{॥ సంవిచ్ఛతకమ్ ॥}
॥ అథ త్యాగరాజవిరచితమ్ సంవిచ్ఛతకమ్ ॥
యస్యా నిత్యం చరణకమలద్వన్ద్వమైశ్చర్యబీజం
ప్రధ్యాయన్తో హృదయకమలే పుణ్యభాజో మునీన్ద్రాః ।
నిర్ద్వన్ద్వం తత్ సమరసమహో ప్రాప్య తిష్ఠన్తి తస్మిన్
తస్యై దేవ్యై తపనరుచయే తత్త్వతోఽస్తు ప్రణామః ॥ ౧॥

యా కల్యాణగుణప్రసూః పరశివానన్దామృతస్యన్దినీ
భూమానన్దమయీ పరాపరమయీ తేజోమయీ వాఙ్గ్మయీ ।
ఆద్యాన్తార్ణతనూః శివాదివసుధాన్తాన్తఃప్రకాశాత్మికా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨॥

యస్యాం ప్రోతమిదం చతుర్దశజగత్ సూత్రే మణిస్తోమవద్
యస్యాం భాతి జడం జడేతరమిదం స్తమ్భాదివద్ దారుణి ।
యస్యాం పశ్యతి విశ్వమజ్ఞహృదయాః స్థాణౌ పుమాంసం యథా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩॥

మూలౌడ్యాణగలోపరోధనమహాముద్రాప్రసన్నా పరా
తేజఃపుఞ్జమయీ సదా గతియుతా హంసీ సహస్రారకమ్ ।
అమ్భోజం పరహంసకేలిసదనం యా ప్రాప్య లేభే ముదం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪॥

ప్రాణాపానరవీన్దుయోగపరమానన్దప్రబుద్ధా సతీ
సంసుప్తా శ్రుతిపత్రపద్మశయనే సౌషుమ్నవీథ్యాద్యుతమ్ ।
వర్షత్యసభానటం సమరసానన్దామృతం ప్రాప్య యా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫॥

యా మిత్రావరుణాలయాత్ సముదితా తేజోమయీ వల్లరీ
వీణాదణ్డతరుశ్రితా శివవియద్యాన్తీ స్వభావాత్ సదా ।
నానావర్ణపదాదిపుష్పనిచయాన్ స్వస్మిన్ కిరన్తీచ్ఛయా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬॥

యా చైకోత్తరఖాదిపఞ్చకగుణాకారార్ణమన్త్రాత్మికా
యా పీతారుణశుభ్రవిగ్రహమయీ సంధ్యాత్రయే రాజతే ।
యాప్యేకాక్షరనాదసంతతిసుఖోద్బోధైకమూర్తిః పరా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭॥

యావ్యక్తా నవవారనాథకరుణాపాఙ్గా ప్రకాశాత్మికా
నీలేన్దీవరపద్మహర్షకరదృక్తత్త్వార్ణముక్తావలిః ।
కామేశ్యాదిసుధాంశుషోడశకలాపూర్ణాత్మవక్త్రామ్బుజా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮॥

యా సీమా నవఖణ్డచక్రవసుధాలంకారమేరోః పరా
నానాదేశికయోగినీమణిలసచ్ఛుభ్రాదివర్ణావనేః ।
కామేశాఙ్కనిరభ్రనిర్మలమహాకాశస్థవిద్యుల్లతా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯॥

యస్యాః ప్రీతిరహర్నిశం కులగిరిస్రోతఃసుధాయాం పరా
నిష్కామప్రణతాన్తరఙ్గకుసుమే హ్రీంకారఘణ్టాధ్వనౌ ।
గన్ధేఽహం శివ ఏవ నాన్య ఇతి యో దీపే విమర్శాత్మకే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౦॥

యా చిత్రం త్రిపురా పురాన్తకసమాశ్లిష్టా పరా జ్యోతిషామ్
అద్వైతాపి శివార్ధర్మూర్తిరమలా పాశాపహా పాశినీ ।
పద్మారాధ్యపదారవిన్దయుగలా భిక్షాటనేశప్రియా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౧॥

యా దూరా లలితాపి దుష్కృతజుషాం యా కోమలాఙ్గ్యద్రిజా
యా నీలామ్బుదమేచకాపి భువనం విద్యోతయత్యద్భుతమ్ ।
యా కల్యాణగుణప్రవాహసుమహావారాంనిధిర్నిర్గుణా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౨॥

నిష్క్రోధా నతలోకమృత్యుమథనే యా బద్ధకచ్ఛా సదా
నిర్వైరా నిజపూజనాదికృతినాం దైన్యే ద్విషన్త్యద్భుతమ్ ।
భక్తానాం భయమోచినీ భవరతా శ్రీకామరాజాత్మికా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౩॥

