૈઃ ૧૫
અભ્યસ્ય વેદમવધાર્ય ચ પૂર્વતન્ત્ર-
માલક્ષ્ય શિષ્ટચરિતાનિ પૃથગ્વિધાનિ
અધ્યાપનાદિભિરવાપ્ય ધનં ચ ભૂરિ
શર્માણિ માતરલસાઃ કથમાચરેયુઃ ૧૬
આયસ્ય તાવદપિ કર્મ કરોતુ કશ્ચિ-
ત્તેનાપિ માતરધિકં કિમિવાનુભાવ્યમ્
અસ્તે સુખં ય ઇહ ભારતવર્ષસીમ-
ન્યાસ્તે સ કિઞ્ચિદિત ઉત્તરતોઽપસૃત્ય ૧૭
કર્મ ત્યજેમ યદિ નૂનમધઃ પતેમ
યદ્યાચરેમ ન કદાપિ ભવં તરેમ
કર્મ ત્યજેદિતિ ચરેદિતિ ચ પ્રવૃત્તાઃ
ભાવેન કેન નિગમા ઇતિ ન પ્રતીમઃ ૧૮
કર્મણ્યકર્મવિધિરેષ યદાચરન્તિ
કર્માણિ તત્તદનુબન્ધજિહાસયેતિ
સત્યં તથાપ્યભિનવો ભવિતા ન બન્ધઃ
પ્રાચીનબન્ધહરણે ક ઇવાભ્યુપાયઃ ૧૯
પ્રારબ્ધકર્મ કિયદારભતે કિયદ્વા
પ્રારપ્સ્યતે કિયદિદં ક ઇવાવધત્તામ્
કાલઃ કિયાનિવ મયા પ્રતિપાલનીયો
યસ્ય ક્ષણાર્ધમપિ કલ્પશતત્વમેતિ ૨૦
પુંસઃ ક્ષણાર્ધમપિ સંસરણાક્ષમસ્ય
સાઙ્ખ્યાદયઃ સરણયો ન વિશન્તિ કર્ણમ્
સઙ્ખ્યાય ગાઙ્ગસિકતાઃ સકલાશ્ચ સૂક્ષ્મા
ભુઙ્ક્ષ્વેતિ વાગિવ મહાક્ષુધયાર્દિતસ્ય ૨૧
ભક્તિસ્તુ કા યદિ ભવેદ્રતિભાવભેદ-
સ્તત્કેવલાન્વયિતયા વિફલૈવ ભક્તિઃ
પ્રીતિસ્ત્વયિ ત્રિજગદાત્મનિ કસ્ય નાસ્તિ
સ્વાત્મદ્રુહો ન ખલુ સન્તિ જનાસ્ત્રિલોક્યામ્ ૨૨
આત્મા સમસ્તજગતાં ભવતીતિ સમ્ય-
ગ્વિજ્ઞાય યદ્વિતનુતે ત્વયિ ભાવબન્ધમ્
સા ભક્તિરિત્યભિમતં યદિ સિદ્ધમિષ્ટં
વ્યર્થં વિશેષ્યમલમસ્તુ વિશેષણં નઃ ૨૩
સ્વાત્મેતરત્વમવધાર્ય પરત્વબુદ્ધ્યા
યત્પ્રીયતે ગુરુજનેષ્વિવ સૈવ ભક્તિઃ
સ્યાદેતદેવમિયમેવ તુ મે જિહાસ્યા
દ્વૈતભ્રમાત્કિમધિકં ભવબન્ધમૂલમ્ ૨૪
સેવૈવ ભક્તિરિતિ કર્મપથપ્રવેશઃ
સેવ્યપ્રસાદફલકા કિલ કર્મસેવા
ધ્યાનપ્રવાહ ઇતિ ચેચ્છ્રવણાત્ તૃતીયઃ
પ્રાગેવ માતરયમાકલિતોઽભ્યુપાયઃ ૨૫
અત્રૈવ દાસ્યસિ વિમુક્તિમથાપિ યાચે
માતઃ શરીરપતનં મણિકર્ણિકાયામ્
અસ્તુ સ્વકૃત્યમનુકમ્પનમીશ્વરાણાં
દાસસ્ય કર્મકરતૈવ તથા સ્વકૃત્યમ્ ૨૬
સદ્યો ભવેત્સુકૃતિનામુપદેશલાભઃ
પાપાત્મનાં બહુતિથે સમયે વ્યતીતે
ઇત્યાદિભિઃ કિલ પુરાણવચોભિરમ્બ
વારાણસીમપિ ન યાચિતુમુત્સુકોઽસ્મિ ૨૭
આક્રાન્તમન્તરરિભિઃ મદમત્સરાદ્યૈઃ
ગાત્રં વલીપલિતરોગશતાનુવિદ્ધમ્
દારૈઃ સુતૈશ્ચ ગૃહમાવૃતમુત્તમર્ણૈઃ
માતઃ કથં ભવતુ મે મનસઃ પ્રસાદઃ ૨૮
ધન્યાઃ કતિ ત્રિભુવને પરમોપભાગ્યં
સંસારમેવ પરમેશ્વરિ ભાવયન્તઃ
આભાસરૂપમવબોધમિમં સમેત્ય
ક્લિશ્યે કિયત્કિયદહં ત્વમુના ભવેન ૨૯
કા સંસ્કૃતિઃ કિમપચારનિબન્ધનેયં
કીદૃગ્વિધસ્ય તવ કિં ક્ષતમેતયેતિ
પ્રશ્ને તુ નાસ્મિ કુશલઃ પ્રતિવક્તુમેવ
ખેદસ્તુ મે જનનિ કોઽપ્યયમેવમાસ્તે ૩૦
એવં ગતસ્ય મમ સામ્પ્રતમેતદર્હ-
મત્રેદમૌપયિકમિત્થમિદં ચ સાધ્યમ્
અસ્મિન્પ્રમાણમિદમિત્યપિ બોદ્ધુમમ્બ
શક્તિર્ન મે ભુવનસાક્ષિણિ કિં કરોમિ ૩૧
ન જ્ઞાયતે મમ હિતં નિતરામુપાયો
દીનોઽસ્મિ દેવિ સમયાચરણાક્ષમોઽસ્મિ
તત્ત્વામનન્યશરણઃ શરણં પ્રપદ્યે
મીનાક્ષિ વિશ્વજનનીં જનનીં મમૈવ ૩૨
કિઞ્ચિન્મયા શ્રુતિષુ કિઞ્ચિદિવાગમેષુ
શાસ્ત્રેષુ કિઞ્ચિદુપદેશપથેષુ કિઞ્ચિત્
આઘ્રાતમસ્તિ યદતો ભવતીં વરીતું
ગોપ્ત્રીતિ કાચિદુદપદ્યત બુદ્ધિરેષા ૩૩
બ્રહ્મૈવમેવમહમેષ તદાપ્ત્યુપાય
ઇત્યાગમાર્થવિધુરાઃ પ્રથમે દયાર્હાઃ
ત્વદ્રક્ષકત્વગુણમાત્રવિદો દ્વિતીયા
ઇત્યર્થયે સદધિકાર નિરૂપણાય ૩૪
માતા કરોષિ મમતાં મયિ યાવદીશ-
ત્તાવદ્યતે મમ તતઃ કિમિવાસ્તિ સાધ્યમ્
મામિત્થમિત્થમુપયુઙ્ક્ષ્વ ન વિસ્મરેતિ
કિં સ્વામિનં ત્વરયતે ક્વચન સ્વભૃત્યઃ ૩૫
ત્યાજ્યં ત્યજાનિ વિહિતં ચ સમાચરાણિ
નિત્યેષુ શક્તિમનુરુધ્ય હુ વર્તિતવ્યમ્
તદ્બુદ્ધિશક્તિમનુરુદ્ધ્ય ન કાર્યશક્તિ-
મિત્યેતદેવ તુ શિવે વિનિવેદયામિ ૩૬
આત્મૈવ ભાર ઇતિ તં ત્વયિ યો નિધત્તે
સોઽઙ્ગાનિ કાનિ કલયત્વલસઃ પ્રપત્તેઃ
વિશ્વસ્ય સાક્ષિણિ વિલક્ષણલક્ષણા યા
વિસ્રમ્ભસમ્પદિયમેવ સમસ્તમઙ્ગમ્ ૩૭
ત્વત્પ્રેરણેન મિષતઃ શ્વસતોઽપિ માતઃ
પ્રામાદિકેઽપિ સતિ કર્મણિ મે ન દોષઃ
માત્રૈવ દત્તમશનં ગ્રસતઃ સુતસ્ય
કો નામ વક્ષ્યતિ શિશોરતિભુક્તિદોષમ્ ૩૮
મુક્તિં નિષાધયિષતાં નિજયૈવ બુદ્ધ્યા
પ્રારબ્ધકર્મ ભવતુ પ્રતિબન્ધહેતુઃ
ત્વામેવ સાધનતયાપિ સમાશ્રિતાનાં
તુલ્યં તદમ્બ યદિ કસ્તવ વીરવાદઃ ૩૯
પ્રારબ્ધકર્મ ગિરિજે ભવદાશ્રિતાના-
મન્યત્ર સંક્રમય નાશય વા સમૂલમ્
મર્ત્યાશ્ચ ખલ્વપિ વિષં વપુષિ પ્રસક્તં
સંક્રામયન્તિ પરતોઽપિ ચ નાશયન્તિ ૪૦
ત્વદ્દર્શનશ્રવણચિન્તનવન્દનાદિ-
ષ્વક્ષાણિ દેવિ વિનિયુજ્ય યથાધિકારમ્
રક્ષેત્યસઙ્ખ્યભવસમ્ભૃતયૈવ મૈત્ર્યા
