ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ
{॥ ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ ॥}
ଆନନ୍ଦଲହରୀ (୧-୪୦)
ଶିଵଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯୁକ୍ତୋ ଯଦି ଭଵତି ଶକ୍ତଃ ପ୍ରଭଵିତୁଂ
ନ ଚେଦେଵଂ ଦେଵୋ ନ ଖଲୁ କୁଶଲଃ ସ୍ପନ୍ଦିତୁମପି ।
ଅତସ୍ତ୍ଵାମାରାଧ୍ଯାଂ ହରିହରଵିରିଞ୍ଚାଦିଭିରପି
ପ୍ରଣନ୍ତୁଂ ସ୍ତୋତୁଂ ଵା କଥମକୃତପୁଣ୍ଯଃ ପ୍ରଭଵତି ॥ ୧॥
ତନୀଯାଂସଂ ପାଂସୁଂ ତଵ ଚରଣପଙ୍କେରୁହଭଵଂ
ଵିରିଞ୍ଚିସ୍ସଞ୍ଚିନ୍ଵନ୍ ଵିରଚଯତି ଲୋକାନଵିକଲମ୍ ।
ଵହତ୍ଯେନଂ ଶୌରିଃ କଥମପି ସହସ୍ରେଣ ଶିରସାଂ
ହରସ୍ସଂକ୍ଷୁଦ୍ଯୈନଂ ଭଜତି ଭସିତୋଦ୍ଧୂଲନଵିଧିମ୍ ॥ ୨॥
ଅଵିଦ୍ଯାନାମନ୍ତ-ସ୍ତିମିର-ମିହିରଦ୍ଵୀପନଗରୀ
ଜଡାନାଂ ଚୈତନ୍ଯ-ସ୍ତବକ-ମକରନ୍ଦ-ସ୍ରୁତିଝରୀ ।
ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁଣନିକା ଜନ୍ମଜଲଧୌ
ନିମଗ୍ନାନାଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ମୁରରିପୁ-ଵରାହସ୍ଯ ଭଵତି ॥ ୩॥
ତ୍ଵଦନ୍ଯଃ ପାଣିଭ୍ଯାମଭଯଵରଦୋ ଦୈଵତଗଣଃ
ତ୍ଵମେକା ନୈଵାସି ପ୍ରକଟିତଵରାଭୀତ୍ଯଭିନଯା ।
ଭଯାତ୍ ତ୍ରାତୁଂ ଦାତୁଂ ଫଲମପି ଚ ଵାଞ୍ଛାସମଧିକଂ
ଶରଣ୍ଯେ ଲୋକାନାଂ ତଵ ହି ଚରଣାଵେଵ ନିପୁଣୌ ॥ ୪॥
ହରିସ୍ତ୍ଵାମାରାଧ୍ଯ ପ୍ରଣତଜନସୌଭାଗ୍ଯଜନନୀଂ
ପୁରା ନାରୀ ଭୂତ୍ଵା ପୁରରିପୁମପି କ୍ଷୋଭମନଯତ୍ ।
ସ୍ମରୋଽପି ତ୍ଵାଂ ନତ୍ଵା ରତିନଯନଲେହ୍ଯେନ ଵପୁଷା
ମୁନୀନାମପ୍ଯନ୍ତଃ ପ୍ରଭଵତି ହି ମୋହାଯ ମହତାମ୍ ॥ ୫॥
ଧନୁଃ ପୌଷ୍ପଂ ମୌର୍ଵୀ ମଧୁକରମଯୀ ପଞ୍ଚ ଵିଶିଖାଃ
ଵସନ୍ତଃ ସାମନ୍ତୋ ମଲଯମରୁଦାଯୋଧନରଥଃ ।
ତଥାପ୍ଯେକଃ ସର୍ଵଂ ହିମଗିରିସୁତେ କାମପି କୃପାମ୍
ଅପାଙ୍ଗାତ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜଗଦିଦ-ମନଙ୍ଗୋ ଵିଜଯତେ ॥ ୬॥
କ୍ଵଣତ୍କାଞ୍ଚୀଦାମା କରିକଲଭକୁମ୍ଭସ୍ତନନତା
ପରିକ୍ଷୀଣା ମଧ୍ଯେ ପରିଣତଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଵଦନା ।