విద్యారణ్యపులిన్దికా శ్రుతిగిరా తత్త్వోపదేష్ట్రీ సతాం
వారాహీ నకులీ విలాసకుతుకా యాప్యుత్తమబ్రాహ్మణీ ।
యా చిత్రం సుఖశాన్త్యతీతవసుధా శ్రీచణ్డికా శూలినీ
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౪॥

యా శాలా నిగమాగమస్మృతికలాలీలాతతేస్త్ర్యక్షరీ
యా ఫాలాక్షమహాసతీ స్మరకలాహేలా పరాప్యద్భుతమ్ ।
యా కాలానలకాన్తిమత్యపి సదా నీలాలకా శీతలా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౫॥

కల్యాణాచలకార్ముకస్య మహిషీ పుణ్డ్రేక్షుచాపాద్భుతం
లక్ష్మీవల్లభసాయకస్య రమణీ పుష్పేషుహస్తామ్బుజా ।
యా రామా పరమేశ్వరస్య లలితా లోకత్రయేఽత్యద్భుతం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౬॥

యా వాచామధిదేవతాప్యవిషయా వాచాం శ్రుతేర్వర్ణితుం
శ్రోత్రాదీన్ద్రియదేవతాపి న జడైః శ్రోత్రాదిభిర్జ్ఞాయతే ।
అన్తఃస్థామపి యాం ప్రచోదకతయా నో జానతే జన్తవః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౭॥

యా వీణా పరమేశ్వరాఙ్కనిలయా హ్రీంకారమన్త్రీ సదా
శ్యామా కాలసుమూర్చ్ఛనాదికలనాహీనాపి రాగిణ్యహో ।
నాథేనాహతనాదవిభ్రమవతీ స్థాణుం శివం చాకరోత్
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౮॥

యా మోహాన్ధతమోఽపనోదనవిధౌ బోధాత్మికా కౌముదీ
సంసారార్ణవతారణే దృఢతరా నౌకేన్ద్రచాపప్రభా ।
దారిద్ర్యాద్రివిదారణే కనకరుగ్ దమ్భోలిరిచ్ఛాత్మికా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౧౯॥

యా తాపత్రయజాడ్యశోకశమనే కాచిన్నృణాం స్వర్ధునీ
యా శాన్త్యాదిగుణప్రవాలమనిసంవృద్ధౌ సుధామ్బోనిధిః ।
ప్రత్యగ్దృష్ట్యసితాబ్జపోషణవిధౌ జాడ్యాపహా దీర్ఘికా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౦॥

శోకారణ్యకుఠారికా శుభఫలోద్యానస్య యా వాపికా
పాపక్ష్వేలసుపర్ణకల్పఘుటికా ప్రాజ్ఞాజ్ఞయోరమ్బికా ।
ఆశోచ్చాటనమూలికా విపణికా వాగర్థవృద్ధేః కవేః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౧॥

యా వాఞ్ఛాపరిపూరణే సురలతా మోక్షేన్దిరా దేవతా
స్రష్ట్రాదేః కులదేవతా సుచరితా విద్యాసు సర్వోన్నతా ।
నిత్యానన్దరతా సుకర్మముదితా లోకత్రయారాధితా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౨॥

సారాసారపయోవివేచనవిధౌ హంసీ పరం తు త్విషా
శ్యామా మోహతమోపనోదనవిధౌ హంసః సదా భాసకః ।
ప్రజ్ఞాసౌధవిహారినిస్తులమహాజ్యోత్స్నా దివాపి ధ్రువా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౩॥

యా చిన్తామణిరేవ దోషశమనే దానే పరం త్వద్రిజా
వాసన్తీ పికసున్దరీ శ్రుతిసుఖాలాపే స్వయం పఞ్చమీ ।
యానే యౌవనసిన్ధుతీరకరిణీ పద్మాటవీరక్షిణీ
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౪॥

యా శంభోర్నయనోత్పలేన్దువదనా కందర్పదూతీక్షణా
చేతశ్చాతకనీలనీరదకచాజీవాతుసీమన్తినీ ।
శృఙ్గారాద్వయశాన్తిపాఠసుకృతశ్రేయఃఫలాగ్రయస్తనీ
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౫॥

యా త్ర్యక్షస్య మనోరథః కిము తపఃపాకః సుఖం నైజకం
దక్షస్యేవ తపఃఫలం కులధనం దైవం హిమాద్రేరపి ।
భాగ్యం భక్తజనస్య దేశికదృశోః శ్లాధ్యం కవీనాం గిరాం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౬॥