રુન્ધ્યાં યદિ સ્થિરમમૂન્યધુનૈવ ન સ્યુઃ ૪૧
ત્રાતવ્ય એષ ઇતિ ચેત્કરુણા મયિ સ્યા-
ત્ત્રાયસ્વ કિં સુકૃતદુષ્કૃતચિન્તયા મે
કર્તું જગત્તિરયિતું ચ વિશૃંખલાયાઃ
કર્માનુરોધ ઇતિ કં પ્રતિ વઞ્ચનેયમ્ ૪૨
ત્વય્યર્પિતં પ્રથમમપ્પયયજ્વનૈવ
સ્વાત્માર્પણં વિદધતા સ્વકુલં સમસ્તમ્
કા ત્વં મહેશિ કુલદાસમુપેક્ષિતું માં
કો વાનુપાસિતુમહં કુલદેવતાં ત્વામ્ ૪૩
મૌઢ્યાદહં શરણયામિ સુરાન્તરં ચે-
ત્કિં તાવતા સ્વમપિ તસ્ય ભવામિ માતઃ
અજ્ઞાનતઃ પરગૃહં પ્રવિશન્પરસ્ય
સ્વત્વં પ્રયાસ્યતિ પશુઃ કિમુ રાજકીયઃ ૪૪
આધાય મૂર્ધનિ વૃથૈવ ભરં મહાન્તં
મૂર્ખા નિમજ્જથ કથં ભવસાગરેઽસ્મિન્
વિન્યસ્ય ભારમખિલં પદયોર્જનન્યા
વિસ્રબ્ધમુત્તરત પલ્વલતુલ્યમેનમ્ ૪૫
ક્વેદં પતિષ્યતિ વપુઃ ક્વ તતો નુ ગમ્યં
કો દણ્ડયિષ્યતિ કિયંતમનેહસં વા
કિં તસ્ય સન્તરણસાધનમિત્યનન્તા
ચિન્તા સ્થિતા ત્વયિ શનૈરવતારિતા સા ૪૬
જ્ઞાનં વિશેયમુત તેન વિનોદ્ધરેયં
પ્રારબ્ધમપ્યપલપેયમુતાનુરુંધ્યામ્
ઇત્થં સકૃત્પ્રપદનૈકવશંવદાયા
માતુર્મયિ પ્રવવૃતે મહતીહ ચિન્તા ૪૭
એતજ્જડાજડવિવેચનમેતદેવ
ક્ષિત્યાદિતત્વપરિશોધનકૌશલં ચ
જ્ઞાનં ચ શૈવમિદમાગમકોટિલભ્યં
માતુર્યદઙ્ઘ્રિયુગલે નિહિતો મયાત્મા ૪૮
ષટ્ત્રિંશદાવરણમધ્યજુષિ ત્વદઙ્ઘ્રૌ
હાલાસ્યનાથદયિતે નિહિતો મયાત્મા
ભૂભુતલત્રિદિવવર્તિષુ કઃ ક્ષમેત
તચ્ચક્ષુશાદિ નિભૃતેન નિરીક્ષિતું મામ્ ૪૯
બન્ધં હરિષ્યસિ સુખં વિતરિષ્યસીતિ
નિશ્ચપ્રચં નિખિલમમ્બ તદાસ્ત એવ
સમ્પ્રત્યહં ત્વયિ નિધાય ભરં સમસ્તં
યાનિર્વૃણોમિકિમિતોઽપિ મમાપવર્ગે ૫૦
કાશ્યાં નિપાતય વપુઃ શ્વપચાલયે વા
સ્વર્ગં નય ત્વમપવર્ગમધોગતિં વા
અદ્યૈવ વા કુરુ દયાં પુનરાયતૌ વા
કઃ સમ્ભ્રમો મમ ધને ધનિનઃ પ્રમાણમ્ ૫૧
નાહં સહે તવ કથાશ્રવણાન્તરાયં
નાહં સહે તવ પદાર્ચનવિચ્યુતિં વા
મોક્ષં દિશૈતદવિરુદ્ધમિદં ન ચેત્યા-
ન્નૈવાસ્તુ માતરપવર્ગમહોપસર્ગઃ ૫૨
આચૂડમાચરણમમ્બ તવાનુવાર-
મન્તઃસ્મરન્ભુવનમઙ્ગલમઙ્ગમઙ્ગમ્
આનન્દસાગરતરઙ્ગપરમ્પરાભિ-
રાન્દોલિતો ન ગણયામિ ગતાન્યહાનિ ૫૩
પાષાણતોઽપિ કઠિને શિરસિ શ્રુતીનાં
પ્રાયઃ પરિક્રમવશાદિવ પાટલાભમ્
અમ્બ સ્મરેયમમૃતાર્ણવમાથલબ્ધ-
હૈય્યઙ્ગવીનસુ કુમારમિદં પદં તે ૫૪
યે નામ સન્તિ કતિચિદ્ગુરવિસ્ત્રિલોક્યાં
તેષામપિ સ્વયમુપેતવતા ગુરુત્વમ્
પાદેન મૂર્ધ્નિ વિધૃતેન વયં તવામ્બ
સંસારસાગરમિમં સુખમુત્તરામઃ ૫૫
સાધારણે સ્મરજયે નિતિલાક્ષિસાધ્યે
ભાગી શિવો ભજતુ નામ યશઃ સમગ્રમ્
વામાઙ્ઘ્રિમાત્રકલિતે જનનિ ત્વદીયે
કા વા પ્રસક્તિરપિ કાલજયે પુરારેઃ ૫૬
સ્યાત્કોમલં યદિ મનો મમ વિશ્વમાતઃ
તત્પાદયોર્મૃદુલયોસ્તવ પાદુકાઽસ્તુ
સ્યાત્કર્કશં યદિ કરગ્રહણે પુરારેઃ
અશ્માધિરોપણવિધૌ ભવતૂપયોગઃ ૫૭
પ્રસ્નિગ્ધમુગ્ધરુચિપાદતલે ભવત્યા
લગ્નં દૃઢં યદિહ મે હૃદયારવિન્દમ્
એષૈવ સાગ્રભુવનદ્વિશતીપતિત્વ-
સામ્રાજ્યસૂચનકરી તવ પદ્મરેખા ૫૮
અપ્રાકૃતં મૃદુલતામવિચિન્ત્ય કિઞ્ચિ-
દાલમ્બિતાસિ પદયોઃ સુદૃઢં મયા યત્
તન્મે ભવાર્ણવનિમજ્જનકાતરસ્ય
માતઃ ક્ષમસ્વ મધુરેશ્વરિ બાલકૃત્યમ્ ૫૯
યત્રાનમન્પશુપતિઃ પ્રણયાપરાધે
મન્દં કિલ સ્પૃશતિ ચન્દ્રકલાઞ્ચલેન
પુષ્પાર્ચનેઽપિ મૃદિતં પદયોર્યુગં ત-
ન્માતસ્તુદન્તિ ન કથં પરુષા ગિરો મે ૬૦
અવ્યાજસુન્દરમનુત્તરમપ્રમેય-
મપ્રાકૃતં પરમમઙ્ગલમઙ્ઘ્રિપદ્મમ્
સંદર્શયેદપિ સકૃદ્ભવતી દયાર્દ્રા
દ્રષ્ટાસ્મિ કેન તદહં તુ વિલોચનેન ૬૧
દિવ્યા દૃશોઽપિ દિવિષદ્ગ્રહણોચિતાનિ
વસ્તૂનિ કામમવધારયિતું ક્ષમન્તે
ત્વન્માત્રવેદ્યવિભવે તવ રૂપધેયે
ત્વદ્ભાવ એવ શરણં પરિશેષિતો નઃ ૬૨
અસ્મિન્મહત્યનવધૌ કિલ કાલચક્રે
ધન્યાસ્તુ યે કતિપયે શુકયોગિમુખ્યાઃ
લીનાસ્ત્વદઙ્ઘ્રિયુગલે પરિશુદ્ધસત્વાન્
તાનાત્મનસ્તવ નખાનવધારયામઃ ૬૩
આ શૈશવાન્મમતયા કલિતસ્ત્વયાસા-
વાનૃણ્યમમ્બ તવ લબ્ધુમના મૃગાઙ્ગકઃ
સ્વાત્માનમેવ નિયતં બહુધા વિભજ્ય
ત્વત્પાદયોર્વિનિદધે નખરાપદેશાત્ ૬૪
નાન્તઃ પ્રવેશમયતે કિમપિ શ્રુતં મે
નાસ્તિક્યવાદશિલયા પ્રતિરુધ્યમાનમ્
તત્પાતયામ્યહમિમાં મહતીમધસ્તા-
ત્પાદોદકેન કિયતા પરદેવતાયાઃ ૬૫
સન્નાહિભિઃ યમભટૈઃ પરિવાર્યમાણે
મય્યર્ભકે કરુણયા સ્વયમાપતન્ત્યાઃ
આકર્ણયેયમપિ નામ વિરામકાલે
માતસ્તવાઙ્ઘ્રિમણિનૂપુરશિઞ્જિતાનિ ૬૬
બ્રહ્મેશકેશવમુખૈર્બહુભિઃ કુમારૈઃ
પર્યાયતઃ પરિગૃહીતવિમુક્તદેશમ્
ઉત્સઙ્ગમમ્બ તવ દાસ્યસિ મે કદા ત્વં
માતૃપ્રિયં કિલ જડં સુતમામનન્તિ ૬૭