ଧନୁର୍ବାଣାନ୍ ପାଶଂ ସୃଣିମପି ଦଧାନା କରତଲୈଃ
ପୁରସ୍ତାଦାସ୍ତାଂ ନଃ ପୁରମଥିତୁରାହୋପୁରୁଷିକା ॥ ୭॥
ସୁଧାସିନ୍ଧୋର୍ମଧ୍ଯେ ସୁରଵିଟପିଵାଟୀପରିଵୃତେ
ମଣିଦ୍ଵୀପେ ନୀପୋପଵନଵତି ଚିନ୍ତାମଣିଗୃହେ ।
ଶିଵାକାରେ ମଞ୍ଚେ ପରମଶିଵପର୍ଯଙ୍କନିଲଯାଂ
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଧନ୍ଯାଃ କତିଚନ ଚିଦାନନ୍ଦଲହରୀମ୍ ॥ ୮॥
ମହୀଂ ମୂଲାଧାରେ କମପି ମଣିପୂରେ ହୁତଵହଂ
ସ୍ଥିତଂ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ ହୃଦି ମରୁତମାକାଶମୁପରି ।
ମନୋଽପି ଭ୍ରୂମଧ୍ଯେ ସକଲମପି ଭିତ୍ଵା କୁଲପଥଂ
ସହସ୍ରାରେ ପଦ୍ମେ ସହ ରହସି ପତ୍ଯା ଵିହରସେ ॥ ୯॥
ସୁଧାଧାରାସାରୈଶ୍ଚରଣଯୁଗଲାନ୍ତର୍ଵିଗଲିତୈଃ
ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ସିଞ୍ଚନ୍ତୀ ପୁନରପି ରସାମ୍ନାଯମହସଃ ।
ଅଵାପ୍ଯ ସ୍ଵାଂ ଭୂମିଂ ଭୁଜଗନିଭମଧ୍ଯୁଷ୍ଟଵଲଯଂ
ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵପିଷି କୁଲକୁଣ୍ଡେ କୁହରିଣି ॥ ୧୦॥
ଚତୁର୍ଭିଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠୈଃ ଶିଵଯୁଵତିଭିଃ ପଞ୍ଚଭିରପି
ପ୍ରଭିନ୍ନାଭିଃ ଶମ୍ଭୋର୍ନଵଭିରପି ମୂଲପ୍ରକୃତିଭିଃ ।
ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଵସୁଦଲକଲାଶ୍ରତ୍ରିଵଲଯ-
ତ୍ରିରେଖାଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତଵ ଶରଣକୋଣାଃ ପରିଣତାଃ ॥ ୧୧॥
ତ୍ଵଦୀଯଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ତୁହିନଗିରିକନ୍ଯେ ତୁଲଯିତୁଂ
କଵୀନ୍ଦ୍ରାଃ କଲ୍ପନ୍ତେ କଥମପି ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରଭୃତଯଃ ।
ଯଦାଲୋକୌତ୍ସୁକ୍ଯାଦମରଲଲନା ଯାନ୍ତି ମନସା
ତପୋଭିର୍ଦୁଷ୍ପ୍ରାପାମପି ଗିରିଶସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀମ୍ ॥ ୧୨॥
ନରଂ ଵର୍ଷୀଯାଂସଂ ନଯନଵିରସଂ ନର୍ମସୁ ଜଡଂ
ତଵାପାଙ୍ଗାଲୋକେ ପତିତମନୁଧାଵନ୍ତି ଶତଶଃ ।