సేతుర్దుఃఖమహోదధేర్మణిమయచ్ఛాయా విభోస్తత్తరోః
పాన్థానాం పరమార్థినాం ప్రతిపదం కారుణ్యపాథఃప్రపా ।
సత్యానన్దచిదన్నదానవిలసచ్ఛాలా చ కల్యాణధీః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౭॥

యా లోకత్రితయైకరత్నమజడం భాన్విన్దుభాశీతలం
నిర్దోషం గుణవర్జితం చ నిఖిలైశ్చర్యప్రదం దేహినామ్ ।
చిత్రం భిక్షుకసార్వభౌమనిలయం లోకత్రయే భాసతే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౮॥

యాపర్ణాప్యనపాయకల్పలతికా స్థాణుః పతిః కల్పకో
యస్యా భక్తఫలప్రపూరణవిధౌ పుత్రో విశాఖోఽద్భుతమ్ ।
ఇత్థం నిత్యకుటుమ్బినీ త్రిజగతాం రక్షాకరీ రాజతే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౨౯॥

యా పుణ్యాశ్రమ ఏవ శాంకరతపఃసిద్ధ్యై మహాయోగినాం
నిర్వైరో గజపఞ్చవక్త్రగతిమధ్యః శాన్తిరఙ్గస్థలమ్ ।
నిర్ద్వన్ద్వస్తనచక్రవాకలసితః కోకారిచూడామణిః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౦॥

యా కేదారమమూల్యమానమభయం నిష్పఙ్కమాశాస్పదం
శ్రీకణ్ఠేతరభోగబన్ధరహితం కల్పే కదాప్యద్భుతమ్ ।
ప్రజ్ఞాశాలిన ఏవ దిత్సతి బత జ్ఞానాఙ్కురం కస్యచిత్
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౧॥

యా చిత్రం కరిణీ హిమాచలభవా తామ్రారవిన్దేక్షణా
కాన్త్యా భర్త్సయతీ వరం మరతకం పాశాఙ్కుశోక్ష్వన్వితా ।
పఞ్చాస్యప్రభుమఞ్చకోపరి వసత్యానన్దపుర్యాం ముదా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౨॥

ఏణాఙ్కార్భకమాత్మకున్తలతమోరాత్ర్యామపి ద్యోతయ-
త్యాశ్చర్యం యమినాం కటాక్షయమునాకల్లోలమాలాం చ యా ।
నిత్యం వక్త్రశశాఙ్కమన్దహసితజ్యోత్స్నాం కృపాయాం గురోః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౩॥

యా దృష్టిః శ్రుతిమూలశీలనపరా నీలాఞ్జనాద్రిశ్రియం
స్వాత్మస్మేరపయోదధౌ సహభవం శ్రీవల్లభం తన్వతీ ।
వాత్సల్యాన్నతలోకమోహితిమిరం చిత్రం ధునీతే చ యా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౪॥

యా కారుణ్యకటాక్షనీలవనజద్వేష్యాత్మజామ్భఃస్వహో
ముగ్ధస్నిగ్ధమృదుస్మితామరధునీవీచీవిలాసాశ్రితే ।
సుస్నాతం నిజపాదపఙ్కజరజఃసిక్తం బత వ్యాతనోత్
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౫॥

శ్రీకణ్ఠార్ధశరీరిణీ ధ్రువమపి శ్రీకాన్తసోదర్యహో
నారాయణ్యపి సర్వదా కులనగోత్తంసాత్మజాత్యద్భుతమ్ ।
ప్రాలేయాచలకన్యకాపి సకలాహంరూపిణీ యాద్భుతమ్
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౬॥

ఆనఙ్గస్మృతిసంప్రదాయమఖిలం స్వాపాఙ్గశిష్యేణ యా
కామద్రోహిణమేవ శిక్షయతి హా లోకోత్తరాత్యద్భుతమ్ ।
తేనైవాత్మపదారవిన్దరసపానోథం త్రిలోకేఽన్యథా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౭॥

బన్ధూకస్తబకం రుచా పరిహసత్యమ్భోజమప్యద్భుతం
కర్ణాస్యేక్షణపాణినా వనచరం మధ్యేన వక్షోరుహా ।
గత్యా స్వాదుగిరా సుధాకరకలోత్తంసైశ్చ నీలాలకైః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౮॥

నిఃస్పన్దం నిగమాగమాద్యవిషయం శ్రోత్రాదిహీనం పరం
నిఃశబ్దం తదహో పుమాంసమకరోత్ కామేశ ఇత్యాఖ్యయా ।
యా చిత్రం నిజదాసమచ్ఛహృదయం శక్త్యా తనోత్యన్యథా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౩౯॥