ઊરૌ શિરસ્તવ નિવેશ્ય દયાવિતીર્ણ-
સંવ્યાનપલ્લવસમીરવિનીતખેદમ્
અત્રૈવ જન્મનિ વિભોઃ પરમોપદેશ-
માકર્ણયેયમપિ કિં મણિકર્ણિકાયામ્ ૬૮
કાઞ્ચીગુણગ્રથિતકાઞ્ચનચેલદૃશ્ય-
ચણ્ડાતકાંશુકવિભાપરભાગશોભિ
પર્યઙ્કમણ્ડલપરિષ્કરણં પુરારેઃ
ધ્યાયામિ તે વિપુલમમ્બ નિતમ્બબિમ્બમ્ ૬૯
ગર્ભે નિવેશ્ય ભુવનાનિ ચતુર્દશાપિ
સંરક્ષિતું કલિતનિશ્ચિતયા ભવત્યા
પ્રાકારમેવ રચિતં પરિતોઽપિ નૂન-
મૂહે સુવર્ણમયમેદુરપટ્ટબન્ધમ્ ૭૦
મુક્તાશ્ચ ખલ્વપિ યદિ ત્રિપુરે ભવત્યાઃ
સ્તન્યાશયા સ્તનતટં ન પરિત્યજન્તિ
અસ્માકમુદ્ભટભવજ્વરતાપિતાના-
માર્દ્રીભવન્ તુ વદનાનિ કુતો ન હેતોઃ ૭૧
નષ્ટોપલબ્ધમધિગત્ય શિશું ચિરાન્માં
વાત્સલ્યવિદ્રુતહૃદઃ પરદેવતાયાઃ
ક્લિદ્યત્પયોધરવિનિઃસૃતદુગ્ધબિન્દુ-
નિષ્યન્દપઙ્ક્તિરિવ દીવ્યતિ હારયષ્ટિઃ ૭૨
યત્તદ્ધનુર્જનમનોમયમૈક્ષવં તે
તસ્યાસ્તુ દેવિ હૃદયં મમ મૂલદેશઃ
ચાપાધિરોપણવિધૌ ચરણાઞ્ચલેન
સમ્ભાવ્યતે કિલ સમાક્રમણં કદાચિત્ ૭૩
આસ્થાય દારુણતરં કમપિ સ્વભાવ-
મત્યન્તદુષ્કૃતકૃતામપિ શિક્ષણાય
ગૃહ્ણાસિ સાયકપદે કુસુમાન્યમૂનિ
માતઃ સુતેષુ મહતી કિલ રૂક્ષતેયમ્ ૭૪
પાશં સૃણિં ચ કરયોસ્તવ ભાવયન્તઃ
સંસ્તમ્ભયન્તિ વશયન્તિ ચ સર્વલોકાન્
ચાપં શરં ચ સકૃદમ્બ તવ સ્મરન્તો
ભૂપાલતાં દધતિ ભોગપથાવતીર્ણઃ ૭૫
પાશાઙ્કુશૌ તવ કરે પરિચિન્ત્ય રાગ-
દ્વેષૌ જયન્તિ પરમાર્થવિદસ્તુ ધન્યાઃ
એકત્ર ચાપમિતરત્ર શરં ચ મત્વા
વ્યાવર્તયન્તિ હૃદયં વિષયાન્ધકૂપાત્ ૭૬
ઉત્ક્રાન્તમાન્તરમિદં શરણં જનાના-
મપ્યેતિ ચન્દ્રમિતિ હે શ્રુતયો વદન્તિ
આસ્તામિદં મમ તુ દેવિ મનોઽધુનૈવ
લીનં દૃઢં વદનચન્દ્રમસિ ત્વદીયે ૭૭
વિદ્યાત્મનો જનનિ તાવકદન્તપઙ્ક્તેઃ
વૈમલ્યમીદૃગિતિ વર્ણયિતું ક્ષમઃ કઃ
તત્સમ્ભવા યદમલા વચસાં સવિત્રી
તન્મૂલકં કવિયશોઽપિ તતસ્તરાં યત્ ૭૮
સ્વચ્છાપિ તે વહતિ યત્કિલ દન્તપઙ્ક્તિઃ
સ્વચ્છન્દનિર્દલિતદાડિમબીજશોભામ્
તન્મે રજોવ્યતિકરાધિકપાટલિમ્નિ
ચિત્તે પરં પરિચયાદિતિ ચિન્તયામિ ૭૯
અર્ધં જિતત્રિપુરમમ્બ તવ સ્મિતં ચે-
દર્ધાન્તરેણ ચ તથા ભવિતવ્યમેવ
તચ્ચિન્તયે જનનિ કારણસૂક્ષ્મરૂપ-
સ્થૂલાત્મકત્રિપુરશાન્તિકૃતે સ્મિતં તે ૮૦
મત્ક્લેશદર્શનપરિદ્રવદન્તરઙ્ગ-
હૈય્યઙ્ગવી નપરિવાહનિભં જનન્યાઃ
અન્તસ્તમોપહમનુસ્મરતાં જનાનાં
મન્દસ્મિતં ભુવનમઙ્ગલમસ્તુ ભૂત્યૈ ૮૧
સાંસિદ્ધિકાનનસરોરુહદિવ્યગન્ધ-
સાન્દ્રીકૃતેન્દુશકલાકલિતાધિવાસમ્
તામ્બૂલસારમખિલાગમબોધસારં
માતર્વિધેહિ મમ વક્ત્રકલાચિકાયામ્ ૮૨
નાસામણિસ્તવ શિવે ચિરસંસ્તવેન
પ્રત્યાહૃતે મનસિ ભાતિ તપોધનાનામ્
અજ્ઞાનસન્તતિનિશાત્યયસૂચનાર્થં
આવિર્ભવન્ત્યસુરદેશિકતારકેવ ૮૩
તામ્બૂલગર્ભપરિફુલ્લકપોલલક્ષ્ય-
તાટઙ્કમૌક્તિકમણિપ્રતિબિમ્બદમ્ભાત્
અસ્તદ્વયવ્યતિકરામલસત્વમાદ્યં
વર્ણં બિભર્તિ જઠરે તવ વક્ત્રબિમ્બમ્ ૮૪
દત્તે શ્રિયં બહુવિધાં કુશલાનિ દત્તે
દત્તે પદં સુરપતેરપિ લીલયૈવ
ઈદૃગ્વિધામ્બ તવ દૃષ્ટિરિતોઽધિકા વા
નાદ્યાપિ કર્ણમતિવર્તિતુમીશ્વરીયમ્ ૮૫
પાશાણકૂટકઠિણે જનદુર્વિગાહે
વ્યર્થં મહત્યુપનિષદ્વિપિને પ્રવૃત્તા
સેવ્યેત કેન તવ લોચનચન્દ્રિકેય-
મેનાં નિપાતય સકૃન્મયિ તપ્યમાને ૮૬
કામં શિવેન શમિતં પુનરુજ્જગાર
દૃષ્ટિસ્તવેતિ કિમિયં જનનિ સ્તુતિસ્તે
લીલાપ્રસૂતપુરુષાર્થચતુષ્ટયાયા-
સ્તસ્યાઃ પરં તુ સ ભવત્યવયુત્યવાદઃ ૮૭
સોમો જગજ્જનયિતેતિ યદાહ વેદો
નેદં લતાપરમિતિ ભ્રમિતવ્યમાર્યૈઃ
યઃ શૈવવામતનુવર્તિભવદ્દૃગાત્મા
ચન્દ્રો જગત્સૃજતિ તત્પર એષ વાદઃ ૮૮
સૂચ્યગ્રવદ્વસુમતીમણુવચ્ચ મેરું
દૃષ્ટિર્યદમ્બ તવ પશ્યતિ દાનશૌણ્ડા
દૃષ્ટાસ્ત્વયા વયમપીહ તતઃ સ્મરામો
વેશન્તમેવ ભવસાગરમુત્તરઙ્ગમ્ ૮૯
વાણીનિકેતનતયા ઘનસારગૌરાઃ
કલ્હારકેસરરુચઃ કમલાનુષઙ્ગાત્
માતર્જયન્તિ શરણાગતલોકચેતો-
માલિન્યમાર્જનવશાદસિતાઃ કટાક્ષાઃ ૯૦
આકર્ણમુલ્લસતિ માતરપાઙ્ગદેશે
કાલાઞ્જનેન ઘટિતા તવ ભાતિ રેખા
શૈવાલપઙ્ક્તિરિવસન્તતનિર્જિહાન-
કારુણ્યપૂરપદવીકલિતાનુબન્ધઃ ૯૧
વિશ્વં સૃજતિ હન્તિ ચ યઃ કટાક્ષો
વિશ્વસ્યતાં કથમસૌ ચપલસ્વભાવઃ
એષોઽપિ યામનુસરલ્લભતે યશાંસિ
તામેવ વિશ્વસિમિ દેવિ તવાનુકમ્પામ્ ૯૨
અર્ધં કલઙ્કરહિતા કરુણૈવ શમ્ભો-
રર્ધં ગુણાસ્તદિતરે સકલાઃ સમેતાઃ
ઇત્યમ્બ સમ્પ્રતિ કિલ સ્ફુરિતં રહસ્યં
સમ્પશ્યતો મમ ભવન્મયમૈશમર્ધમ્ ૯૩
અમ્બ ભ્રુવોસ્તવ વિચેષ્ટિતમપ્રમત્તં
સમ્પશ્યતાં નિજનિજાર્થનિદેશહેતોઃ
તન્મૂલદેશનિહિતા નિભૃતા સુરાણાં
દૃષ્ટિઃ પ્રયાતિ મૃગનાભિવિશેષકત્વમ્ ૯૪