వాగర్థేన యథా యుతాపి పరమానన్దాత్మనా శూలినా
నిత్యం యా విహరత్యహో జనమనోగేహేషు ముగ్ధేషు హా ।
నిర్భీతా కులటేవ కర్మ కురుతే సర్వేన్ద్రియాణాం సదా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౦॥

నాసామౌక్తికదైత్యదేశికమహో మన్దస్మితైః పుష్ణతీ
తాటఙ్కద్యుతిభిర్దినేశశశినౌ దేవౌ తిరస్కుర్వతీ ।
మారారేర్గుహమేధినీ మనసిజం రక్షత్యపాఙ్గోటజే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౧॥

బన్ధచ్ఛేదవిచక్షణా పశుజనస్తోమాతిదూరాద్భుతం
యా రక్షత్యగరాజశేఖరసుతాప్యామ్నాయసూత్రైర్దృఢమ్ ।
బద్ధ్వా దేవపశూన్ సదా పశుపతేః సంసర్గదోషేణ హా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౨॥

ధారా దేశికదివ్యదృష్టిమధునో మారారినేత్రామృతం
ధారా దుర్మతదారుదారిపరశోస్తారావలిర్యోగినామ్ ।
తీరం మన్త్రమహోదధేః కవిగిరాం పూరః సుఖామ్భోనిధేః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౩॥

కామాక్షీతి వదన్తి కేచన బుధాః కామేశ్వరీత్యద్భుతం
రామాస్తోమశిరోమణీతి మదనారాతేర్దృశోః పారణా ।
సీమా భూమసుఖస్య చిన్మయకలా శృఙ్గారమూర్తిశ్చ యా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౪॥

ముగ్ధస్నిగ్ధకటాక్షమిత్రతనయా యస్యాః సదానన్దినీ
మన్దస్మేరపయోనిధిం నిజపతిం సంగమ్య వాణీశ్రియః ।
సంసూయ ప్రదదాత్యయాచితతత్యా భక్తేభ్య ఏవాదరాత్
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౫॥

ఔన్నత్యం ముహురేతి చిత్రమమరశ్రేణీషు యద్యోగతో
దక్షద్వేష్యపి భిక్షుకోఽపి విషమాక్షోఽప్యుక్షయానోఽపి వా ।
అజ్ఞాతాన్వయసంభవోఽపి నిగమాతీతోఽపి లుబ్ధస్తథా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౬॥

యా లోకైకసుమఙ్గలా స్మరకలా నీలామ్బుదశ్యామలా
డోలా శంకరలోచనద్వయశిశోర్మాలాష్టసిద్ధిశ్రియామ్ ।
కాలాతీతకలా కలానిధికలోత్తంసాతులా నిర్మలా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౭॥

అస్తం యా నలినేక్షణేన నయతి క్షోభాతపం యోగినాం
స్వానన్దామృతచన్ద్రికాం కరుణయా నిత్యం తనోత్యద్భుతమ్ ।
వర్షత్యాననపఙ్కజే సుకవితాపీయూషధారాః కవేః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౮॥

యా విద్యుత్కమలేషు తిష్ఠతి పరా తాపిఞ్ఛగుచ్ఛచ్ఛవి-
శ్చితం ప్రాణభృతాం దృశోః సుఖకరీ భీమప్రకాశిన్యలమ్ ।
జ్యోతిః శీతలభూభృతస్త్రిభువనక్షేమప్రవాహప్రదా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౪౯॥

యా కాచిద్ధరిణీ మరాలగమనా చిద్వ్యోమసంచారిణీ
హ్రీంకారస్వనసంతతేః పరవశా హృద్యానవద్యా దృశామ్ ।
అస్త్రైవ్యార్ధవరం పినాకినమహో సంమోహయన్త్యన్వహం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౦॥

ధేనుర్యా పరమాత్మనః పశుపతేః సర్వజ్ఞతాదోహినీ
చిత్రం షణ్ముఖవక్రతుణ్డజననీ ప్రాలేయశైలాత్మజా ।
నిర్నిద్రామలపుణ్డరీకనయనా శుభ్రాంశుచూడామణిః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౧॥

యాం దణ్డం వరవిద్రుమాత్మకమతిశ్లక్షణం సుసూక్ష్మం ధ్రువం
గాఢం నిర్విషయాః పురాణపురుషా ఆలమ్బ్య గచ్ఛన్త్యహో ।
తీర్త్వా దుస్తరజన్మపఙ్కనిబిడం మాయామహీమణ్డలం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౨॥