સારં કણં કણમઘર્મરુચાં સહસ્રા-
ત્સઙ્ગૃહ્ય નિર્મિતમિદં તવ વક્ત્રબિમ્બમ્
તાવત્સુધાકરકલઙ્કકુલાનિ પશ્ચા-
દેકત્ર દેવિ નિહિતાનિ કચાપદેશાત્ ૯૫
વિન્યસ્તમિન્દ્રમણિકન્દલસુન્દરેષુ
કેશેષુ તે સ્ફટિકનિર્મલમિન્દુખણ્ડમ્
આધારસઙ્ગતિવશાદસિતાયમાન-
મિન્દીવરચ્છદવતંસદશાં બિભર્તિ ૯૬
ચિન્તામણિસ્ત્રિભુવનેશ્વરિ કૌસ્તુભશ્ચ
ખ્યાતૌ મણી તવ ગૃહાઙ્ગણકુટ્ટિમસ્થૌ
કિં રત્નમન્યદુપલભ્ય કિરીટકોટિં
વાચસ્પતિપ્રભૃતયસ્તવ વર્ણયન્તુ ૯૭
પ્રાદુર્ભવત્તરણિબિમ્બશતારુણાનિ
પર્યાપ્તશીતકિરણાયુતશીતલાનિ
શૃઙ્ગારસારપરિવાહમયાનિ માત-
રઙ્ગાનિ કેઽપિ ચરમે જનુષિ સ્મરન્તિ ૯૮
પ્રત્યુગ્રકુઙ્કુમરસાકલિતાઙ્ગરાગં
પ્રત્યઙ્ગદત્તમણિભૂષણજાલરમ્યમ્
તામ્બૂલપૂરિતમુખં તરુણેન્દુચૂડં
સર્વારુણં કિમપિ વસ્તુ મમાવિરસ્તુ ૯૯
અર્ધં સ્ત્રિયસ્ત્રિભુવને સચરાચરેઽસ્મિ-
ન્નર્ધં પુમાંસ ઇતિ દર્શયિતું ભવત્યા
સ્ત્રીપુંસલક્ષણમિદં વપુરાદૃતં ય-
ત્તેનાસિ દેવિ વિદિતા ત્રિજગચ્છરીરા ૧૦૦
નિર્માસિ સંહરસિ નિર્વહસિ ત્રિલોકીં
વૃત્તાન્તમેતમપિ વેત્તિ ન વા મહેશઃ
તસ્યેશ્વરસ્ય ગિરિજે તવ સાહચર્યા-
જ્જાતઃ શ્રુતિષ્વપિ જગજ્જનકત્વવાદઃ ૧૦૧
સત્તાસ્યખણ્ડસુખસંવિદસિ ત્રિલોકી-
સર્ગસ્થિતિપ્રતિહતિષ્વપિનિર્વ્યપેક્ષા
ત્વામન્તરેણ શિવ ઇત્યવશિષ્યતે કિ-
મર્ધં શિવસ્ય ભવતીત્યનભિજ્ઞવાદઃ ૧૦૨
નાસ્મિન્રવિસ્તપતિ નાત્ર વિવાતિ વાતો
નાસ્ય પ્રવૃત્તિમપિ વેદ જગત્સમસ્તમ્
અન્તઃપુરં તદિદમીદૃશમન્તકારે-
રસ્માદૃશાસ્તુ સુખમત્ર ચરન્તિ બાલાઃ ૧૦૩
ત્વત્સન્નિધાનરહિતો મમ માસ્તુ દેશ-
સ્ત્વત્તત્ત્વબોધરહિતા મમ માસ્તુ વિદ્યા
ત્વત્પાદભક્તિરહિતો મમ માસ્તુ વંશ-
સ્ત્વચ્ચિન્તયા વિરહિતં મમ માસ્તુ ચાયુઃ ૧૦૪
ત્વં દેવિ યાદૃગસિ તાદૃગસિ ત્વમીદૃ-
ગેવેતિ વક્તુમપિ બોદ્ધુમપિ ક્ષમઃ કઃ
મામેવ તાવદવિદન્નતિપામરોઽહં
માતઃ સ્તુતિં ત્વયિ સમર્પયિતું વિલજ્જે ૧૦૫
કાચિત્કૃતા કૃતિરિતિ ત્વયિ સાઽર્પિતેતિ
કાપિ પ્રમોદકણિકા ન મમાંતરઙ્ગે
મૌઢ્યં મદીયમિહ યદ્વિદિતં મમૈવ
કિં ત્વમ્બ વિશ્વસિમિ દીનશરણ્યતાં તે ૧૦૬
કાલાનપાસ્ય વિષુવાયનસઙ્ક્રમાદી-
નસ્તઙ્ગતે હિમકરે ચ દિવાકરે ચ
અમ્બ સ્મરેયમપિ તે ચરણારવિન્દ-
માનન્દલક્ષણમપાસ્તસમસ્તભેદમ્ ૧૦૭
ચતુરધ્યાયીરૂપં કલહંસવ્યઞ્જનં જગન્માતુઃ
અપરબ્રહ્મમયં વપુરન્તઃ શશિખણ્ડમણ્ડનમુપાસે ૧૦૮
ઇતિ શ્રી નીલકણ્ઠદીક્ષિતવિરચિતઃ
શ્રીઆનન્દસાગરસ્તવઃ સમ્પૂર્ણઃ
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ત્oday
http://sanskritdocuments.org
આનન્દસાગરસ્તવઃ
વિજ્ઞાપનાર્હવિરલાવસરાનવાપ્ત્યા
મન્દોદ્યમે મયિ દવીયસિ વિશ્વમાતુઃ
અવ્યાજભૂતકરુણાપવનાપવિદ્ધા-
ન્યન્તઃ સ્મરામ્યહમપાઙ્ગતરઙ્ગિતાનિ ૧
આવેદ્યતામવિદિતં કિમથાપ્યનુક્તં
વક્તવ્યમાન્તરરુજોપશમાય નાલમ્
ઇત્યર્થ્યસે કિમપિ તચ્છ્રવણે નિધાતું
માતઃ પ્રસીદ મલયધ્વજપાણ્ડ્યકન્યે ૨
આક્રન્દિતં રુદિતમાહતમાનને વા
કસ્યાર્દ્રમસ્તુ હૃદયં કિમતઃ ફલં વા
યસ્યા મનો દ્રવતિ યા જગતાં સ્વતન્ત્રા
તસ્યાસ્તવામ્બ પુરતઃ કથયામિ ખેદમ્ ૩
પર્યાકુલે મનસિ વાચિ પરિસ્ખલન્ત્યાં
આવર્તગર્ત ઇવ ચક્ષિષિ ઘૂર્ણમાને
કસ્તેઽભિદાસ્યતિ શિવે મમતામવસ્થાં
કાલે દયસ્વ કથયામિ તવાધુનૈવ ૪
ભક્તિં કરોતુ નિતરાં સુરજાતિમાત્રે
ગ્રામીણજન્તુરિવ પૌરજનેષુ લોકઃ
અન્યત્ર દેવિ ભવદીયપદારવિન્દા-
દાકૃષ્યમાણમપિ મે હૃદયં ન યાતિ ૫
અઙ્ગીકુરુ ત્વમવધીરય વા વયં તુ
દાસાસ્તવેતિ વચસૈવ જયેમ લોકાન્
એતાવતૈવ સુકરો નનુ વિશ્વમાતઃ
ઉદ્દણ્ડદણ્ડધરકિઙ્કરમૌલિભઙ્ગઃ ૬
વેદાન્તવાક્યજનિતં વિમલં વિચારૈઃ
આસાદ્ય બોધમનુચિન્તનતોઽપરોક્ષમ્
મુક્તિં વ્રજન્તિ મનુજા ઇતિ સૂક્તિમાદ્યા-
માલમ્બ્ય કસ્તરિતુમર્હતિ શૈલકન્યે ૭
એકૈકવેદવિષયાઃ કતિ નામશાખા-
સ્તાસાં શિરાંસિ કતિ નામ પૃથગ્વિધાનિ
અર્થાવબોધવિધુરોઽક્ષરલાભ એવ
કેષાં નૃણાં કતિભિરસ્તુ શરીરબન્ધૈઃ ૮
ન્યાયાઃ પરસ્પરવિભિન્નદિશઃ સહસ્ર-
મુચ્છાવચાનિ ચ ભવન્ત્યુપબૃંહણાનિ
એવં સ્થિતે ગિરિસુતે નિગમોપલાનાં
તાત્પર્યસારમવધારયિતું ક્ષમઃ કઃ ૯
અસ્ત્વક્ષરગ્રહવિધિર્જનુષાં સહસ્રૈ-
રાપાતતો ભવતુ નામ તતોઽર્થબોધઃ
દુર્વાદિકલ્પિતવિકલ્પતરઙ્ગસાન્દ્રાન્
દુષ્પૂર્વપક્ષજલધીન્ કથમુત્તરેયઃ ૧૦
બ્રહ્મેતિ શક્તિરિતિ બન્ધવિમોચનીતિ
માયામયીતિ મદનાન્તકવલ્લભેતિ
સપ્તાષ્ટશબ્દપરિવર્તનમાત્ર એવ
સામર્થ્યમાવહતિ શાસ્ત્રપરિશ્રમોઽયમ્ ૧૧
તસ્યૈ પ્રસીદસિ ગિરીન્દ્રસુતે ય ઇત્થં
સમ્પાદયેત શનકૈરપરોક્ષબોધમ્
યસ્મૈ પ્રસીદસિ સ ચ ક્ષમતેઽવબોદ્ધુ-
મિત્થં પરસ્પરસમાશ્રયમેતદાસ્તે ૧૨
આકર્ણય ત્વમિમમભ્યુપગમ્ય વાદં
જાનાતુ કોઽપિ યદિ વા હૃદયં શ્રુતીનામ્
તસ્યાપ્યસઙ્ખ્યભવબન્ધશતાર્જિતોઽયં
દ્વૈતભ્રમો ગલતુ જન્મશતૈઃ કિયદ્ભિઃ ૧૩
કાલે મહત્યનવધાવપતન્ક્વદાપિ
ક્વાપ્યન્તિમે જનુષિ કોઽપિ ગતિં લભેત
ઇત્થં સમર્થનવિધિઃ પરમાગમાનાં
પર્યાયસૂક્તિવિધયા નયનં નઞર્થે ૧૪
એકાપવર્ગસમયે જગતોઽપવર્ગઃ
સર્વાપવર્ગસમયે પુનરસ્તશઙ્કઃ
ઈદૃગ્વિધં કમપિ પક્ષમિહાવલમ્બ્ય
સ્થાતું સુખં ક્ષમમનેવ પથા પ્રવૃત્તૈઃ ૧૫
અભ્યસ્ય વેદમવધાર્ય ચ પૂર્વતન્ત્ર-
માલક્ષ્ય શિષ્ટચરિતાનિ પૃથગ્વિધાનિ
અધ્યાપનાદિભિરવાપ્ય ધનં ચ ભૂરિ
શર્માણિ માતરલસાઃ કથમાચરેયુઃ ૧૬
આયસ્ય તાવદપિ કર્મ કરોતુ કશ્ચિ-
ત્તેનાપિ માતરધિકં કિમિવાનુભાવ્યમ્
અસ્તે સુખં ય ઇહ ભારતવર્ષસીમ-
ન્યાસ્તે સ કિઞ્ચિદિત ઉત્તરતોઽપસૃત્ય ૧૭
કર્મ ત્યજેમ યદિ નૂનમધઃ પતેમ
યદ્યાચરેમ ન કદાપિ ભવં તરેમ
કર્મ ત્યજેદિતિ ચરેદિતિ ચ પ્રવૃત્તાઃ
ભાવેન કેન નિગમા ઇતિ ન પ્રતીમઃ ૧૮
કર્મણ્યકર્મવિધિરેષ યદાચરન્તિ
કર્માણિ તત્તદનુબન્ધજિહાસયેતિ
સત્યં તથાપ્યભિનવો ભવિતા ન બન્ધઃ
પ્રાચીનબન્ધહરણે ક ઇવાભ્યુપાયઃ ૧૯
પ્રારબ્ધકર્મ કિયદારભતે કિયદ્વા
પ્રારપ્સ્યતે કિયદિદં ક ઇવાવધત્તામ્
કાલઃ કિયાનિવ મયા પ્રતિપાલનીયો
યસ્ય ક્ષણાર્ધમપિ કલ્પશતત્વમેતિ ૨૦
પુંસઃ ક્ષણાર્ધમપિ સંસરણાક્ષમસ્ય
સાઙ્ખ્યાદયઃ સરણયો ન વિશન્તિ કર્ણમ્
સઙ્ખ્યાય ગાઙ્ગસિકતાઃ સકલાશ્ચ સૂક્ષ્મા
ભુઙ્ક્ષ્વેતિ વાગિવ મહાક્ષુધયાર્દિતસ્ય ૨૧
ભક્તિસ્તુ કા યદિ ભવેદ્રતિભાવભેદ-
સ્તત્કેવલાન્વયિતયા વિફલૈવ ભક્તિઃ
પ્રીતિસ્ત્વયિ ત્રિજગદાત્મનિ કસ્ય નાસ્તિ
સ્વાત્મદ્રુહો ન ખલુ સન્તિ જનાસ્ત્રિલોક્યામ્ ૨૨
આત્મા સમસ્તજગતાં ભવતીતિ સમ્ય-
ગ્વિજ્ઞાય યદ્વિતનુતે ત્વયિ ભાવબન્ધમ્
સા ભક્તિરિત્યભિમતં યદિ સિદ્ધમિષ્ટં
વ્યર્થં વિશેષ્યમલમસ્તુ વિશેષણં નઃ ૨૩
સ્વાત્મેતરત્વમવધાર્ય પરત્વબુદ્ધ્યા
યત્પ્રીયતે ગુરુજનેષ્વિવ સૈવ ભક્તિઃ
સ્યાદેતદેવમિયમેવ તુ મે જિહાસ્યા
દ્વૈતભ્રમાત્કિમધિકં ભવબન્ધમૂલમ્ ૨૪
સેવૈવ ભક્તિરિતિ કર્મપથપ્રવેશઃ
સેવ્યપ્રસાદફલકા કિલ કર્મસેવા
ધ્યાનપ્રવાહ ઇતિ ચેચ્છ્રવણાત્ તૃતીયઃ
પ્રાગેવ માતરયમાકલિતોઽભ્યુપાયઃ ૨૫
અત્રૈવ દાસ્યસિ વિમુક્તિમથાપિ યાચે
માતઃ શરીરપતનં મણિકર્ણિકાયામ્
અસ્તુ સ્વકૃત્યમનુકમ્પનમીશ્વરાણાં
દાસસ્ય કર્મકરતૈવ તથા સ્વકૃત્યમ્ ૨૬
સદ્યો ભવેત્સુકૃતિનામુપદેશલાભઃ
પાપાત્મનાં બહુતિથે સમયે વ્યતીતે
ઇત્યાદિભિઃ કિલ પુરાણવચોભિરમ્બ
વારાણસીમપિ ન યાચિતુમુત્સુકોઽસ્મિ ૨૭
આક્રાન્તમન્તરરિભિઃ મદમત્સરાદ્યૈઃ
ગાત્રં વલીપલિતરોગશતાનુવિદ્ધમ્
દારૈઃ સુતૈશ્ચ ગૃહમાવૃતમુત્તમર્ણૈઃ
માતઃ કથં ભવતુ મે મનસઃ પ્રસાદઃ ૨૮
ધન્યાઃ કતિ ત્રિભુવને પરમોપભાગ્યં
સંસારમેવ પરમેશ્વરિ ભાવયન્તઃ
આભાસરૂપમવબોધમિમં સમેત્ય
ક્લિશ્યે કિયત્કિયદહં ત્વમુના ભવેન ૨૯
કા સંસ્કૃતિઃ કિમપચારનિબન્ધનેયં
કીદૃગ્વિધસ્ય તવ કિં ક્ષતમેતયેતિ
પ્રશ્ને તુ નાસ્મિ કુશલઃ પ્રતિવક્તુમેવ
ખેદસ્તુ મે જનનિ કોઽપ્યયમેવમાસ્તે ૩૦
એવં ગતસ્ય મમ સામ્પ્રતમેતદર્હ-
મત્રેદમૌપયિકમિત્થમિદં ચ સાધ્યમ્
અસ્મિન્પ્રમાણમિદમિત્યપિ બોદ્ધુમમ્બ
શક્તિર્ન મે ભુવનસાક્ષિણિ કિં કરોમિ ૩૧
ન જ્ઞાયતે મમ હિતં નિતરામુપાયો
દીનોઽસ્મિ દેવિ સમયાચરણાક્ષમોઽસ્મિ
તત્ત્વામનન્યશરણઃ શરણં પ્રપદ્યે
મીનાક્ષિ વિશ્વજનનીં જનનીં મમૈવ ૩૨
કિઞ્ચિન્મયા શ્રુતિષુ કિઞ્ચિદિવાગમેષુ
શાસ્ત્રેષુ કિઞ્ચિદુપદેશપથેષુ કિઞ્ચિત્
આઘ્રાતમસ્તિ યદતો ભવતીં વરીતું
ગોપ્ત્રીતિ કાચિદુદપદ્યત બુદ્ધિરેષા ૩૩
બ્રહ્મૈવમેવમહમેષ તદાપ્ત્યુપાય
ઇત્યાગમાર્થવિધુરાઃ પ્રથમે દયાર્હાઃ
ત્વદ્રક્ષકત્વગુણમાત્રવિદો દ્વિતીયા
ઇત્યર્થયે સદધિકાર નિરૂપણાય ૩૪
માતા કરોષિ મમતાં મયિ યાવદીશ-
ત્તાવદ્યતે મમ તતઃ કિમિવાસ્તિ સાધ્યમ્
મામિત્થમિત્થમુપયુઙ્ક્ષ્વ ન વિસ્મરેતિ
કિં સ્વામિનં ત્વરયતે ક્વચન સ્વભૃત્યઃ ૩૫
ત્યાજ્યં ત્યજાનિ વિહિતં ચ સમાચરાણિ
નિત્યેષુ શક્તિમનુરુધ્ય હુ વર્તિતવ્યમ્
તદ્બુદ્ધિશક્તિમનુરુદ્ધ્ય ન કાર્યશક્તિ-
મિત્યેતદેવ તુ શિવે વિનિવેદયામિ ૩૬
આત્મૈવ ભાર ઇતિ તં ત્વયિ યો નિધત્તે
સોઽઙ્ગાનિ કાનિ કલયત્વલસઃ પ્રપત્તેઃ
વિશ્વસ્ય સાક્ષિણિ વિલક્ષણલક્ષણા યા
વિસ્રમ્ભસમ્પદિયમેવ સમસ્તમઙ્ગમ્ ૩૭
ત્વત્પ્રેરણેન મિષતઃ શ્વસતોઽપિ માતઃ