యా కుమ్భోద్భవ ఏవ మన్మథరిపోర్ధైర్యామ్బుధేః ప్రాశనే
ప్రారబ్ధాత్మకవిన్ధ్యభూధరగతిధ్వంసే తథా ధీమతామ్ ।
ఆచార్యః శివబోధనే నిజపతేరానఙ్గదీక్షాక్రమే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౩॥

యా క్షీరాబ్ధిసహోదరస్మితరుచా కమ్బుం తిరస్కుర్వతీ
కామారేర్హృదయం విశుద్ధమపి సంముగ్ధం కరోత్యన్వహమ్ ।
ఆశ్చర్యాం నమతాం ధునోతి తిమిరం స్వాజ్ఞానరూపం పరం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౪॥

యస్యా హాసమరాలికామృదుగతిః శ్రీకామజేత్రే ముదా
విద్యాం బోధయితుం పరాం వితనుతేఽపాఙ్గార్కజాతోర్మిషు ।
స్థిత్వా శ్రౌతపథస్థకుణ్డలయుగేనాలోచనాసంతతం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౫॥

యస్యా వీక్షణశక్రమేచకమణీసామ్రాజ్యసింహాసనం
శ్రిత్వా పుష్పశరప్రభుర్విజయతే త్ర్యక్షస్య పార్శ్వేఽద్భుతమ్ ।
పీయూషార్ణవఫేనజేతృసహితశ్రీచామరాసేవితః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౬॥

నీహారాద్రియశోఽభివర్ధనపరే కుఞ్జే కటాక్షాత్మకే
యస్యాః క్రీడతి నీలకణ్ఠవిమలప్రజ్ఞామయూరార్భకః ।
పశ్యన్ నిత్యసుగన్ధికున్తలమయీం కాదమ్బినీం సంతతం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౭॥

యా హాసార్జునభూభృతా సుఖయతి ద్రాగ్ భీమచిత్తం పరం
ధర్మం పాలయతి ప్రవేశయతి వైవర్ణేఽనుకూలాం గతిమ్ ।
మాలిన్యం నయతేతరాం ధ్రువమహో తద్ధార్తరాష్ట్రం కులం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౮॥

యా ముక్తాఫలమద్భుతం గిరిభవం శ్యామం ప్రకాశాస్పదం
సత్సూత్రం సకలార్థదం శశికలాచూడం త్రిణేత్రం చరమ్ ।
నిర్దోషంభవకౌతుకప్రదమనాద్యన్తం పరం నిస్తులం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౫౯॥

యా వాపీ భువనప్రదా రసమయీ తృష్ణార్దితానాం పరం
నిష్పాశాభిగతాభిమానమమతాపాశాభిలాషాన్వితా ।
సత్పాత్రే ఫలదాయినీ స్మృతిమతాం తాపత్రయధ్వంసినీ
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౦॥

శృఙ్గారామ్బుధవీచివిభ్రమవతీ శృఙ్గారబీజానిల-
వ్యాలోలా కుముదప్రియధ్వజపటీ ప్రత్యక్చరీ పార్వతీ ।
ద్రోణీ యా విషమేక్షణానుసరణీ చిత్రం సదా రాజతే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౧॥

యస్యా నీరదభాః కటాక్షయదుపః కర్ణానువృత్తోఽద్భుతం
దీవ్యత్కుణ్డలహాసచక్రజలజశ్లిష్టః కృపానీరదః ।
స్థానోర్గోకులమన్వహం నయతి తద్వక్షోజశైలాన్తరం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౨॥

యా చిత్రం మహతీం మహాగుణవతీమప్యశ్రితం సంతతం
కాఠిన్యం న విముఞ్చతి స్తనయుగం మాన్ద్యం గతిః కున్తలాః ।
కౌటిల్యం నయనామ్బుజం చపలతాం బిమ్బాధరో రాగితాం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౩॥

యా మన్దస్మితకౌముదీం వితనుతే నిత్యోదితే సర్వత-
స్తాటఙ్కాత్మని భాస్కరే స్వయమహో కాలామ్బుదశ్యామలా ।
బిమ్బోష్ఠద్యుతిసంధ్యయా ద్విజగణే శ్రీశాంభవే రాగితాం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౪॥

జారే మారకిరాతజీవనకరే చిత్రం కటాక్షాత్మకే
యస్యాః కుణ్డలరశ్మివేణుకలితే లగ్నా సుఖం రాజతే ।
కామారేర్మతిశారికా శ్రుతిశిరోద్యానాన్తరోల్లాసినీ
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౫॥