પ્રામાદિકેઽપિ સતિ કર્મણિ મે ન દોષઃ
માત્રૈવ દત્તમશનં ગ્રસતઃ સુતસ્ય
કો નામ વક્ષ્યતિ શિશોરતિભુક્તિદોષમ્ ૩૮
મુક્તિં નિષાધયિષતાં નિજયૈવ બુદ્ધ્યા
પ્રારબ્ધકર્મ ભવતુ પ્રતિબન્ધહેતુઃ
ત્વામેવ સાધનતયાપિ સમાશ્રિતાનાં
તુલ્યં તદમ્બ યદિ કસ્તવ વીરવાદઃ ૩૯
પ્રારબ્ધકર્મ ગિરિજે ભવદાશ્રિતાના-
મન્યત્ર સંક્રમય નાશય વા સમૂલમ્
મર્ત્યાશ્ચ ખલ્વપિ વિષં વપુષિ પ્રસક્તં
સંક્રામયન્તિ પરતોઽપિ ચ નાશયન્તિ ૪૦
ત્વદ્દર્શનશ્રવણચિન્તનવન્દનાદિ-
ષ્વક્ષાણિ દેવિ વિનિયુજ્ય યથાધિકારમ્
રક્ષેત્યસઙ્ખ્યભવસમ્ભૃતયૈવ મૈત્ર્યા
રુન્ધ્યાં યદિ સ્થિરમમૂન્યધુનૈવ ન સ્યુઃ ૪૧
ત્રાતવ્ય એષ ઇતિ ચેત્કરુણા મયિ સ્યા-
ત્ત્રાયસ્વ કિં સુકૃતદુષ્કૃતચિન્તયા મે
કર્તું જગત્તિરયિતું ચ વિશૃંખલાયાઃ
કર્માનુરોધ ઇતિ કં પ્રતિ વઞ્ચનેયમ્ ૪૨
ત્વય્યર્પિતં પ્રથમમપ્પયયજ્વનૈવ
સ્વાત્માર્પણં વિદધતા સ્વકુલં સમસ્તમ્
કા ત્વં મહેશિ કુલદાસમુપેક્ષિતું માં
કો વાનુપાસિતુમહં કુલદેવતાં ત્વામ્ ૪૩
મૌઢ્યાદહં શરણયામિ સુરાન્તરં ચે-
ત્કિં તાવતા સ્વમપિ તસ્ય ભવામિ માતઃ
અજ્ઞાનતઃ પરગૃહં પ્રવિશન્પરસ્ય
સ્વત્વં પ્રયાસ્યતિ પશુઃ કિમુ રાજકીયઃ ૪૪
આધાય મૂર્ધનિ વૃથૈવ ભરં મહાન્તં
મૂર્ખા નિમજ્જથ કથં ભવસાગરેઽસ્મિન્
વિન્યસ્ય ભારમખિલં પદયોર્જનન્યા
વિસ્રબ્ધમુત્તરત પલ્વલતુલ્યમેનમ્ ૪૫
ક્વેદં પતિષ્યતિ વપુઃ ક્વ તતો નુ ગમ્યં
કો દણ્ડયિષ્યતિ કિયંતમનેહસં વા
કિં તસ્ય સન્તરણસાધનમિત્યનન્તા
ચિન્તા સ્થિતા ત્વયિ શનૈરવતારિતા સા ૪૬
જ્ઞાનં વિશેયમુત તેન વિનોદ્ધરેયં
પ્રારબ્ધમપ્યપલપેયમુતાનુરુંધ્યામ્
ઇત્થં સકૃત્પ્રપદનૈકવશંવદાયા
માતુર્મયિ પ્રવવૃતે મહતીહ ચિન્તા ૪૭
એતજ્જડાજડવિવેચનમેતદેવ
ક્ષિત્યાદિતત્વપરિશોધનકૌશલં ચ
જ્ઞાનં ચ શૈવમિદમાગમકોટિલભ્યં
માતુર્યદઙ્ઘ્રિયુગલે નિહિતો મયાત્મા ૪૮
ષટ્ત્રિંશદાવરણમધ્યજુષિ ત્વદઙ્ઘ્રૌ
હાલાસ્યનાથદયિતે નિહિતો મયાત્મા
ભૂભુતલત્રિદિવવર્તિષુ કઃ ક્ષમેત
તચ્ચક્ષુશાદિ નિભૃતેન નિરીક્ષિતું મામ્ ૪૯
બન્ધં હરિષ્યસિ સુખં વિતરિષ્યસીતિ
નિશ્ચપ્રચં નિખિલમમ્બ તદાસ્ત એવ
સમ્પ્રત્યહં ત્વયિ નિધાય ભરં સમસ્તં
યાનિર્વૃણોમિકિમિતોઽપિ મમાપવર્ગે ૫૦
કાશ્યાં નિપાતય વપુઃ શ્વપચાલયે વા
સ્વર્ગં નય ત્વમપવર્ગમધોગતિં વા
અદ્યૈવ વા કુરુ દયાં પુનરાયતૌ વા
કઃ સમ્ભ્રમો મમ ધને ધનિનઃ પ્રમાણમ્ ૫૧
નાહં સહે તવ કથાશ્રવણાન્તરાયં
નાહં સહે તવ પદાર્ચનવિચ્યુતિં વા
મોક્ષં દિશૈતદવિરુદ્ધમિદં ન ચેત્યા-
ન્નૈવાસ્તુ માતરપવર્ગમહોપસર્ગઃ ૫૨
આચૂડમાચરણમમ્બ તવાનુવાર-
મન્તઃસ્મરન્ભુવનમઙ્ગલમઙ્ગમઙ્ગમ્
આનન્દસાગરતરઙ્ગપરમ્પરાભિ-
રાન્દોલિતો ન ગણયામિ ગતાન્યહાનિ ૫૩
પાષાણતોઽપિ કઠિને શિરસિ શ્રુતીનાં
પ્રાયઃ પરિક્રમવશાદિવ પાટલાભમ્
અમ્બ સ્મરેયમમૃતાર્ણવમાથલબ્ધ-
હૈય્યઙ્ગવીનસુ કુમારમિદં પદં તે ૫૪
યે નામ સન્તિ કતિચિદ્ગુરવિસ્ત્રિલોક્યાં
તેષામપિ સ્વયમુપેતવતા ગુરુત્વમ્
પાદેન મૂર્ધ્નિ વિધૃતેન વયં તવામ્બ
સંસારસાગરમિમં સુખમુત્તરામઃ ૫૫
સાધારણે સ્મરજયે નિતિલાક્ષિસાધ્યે
ભાગી શિવો ભજતુ નામ યશઃ સમગ્રમ્
વામાઙ્ઘ્રિમાત્રકલિતે જનનિ ત્વદીયે
કા વા પ્રસક્તિરપિ કાલજયે પુરારેઃ ૫૬
સ્યાત્કોમલં યદિ મનો મમ વિશ્વમાતઃ
તત્પાદયોર્મૃદુલયોસ્તવ પાદુકાઽસ્તુ
સ્યાત્કર્કશં યદિ કરગ્રહણે પુરારેઃ
અશ્માધિરોપણવિધૌ ભવતૂપયોગઃ ૫૭
પ્રસ્નિગ્ધમુગ્ધરુચિપાદતલે ભવત્યા
લગ્નં દૃઢં યદિહ મે હૃદયારવિન્દમ્
એષૈવ સાગ્રભુવનદ્વિશતીપતિત્વ-
સામ્રાજ્યસૂચનકરી તવ પદ્મરેખા ૫૮
અપ્રાકૃતં મૃદુલતામવિચિન્ત્ય કિઞ્ચિ-
દાલમ્બિતાસિ પદયોઃ સુદૃઢં મયા યત્
તન્મે ભવાર્ણવનિમજ્જનકાતરસ્ય
માતઃ ક્ષમસ્વ મધુરેશ્વરિ બાલકૃત્યમ્ ૫૯
યત્રાનમન્પશુપતિઃ પ્રણયાપરાધે
મન્દં કિલ સ્પૃશતિ ચન્દ્રકલાઞ્ચલેન
પુષ્પાર્ચનેઽપિ મૃદિતં પદયોર્યુગં ત-
ન્માતસ્તુદન્તિ ન કથં પરુષા ગિરો મે ૬૦
અવ્યાજસુન્દરમનુત્તરમપ્રમેય-
મપ્રાકૃતં પરમમઙ્ગલમઙ્ઘ્રિપદ્મમ્
સંદર્શયેદપિ સકૃદ્ભવતી દયાર્દ્રા
દ્રષ્ટાસ્મિ કેન તદહં તુ વિલોચનેન ૬૧
દિવ્યા દૃશોઽપિ દિવિષદ્ગ્રહણોચિતાનિ
વસ્તૂનિ કામમવધારયિતું ક્ષમન્તે
ત્વન્માત્રવેદ્યવિભવે તવ રૂપધેયે
ત્વદ્ભાવ એવ શરણં પરિશેષિતો નઃ ૬૨
અસ્મિન્મહત્યનવધૌ કિલ કાલચક્રે
ધન્યાસ્તુ યે કતિપયે શુકયોગિમુખ્યાઃ
લીનાસ્ત્વદઙ્ઘ્રિયુગલે પરિશુદ્ધસત્વાન્
તાનાત્મનસ્તવ નખાનવધારયામઃ ૬૩
આ શૈશવાન્મમતયા કલિતસ્ત્વયાસા-
વાનૃણ્યમમ્બ તવ લબ્ધુમના મૃગાઙ્ગકઃ
સ્વાત્માનમેવ નિયતં બહુધા વિભજ્ય
ત્વત્પાદયોર્વિનિદધે નખરાપદેશાત્ ૬૪
નાન્તઃ પ્રવેશમયતે કિમપિ શ્રુતં મે
નાસ્તિક્યવાદશિલયા પ્રતિરુધ્યમાનમ્
તત્પાતયામ્યહમિમાં મહતીમધસ્તા-
ત્પાદોદકેન કિયતા પરદેવતાયાઃ ૬૫
સન્નાહિભિઃ યમભટૈઃ પરિવાર્યમાણે
મય્યર્ભકે કરુણયા સ્વયમાપતન્ત્યાઃ
આકર્ણયેયમપિ નામ વિરામકાલે
માતસ્તવાઙ્ઘ્રિમણિનૂપુરશિઞ્જિતાનિ ૬૬
બ્રહ્મેશકેશવમુખૈર્બહુભિઃ કુમારૈઃ
પર્યાયતઃ પરિગૃહીતવિમુક્તદેશમ્
ઉત્સઙ્ગમમ્બ તવ દાસ્યસિ મે કદા ત્વં
માતૃપ્રિયં કિલ જડં સુતમામનન્તિ ૬૭
ઊરૌ શિરસ્તવ નિવેશ્ય દયાવિતીર્ણ-
સંવ્યાનપલ્લવસમીરવિનીતખેદમ્
અત્રૈવ જન્મનિ વિભોઃ પરમોપદેશ-
માકર્ણયેયમપિ કિં મણિકર્ણિકાયામ્ ૬૮
કાઞ્ચીગુણગ્રથિતકાઞ્ચનચેલદૃશ્ય-
ચણ્ડાતકાંશુકવિભાપરભાગશોભિ
પર્યઙ્કમણ્ડલપરિષ્કરણં પુરારેઃ
ધ્યાયામિ તે વિપુલમમ્બ નિતમ્બબિમ્બમ્ ૬૯
ગર્ભે નિવેશ્ય ભુવનાનિ ચતુર્દશાપિ
સંરક્ષિતું કલિતનિશ્ચિતયા ભવત્યા
પ્રાકારમેવ રચિતં પરિતોઽપિ નૂન-
મૂહે સુવર્ણમયમેદુરપટ્ટબન્ધમ્ ૭૦
મુક્તાશ્ચ ખલ્વપિ યદિ ત્રિપુરે ભવત્યાઃ
સ્તન્યાશયા સ્તનતટં ન પરિત્યજન્તિ
અસ્માકમુદ્ભટભવજ્વરતાપિતાના-
માર્દ્રીભવન્ તુ વદનાનિ કુતો ન હેતોઃ ૭૧
નષ્ટોપલબ્ધમધિગત્ય શિશું ચિરાન્માં
વાત્સલ્યવિદ્રુતહૃદઃ પરદેવતાયાઃ
ક્લિદ્યત્પયોધરવિનિઃસૃતદુગ્ધબિન્દુ-
નિષ્યન્દપઙ્ક્તિરિવ દીવ્યતિ હારયષ્ટિઃ ૭૨
યત્તદ્ધનુર્જનમનોમયમૈક્ષવં તે
તસ્યાસ્તુ દેવિ હૃદયં મમ મૂલદેશઃ
ચાપાધિરોપણવિધૌ ચરણાઞ્ચલેન
સમ્ભાવ્યતે કિલ સમાક્રમણં કદાચિત્ ૭૩
આસ્થાય દારુણતરં કમપિ સ્વભાવ-
મત્યન્તદુષ્કૃતકૃતામપિ શિક્ષણાય
ગૃહ્ણાસિ સાયકપદે કુસુમાન્યમૂનિ
માતઃ સુતેષુ મહતી કિલ રૂક્ષતેયમ્ ૭૪
પાશં સૃણિં ચ કરયોસ્તવ ભાવયન્તઃ
સંસ્તમ્ભયન્તિ વશયન્તિ ચ સર્વલોકાન્
ચાપં શરં ચ સકૃદમ્બ તવ સ્મરન્તો
ભૂપાલતાં દધતિ ભોગપથાવતીર્ણઃ ૭૫
પાશાઙ્કુશૌ તવ કરે પરિચિન્ત્ય રાગ-
દ્વેષૌ જયન્તિ પરમાર્થવિદસ્તુ ધન્યાઃ
એકત્ર ચાપમિતરત્ર શરં ચ મત્વા
વ્યાવર્તયન્તિ હૃદયં વિષયાન્ધકૂપાત્ ૭૬
ઉત્ક્રાન્તમાન્તરમિદં શરણં જનાના-
મપ્યેતિ ચન્દ્રમિતિ હે શ્રુતયો વદન્તિ
આસ્તામિદં મમ તુ દેવિ મનોઽધુનૈવ
લીનં દૃઢં વદનચન્દ્રમસિ ત્વદીયે ૭૭
વિદ્યાત્મનો જનનિ તાવકદન્તપઙ્ક્તેઃ
વૈમલ્યમીદૃગિતિ વર્ણયિતું ક્ષમઃ કઃ
તત્સમ્ભવા યદમલા વચસાં સવિત્રી
તન્મૂલકં કવિયશોઽપિ તતસ્તરાં યત્ ૭૮
સ્વચ્છાપિ તે વહતિ યત્કિલ દન્તપઙ્ક્તિઃ
સ્વચ્છન્દનિર્દલિતદાડિમબીજશોભામ્
તન્મે રજોવ્યતિકરાધિકપાટલિમ્નિ
ચિત્તે પરં પરિચયાદિતિ ચિન્તયામિ ૭૯
અર્ધં જિતત્રિપુરમમ્બ તવ સ્મિતં ચે-
દર્ધાન્તરેણ ચ તથા ભવિતવ્યમેવ
તચ્ચિન્તયે જનનિ કારણસૂક્ષ્મરૂપ-
સ્થૂલાત્મકત્રિપુરશાન્તિકૃતે સ્મિતં તે ૮૦
મત્ક્લેશદર્શનપરિદ્રવદન્તરઙ્ગ-
હૈય્યઙ્ગવી નપરિવાહનિભં જનન્યાઃ
અન્તસ્તમોપહમનુસ્મરતાં જનાનાં
મન્દસ્મિતં ભુવનમઙ્ગલમસ્તુ ભૂત્યૈ ૮૧
સાંસિદ્ધિકાનનસરોરુહદિવ્યગન્ધ-
સાન્દ્રીકૃતેન્દુશકલાકલિતાધિવાસમ્
તામ્બૂલસારમખિલાગમબોધસારં
માતર્વિધેહિ મમ વક્ત્રકલાચિકાયામ્ ૮૨
નાસામણિસ્તવ શિવે ચિરસંસ્તવેન
પ્રત્યાહૃતે મનસિ ભાતિ તપોધનાનામ્
અજ્ઞાનસન્તતિનિશાત્યયસૂચનાર્થં
આવિર્ભવન્ત્યસુરદેશિકતારકેવ ૮૩
તામ્બૂલગર્ભપરિફુલ્લકપોલલક્ષ્ય-
તાટઙ્કમૌક્તિકમણિપ્રતિબિમ્બદમ્ભાત્
અસ્તદ્વયવ્યતિકરામલસત્વમાદ્યં
વર્ણં બિભર્તિ જઠરે તવ વક્ત્રબિમ્બમ્ ૮૪
દત્તે શ્રિયં બહુવિધાં કુશલાનિ દત્તે
દત્તે પદં સુરપતેરપિ લીલયૈવ
ઈદૃગ્વિધામ્બ તવ દૃષ્ટિરિતોઽધિકા વા
નાદ્યાપિ કર્ણમતિવર્તિતુમીશ્વરીયમ્ ૮૫
પાશાણકૂટકઠિણે જનદુર્વિગાહે
વ્યર્થં મહત્યુપનિષદ્વિપિને પ્રવૃત્તા
સેવ્યેત કેન તવ લોચનચન્દ્રિકેય-
મેનાં નિપાતય સકૃન્મયિ તપ્યમાને ૮૬
કામં શિવેન શમિતં પુનરુજ્જગાર
દૃષ્ટિસ્તવેતિ કિમિયં જનનિ સ્તુતિસ્તે
લીલાપ્રસૂતપુરુષાર્થચતુષ્ટયાયા-
સ્તસ્યાઃ પરં તુ સ ભવત્યવયુત્યવાદઃ ૮૭
સોમો જગજ્જનયિતેતિ યદાહ વેદો
નેદં લતાપરમિતિ ભ્રમિતવ્યમાર્યૈઃ
યઃ શૈવવામતનુવર્તિભવદ્દૃગાત્મા
ચન્દ્રો જગત્સૃજતિ તત્પર એષ વાદઃ ૮૮
સૂચ્યગ્રવદ્વસુમતીમણુવચ્ચ મેરું
દૃષ્ટિર્યદમ્બ તવ પશ્યતિ દાનશૌણ્ડા
દૃષ્ટાસ્ત્વયા વયમપીહ તતઃ સ્મરામો
વેશન્તમેવ ભવસાગરમુત્તરઙ્ગમ્ ૮૯
વાણીનિકેતનતયા ઘનસારગૌરાઃ
કલ્હારકેસરરુચઃ કમલાનુષઙ્ગાત્
માતર્જયન્તિ શરણાગતલોકચેતો-
માલિન્યમાર્જનવશાદસિતાઃ કટાક્ષાઃ ૯૦
આકર્ણમુલ્લસતિ માતરપાઙ્ગદેશે