నిత్యం సోమకలాధరోఽధ్వరపతిర్వ్యాఘ్రాజినాలంకృత-
స్తాటఙ్కద్యుతివహ్నివీక్షణశిఖాధూమాతిలోలేక్షణః ।
యస్యా హాసపయోనిధావవభృథవ్యాజేన మజ్జత్యహో
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౬॥

యస్యాః కాపి దయాత్మికా ప్రతిదినం శైలూషబాలాద్భుతం
నీరాగాలయకాలవర్జితవతీ నిర్మూర్చ్ఛనా కామనా ।
నిర్లజ్జైవ దిగమ్బరా నటతి హా సంమోహశాన్త్యై నృణాం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౭॥

మాఙ్గల్యం హరినీలకాన్తిసుగుణం శ్లాధ్యం సురస్త్రీజనై-
ర్యస్యా మఞ్జులవీక్షణం స్మరహారాజస్య దేవ్యా రతేః ।
ఓష్ఠశీర్వరకుఙ్కుమం స్మితమహో స్రఙ్మాధవీ శాశ్వతీ
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౮॥

చిత్రం కాపి సుధా శివేతరసురాలభ్యా హిమాద్ర్యుద్భవా
ద్రుహ్యన్తీ కురువిన్దమాత్మరుచిభిర్దోషాకరోత్తంసినీ ।
ఆస్తే యా మదనజ్వరం శశిభృతః సంధుక్షయన్త్యన్వహం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౬౯॥

అర్ధం రాజ్యమనన్యసాధ్యమఖిలైశ్చర్యప్రదం శూలినః
శుద్ధం మూర్తిమయం యయాతివినయైః ప్రాప్తం తదన్యత్ పునః ।
వ్యాప్తుం వాఞ్ఛతి గారుడోపలవపుః కాన్త్యా మహత్యా పరం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౦॥

అర్ధం సోమకలాధరీ శశికలాచూడస్య యా త్ర్యమ్బక-
స్త్ర్యక్షాయా అథవా సనాతనతనూ జాయాపతీ శాశ్వతౌ ।
ఏకం వేత్యవధారితుం మునివరా అద్యాప్యలం నాద్భుతం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౧॥

దారిద్ర్యాస్తధరాధరోఽపి పరమం భద్రోదయోఽత్యద్భుతం
పాపారణ్యదవానలోఽపి నమతాం కారుణ్యధారాధరః ।
యా దుహ్ఖామ్బుదమాలికాపవనరాణ్నైశ్చల్యరూపాస్తి వై
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౨॥

శ్రౌతం మార్గమతీత్య గచ్ఛతి ముదా కాపాలికం దృక్ పరం
మధ్యః శూన్యమతం గతోఽతివిమలే ద్వన్ద్వే కుచౌ ద్వైతినౌ ।
సౌరే కుణ్డలయుగ్మమాత్మరుచిభిర్యస్యాః కృపా శాంభవే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౩॥

వల్లీ కాపి శివాఙ్కణే లసతి యా మన్దస్మితైః పుష్పితా
తామ్బూలేన సుగన్ధితా సుఫలితా వక్షోరుహాభ్యాం పరమ్ ।
కాన్త్యా పల్లవితా కచైర్భ్రమరితా దృగ్భ్యాం పరం పత్రితా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౪॥

యస్యా వీక్షణదేశికః శ్రుతిగతిస్తేజోమయః సర్వవిత్
సంతుష్టో జితకామశత్రురణిమాద్యష్టాభిరారాధితా ।
సచ్చిత్సౌఖ్యరతః శివం నటమపి క్షిప్రం కరోత్యద్భుతం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౫॥

యస్యాశ్చారుకపోలదర్పణతలే దృష్ట్వా కపర్దీ రుషా
భీతో జహ్నుసుతాం మృదుస్మితమయీం సంకేతమిత్థం వ్యధాత్ ।
ముగ్ధే గచ్ఛ నిజస్థలం ద్రుతతర్ం జాగర్తి దృష్టిర్యతః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౬॥

శృఙ్గారైకరసం వసన్తసుహృదం కందర్పదర్పప్రదం
చిత్రం కోకనదప్రబోధనకరం చన్ద్రోదయం శ్రీకరమ్ ।
యస్యా హాసమయం చిరమప్యాస్తే పురాణః శివః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౭॥

యా కాచిత్ పికకామినీ శ్రుతిగతిః సప్తస్వరాలాపినీ
నిత్యం మాధవబోధినీ త్రిభువనే నిష్పక్షపాతా సుఖమ్ ।
చిత్రం చూతనవప్రసూనవిశిఖద్వేష్యాశ్రయే రాజతే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౮॥

యస్యా వీక్షణమాన్త్రికః సుకృతినామగ్రేసరః శంకరీ-
మన్త్రామ్భోనిధిపారగః స్మితవిభూత్యోచ్చాలయన్ సర్వదా ।
ద్వేషం శంకరకర్తృకం సుమశరే విభ్రాజతే శాశ్వతః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౭౯॥

యస్యా దృగ్రమణీమణిర్వివదతే కామారిసల్లాపనే
స్వాధీనప్రియయా మృదుస్మితశరీరిణ్యా పరం గఙ్గయా ।
ఆద్యాహంశ్రుతిమూలగాధరభవా త్వం స్వీకృతేతి ధ్రువం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౦॥

యా కాచిద్ భుజగీ సదా సరలగా పీయూషదాయిన్యహో
పద్మారణ్యవిహారిణీ శ్రుతిమతీ తేజస్తనూర్నిర్భయా ।
జన్మాబ్ధిప్లవవర్ధినీ వశయతి శ్రీనీలకణ్ఠం దృశా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౧॥

ఆస్యామ్భోజభవా పతిం నిజమనాద్యన్తం కటాక్షాత్మకం
పృచ్ఛన్తీతి పయోనిధేః స్మితమయాన్మజ్జన్మ కిం వామ్బుజాత్ ।
యస్యా నిఃస్మరసంపదం సుధనికం కర్తుం శివం కాఙ్క్షతే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౨॥

యస్యాః పాణిపరిగ్రహే మృదుతనోర్హేమాద్రిధన్వా శివః
పాదాన్యాసవిధౌ దృషద్యపి సురస్త్రీణాం పురో లజ్జితః ।
మన్దాక్షం గతవాననఙ్గకలికాం యాం వీక్షితుం నాద్భుతం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౩॥

యస్యాః పాదకేశశయశ్రియమహో శ్రుత్వానిలాదన్వహం
గాఙ్గాన్యమ్బురుహాణి హన్త కతిచిత్ ప్రాప్తుం పరాం తాం ద్రుతమ్ ।
పీత్వా క్షీరలవం తపన్తి తపనం పశ్యన్తి మజ్జన్త్యలం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౪॥

నిత్యం సంధిమపేక్షతే సుచరితా దూతీ కటాక్షాత్మికా
రాజస్యాధరరామయాపి న తయా గర్భే వహన్త్యామృతమ్ ।
కామారే రతిసాత్త్వికద్విజమణేర్మోదాయ సుశ్రేయసే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౫॥

పక్షే శైవమనోమహీభృతి మనోజాగ్నిం ధ్రువం సాధయన్
యస్యా మఞ్జుకటాక్షధూమశిశునా శ్రౌతేన సద్ధేతునా ।
ఓష్ఠద్వన్ద్వసభాన్తరే స్మితమయో నైయాయికో భాసతే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౬॥

యా పద్మం హిమశైలజం మరతకం భాసా భృశం భర్త్సయత్
కందర్పస్య జ్యేన్దిరాజనిగృహం నిర్హేతుకోత్ఫుల్లనమ్ ।
స్థాణోర్లోచనభృఙ్గసంభ్రమకరం శీతాంశులేఖాఙ్కితం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౭॥

యస్యా మన్దగతిః పరం శుభగతిః కామస్య కామద్రుహః
కామోద్రేకగతిశ్చిరం భజనకృద్ధంసాఙ్గనాసంతతేః ।
కామం దత్తగతిః సదా విజయతే హంసాత్మికా యోగినాం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౮॥

నిఃస్నేహాపి శివాతిరాగకలితా యా దీపికా కాప్యహో
ఝఞ్ఝామారుతభీతిదాపి చపలా నిష్కల్మషా సాఞ్జనా ।
త్రైలోక్యేఽపి విరాజతే శ్రితవతీ శ్రీశంకరాఙ్కం ధ్రువం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౮౯॥

నిర్యత్నైవ మహాసతీ సుచరితా యా శైలరాజాత్మజా
నాథం లోకవిలక్షణం ప్రహృతవత్యద్యాపి సేవాజనే ।
గాణ్డీవేన వరాశ్మభిశ్చ ముసలేనోపానహా వర్తతే
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౦॥

యస్యాః పాదకిసాలయప్రభువరం యాచన్త్యజస్రం పరం
కస్తూర్యః సురయోషితాం తిలకితాః సద్వాసనాం రాగితామ్ ।
బిమ్బోష్ఠం మృదుతాం శ్రియం చ యుగపద్ధస్తాః ప్రవాలప్రియాః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౧॥