કાલાઞ્જનેન ઘટિતા તવ ભાતિ રેખા
શૈવાલપઙ્ક્તિરિવસન્તતનિર્જિહાન-
કારુણ્યપૂરપદવીકલિતાનુબન્ધઃ ૯૧
વિશ્વં સૃજતિ હન્તિ ચ યઃ કટાક્ષો
વિશ્વસ્યતાં કથમસૌ ચપલસ્વભાવઃ
એષોઽપિ યામનુસરલ્લભતે યશાંસિ
તામેવ વિશ્વસિમિ દેવિ તવાનુકમ્પામ્ ૯૨
અર્ધં કલઙ્કરહિતા કરુણૈવ શમ્ભો-
રર્ધં ગુણાસ્તદિતરે સકલાઃ સમેતાઃ
ઇત્યમ્બ સમ્પ્રતિ કિલ સ્ફુરિતં રહસ્યં
સમ્પશ્યતો મમ ભવન્મયમૈશમર્ધમ્ ૯૩
અમ્બ ભ્રુવોસ્તવ વિચેષ્ટિતમપ્રમત્તં
સમ્પશ્યતાં નિજનિજાર્થનિદેશહેતોઃ
તન્મૂલદેશનિહિતા નિભૃતા સુરાણાં
દૃષ્ટિઃ પ્રયાતિ મૃગનાભિવિશેષકત્વમ્ ૯૪
સારં કણં કણમઘર્મરુચાં સહસ્રા-
ત્સઙ્ગૃહ્ય નિર્મિતમિદં તવ વક્ત્રબિમ્બમ્
તાવત્સુધાકરકલઙ્કકુલાનિ પશ્ચા-
દેકત્ર દેવિ નિહિતાનિ કચાપદેશાત્ ૯૫
વિન્યસ્તમિન્દ્રમણિકન્દલસુન્દરેષુ
કેશેષુ તે સ્ફટિકનિર્મલમિન્દુખણ્ડમ્
આધારસઙ્ગતિવશાદસિતાયમાન-
મિન્દીવરચ્છદવતંસદશાં બિભર્તિ ૯૬
ચિન્તામણિસ્ત્રિભુવનેશ્વરિ કૌસ્તુભશ્ચ
ખ્યાતૌ મણી તવ ગૃહાઙ્ગણકુટ્ટિમસ્થૌ
કિં રત્નમન્યદુપલભ્ય કિરીટકોટિં
વાચસ્પતિપ્રભૃતયસ્તવ વર્ણયન્તુ ૯૭
પ્રાદુર્ભવત્તરણિબિમ્બશતારુણાનિ
પર્યાપ્તશીતકિરણાયુતશીતલાનિ
શૃઙ્ગારસારપરિવાહમયાનિ માત-
રઙ્ગાનિ કેઽપિ ચરમે જનુષિ સ્મરન્તિ ૯૮
પ્રત્યુગ્રકુઙ્કુમરસાકલિતાઙ્ગરાગં
પ્રત્યઙ્ગદત્તમણિભૂષણજાલરમ્યમ્
તામ્બૂલપૂરિતમુખં તરુણેન્દુચૂડં
સર્વારુણં કિમપિ વસ્તુ મમાવિરસ્તુ ૯૯
અર્ધં સ્ત્રિયસ્ત્રિભુવને સચરાચરેઽસ્મિ-
ન્નર્ધં પુમાંસ ઇતિ દર્શયિતું ભવત્યા
સ્ત્રીપુંસલક્ષણમિદં વપુરાદૃતં ય-
ત્તેનાસિ દેવિ વિદિતા ત્રિજગચ્છરીરા ૧૦૦
નિર્માસિ સંહરસિ નિર્વહસિ ત્રિલોકીં
વૃત્તાન્તમેતમપિ વેત્તિ ન વા મહેશઃ
તસ્યેશ્વરસ્ય ગિરિજે તવ સાહચર્યા-
જ્જાતઃ શ્રુતિષ્વપિ જગજ્જનકત્વવાદઃ ૧૦૧
સત્તાસ્યખણ્ડસુખસંવિદસિ ત્રિલોકી-
સર્ગસ્થિતિપ્રતિહતિષ્વપિનિર્વ્યપેક્ષા
ત્વામન્તરેણ શિવ ઇત્યવશિષ્યતે કિ-
મર્ધં શિવસ્ય ભવતીત્યનભિજ્ઞવાદઃ ૧૦૨
નાસ્મિન્રવિસ્તપતિ નાત્ર વિવાતિ વાતો
નાસ્ય પ્રવૃત્તિમપિ વેદ જગત્સમસ્તમ્
અન્તઃપુરં તદિદમીદૃશમન્તકારે-
રસ્માદૃશાસ્તુ સુખમત્ર ચરન્તિ બાલાઃ ૧૦૩
ત્વત્સન્નિધાનરહિતો મમ માસ્તુ દેશ-
સ્ત્વત્તત્ત્વબોધરહિતા મમ માસ્તુ વિદ્યા
ત્વત્પાદભક્તિરહિતો મમ માસ્તુ વંશ-
સ્ત્વચ્ચિન્તયા વિરહિતં મમ માસ્તુ ચાયુઃ ૧૦૪
ત્વં દેવિ યાદૃગસિ તાદૃગસિ ત્વમીદૃ-
ગેવેતિ વક્તુમપિ બોદ્ધુમપિ ક્ષમઃ કઃ
મામેવ તાવદવિદન્નતિપામરોઽહં
માતઃ સ્તુતિં ત્વયિ સમર્પયિતું વિલજ્જે ૧૦૫
કાચિત્કૃતા કૃતિરિતિ ત્વયિ સાઽર્પિતેતિ
કાપિ પ્રમોદકણિકા ન મમાંતરઙ્ગે
મૌઢ્યં મદીયમિહ યદ્વિદિતં મમૈવ
કિં ત્વમ્બ વિશ્વસિમિ દીનશરણ્યતાં તે ૧૦૬
કાલાનપાસ્ય વિષુવાયનસઙ્ક્રમાદી-
નસ્તઙ્ગતે હિમકરે ચ દિવાકરે ચ
અમ્બ સ્મરેયમપિ તે ચરણારવિન્દ-
માનન્દલક્ષણમપાસ્તસમસ્તભેદમ્ ૧૦૭
ચતુરધ્યાયીરૂપં કલહંસવ્યઞ્જનં જગન્માતુઃ
અપરબ્રહ્મમયં વપુરન્તઃ શશિખણ્ડમણ્ડનમુપાસે ૧૦૮
ઇતિ શ્રી નીલકણ્ઠદીક્ષિતવિરચિતઃ
શ્રીઆનન્દસાગરસ્તવઃ સમ્પૂર્ણઃ
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ત્oday
http://sanskritdocuments.org
Ananda Sagara Stavam Lyrics in Gujarati PDF
% File name : anandasagarastava.itx
% Location : doc\_devii
% Author : Nilakantha Dikshitar
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : Sunder Hattangadi
% Translated by : n/a
% Description-comments : Hymn to Devi Minakshi
% Latest update : Dec. 18, 2009
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
% File name : anandasagarastava.itx
% Location : doc\_devii
% Author : Nilakantha Dikshitar
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : Sunder Hattangadi
% Translated by : n/a
% Description-comments : Hymn to Devi Minakshi
% Latest update : Dec. 18, 2009
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
We acknowledge well-meaning volunteers for Sanskritdocuments.org and other sites to have built the collection of Sanskrit texts.
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ October 13, 2015 ] at Stotram Website
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ October 13, 2015 ] at Stotram Website