యస్యాః పాదసహస్రరశ్మిచరలం కామారిచిత్తాత్మకం
హైమం భ్రామయతి ప్రణాశయతి సంతాపం సతామఙ్కురమ్ ।
ప్రజ్ఞానాత్మకమద్భుతం శిశిరయత్యక్షీణ్యలం పశ్యతాం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౨॥

చిత్రం యా కురుతే మనోఽపి యమినాం బద్ధం మహాయత్నతో
ముక్తం శోణపదారవిన్దయుగలే నీరాగిణం రాగిణమ్ ।
మఞ్జీరస్వనమన్మథస్మితరవైః సంమోహనం శూలినః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౩॥

పాదామ్భోజరజో రజాంసి హరతి ప్రౌఢాని యస్యా నృణాం
సత్త్వం వర్ధయతి ప్రదర్శయతి సన్మార్గం సురాణామపి ।
జన్మవ్యాధిమృతిప్రవాహమతులం సంరోధయత్యద్భుతం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౪॥

నాహం విశ్వమిదం చరాచరమయం మాయావిలాసాస్పదం
దృశ్యత్వాదితి శోధయన్తి సుధియః సర్వం యయా ప్రజ్ఞయా ।
ఆత్మైవాయమిదం వదన్తి పునస్తూష్ణీంభవన్తః స్థితాః
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౫॥

రాహుం నిన్దతి చన్ద్రచూడచికురైస్తాటఙ్కకాన్త్యా రవిం
వక్త్రాబ్జేన విధుం గురుం నతగిరా సౌగ్యం దృశా భద్రయా ।
గత్యా మన్దమహో కుజం తనురుచా నాసాగ్రమణ్యా కవిం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౬॥

నిఃశ్రేణీ కృతినాం పరామృతఫలప్రాప్తౌ ప్రవాలద్యుతి-
ర్యా నీలాఞ్జనమక్షరాత్మకనిధేః సందర్శనే శ్రీమతామ్ ।
నిత్యానన్దరసా పరోక్షకరణే శ్రీదేశికశ్రీకృపా
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౭॥

యా కుణ్ఠీకురుతే నిజస్తుతివిధౌ గర్వాత్ ప్రవృత్తాం గిరం
వేదానామపి గీష్పతేరపి మహాభాష్యార్థవిజ్ఞానినః ।
దత్తే వాగ్భవవైభవామృతఝరీం మూకాజ్ఞయోర్వాగ్మితాం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౮॥

ఆద్యామమ్బురుహేక్షణామనుపమామాపీనతుఙ్గస్తనీ-
మార్యామాగమసారమూర్తిమరుణామానన్దచన్ద్రాననామ్ ।
సాధ్వీం సత్కవివాగ్ఝరీం సమరసానన్దామృతస్యన్దినీం
సా సంవిత్ సుకృతోదయా స్ఫురతు నశ్చిత్తే సదా సర్వగా ॥ ౯౯॥

గురుచరణసరోజం గుప్తగఙ్గాతరఙ్గ-
స్తిమితమమితశుక్లజ్యోతిషాం జ్యోతిరేకమ్ ।
నిరుపమమకరన్దస్పన్దమానన్దకన్దం
నిధనజననహీనో నిర్మలోఽహం నిషేవే ॥ ౧౦౦॥

శార్దూలవృత్తమపి సాధు భవత్యహో తత్
సారస్వతం సమరసామృతలోచనానామ్ ।
సద్యో జయత్యఘరిపుం శ్రుతిమార్గయోగాత్
త్యాగేశసాన్ద్రకరుణాద్భుతమేవ భద్రమ్ ॥ ౧౦౧॥

ఇత్యానన్దనాథపాదపపద్మోపజీవినా కాశ్యపగోత్రోత్పన్నేనాన్ధ్రేణ
త్యాగరాజనామ్నా విరచితం సంవిచ్ఛతకం సంపూర్ణమ్

Encoded and proofread by Sridhar Seshagiri seshagir at engineering.sdsu.edu

Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated త్oday
http://sanskritdocuments.org

Samvichatakam Lyrics in Telugu PDF
% File name : sanvich100.itx
% Category : aShTottarashatanAma
% Location : doc\_devii
% Author : tyAgarAja
% Language : Sanskrit
% Subject : hinduism/religion
% Transliterated by : Sridhar Seshagiri seshagir at engineering.sdsu.edu
% Proofread by : Sridhar Seshagiri seshagir at engineering.sdsu.edu
% Latest update : June 28, 2003
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%

We acknowledge well-meaning volunteers for Sanskritdocuments.org and other sites to have built the collection of Sanskrit texts.
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ October 13, 2015 ] at Stotram Website