ଗଲଦ୍ଵେଣୀବନ୍ଧାଃ କୁଚକଲଶଵିସ୍ରସ୍ତସିଚଯା
ହଠାତ୍ ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍କାଞ୍ଚ୍ଯୋ ଵିଗଲିତଦୁକୂଲା ଯୁଵତଯଃ ॥ ୧୩॥
କ୍ଷିତୌ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶଦ୍ ଦ୍ଵିସମଧିକପଞ୍ଚାଶଦୁଦକେ
ହୁତାଶେ ଦ୍ଵାଷଷ୍ଟିଶ୍ଚତୁରଧିକପଞ୍ଚାଶଦନିଲେ ।
ଦିଵି ଦ୍ଵିଷ୍ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ମନସି ଚ ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟିରିତି ଯେ
ମଯୂଖାସ୍ତେଷାମପ୍ଯୁପରି ତଵ ପାଦାମ୍ବୁଜଯୁଗମ୍ ॥ ୧୪॥
ଶରଜ୍ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଶୁଦ୍ଧାଂ ଶଶିଯୁତଜଟାଜୂଟମକୁଟାଂ
ଵରତ୍ରାସତ୍ରାଣସ୍ଫଟିକଘଟିକାପୁସ୍ତକକରାମ୍ ।
ସକୃନ୍ନ ତ୍ଵା ନତ୍ଵା କଥମିଵ ସତାଂ ସଂନ୍ନିଦଧତେ
ମଧୁକ୍ଷୀରଦ୍ରାକ୍ଷାମଧୁରିମଧୁରୀଣାଃ ଭଣିତଯଃ ॥ ୧୫॥ var ଫଣିତଯଃ
କଵୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚେତଃକମଲଵନବାଲାତପରୁଚିଂ
ଭଜନ୍ତେ ଯେ ସନ୍ତଃ କତିଚିଦରୁଣାମେଵ ଭଵତୀମ୍ ।
ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରେଯସ୍ଯାସ୍ତରୁଣତରଶୃଙ୍ଗାରଲହରୀ-
ଗଭୀରାଭିର୍ଵାଗ୍ଭିର୍ଵିଦଧତି ସତାଂ ରଞ୍ଜନମମୀ ॥ ୧୬॥
ସଵିତ୍ରୀଭିର୍ଵାଚାଂ ଶଶିମଣିଶିଲାଭଙ୍ଗରୁଚିଭିଃ
ଵଶିନ୍ଯାଦ୍ଯାଭିସ୍ତ୍ଵାଂ ସହ ଜନନି ସଂଚିନ୍ତଯତି ଯଃ ।
ସ କର୍ତା କାଵ୍ଯାନାଂ ଭଵତି ମହତାଂ ଭଙ୍ଗିରୁଚିଭିଃ
ଵଚୋଭିର୍ଵାଗ୍ଦେଵୀଵଦନକମଲାମୋଦମଧୁରୈଃ ॥ ୧୭॥
ତନୁଚ୍ଛାଯାଭିସ୍ତେ ତରୁଣତରଣିଶ୍ରୀସରଣିଭିଃ
ଦିଵଂ ସର୍ଵାମୁର୍ଵୀମରୁଣିମନି ମଗ୍ନାଂ ସ୍ମରତି ଯଃ ।
ଭଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରସ୍ଯଦ୍ଵନହରିଣଶାଲୀନନଯନାଃ
ସହୋର୍ଵଶ୍ଯା ଵଶ୍ଯାଃ କତି କତି ନ ଗୀର୍ଵାଣଗଣିକାଃ ॥ ୧୮॥
ମୁଖଂ ବିନ୍ଦୁଂ କୃତ୍ଵା କୁଚଯୁଗମଧସ୍ତସ୍ଯ ତଦଧୋ
ହରାର୍ଧଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଯୋ ହରମହିଷି ତେ ମନ୍ମଥକଲାମ୍ ।
ସ ସଦ୍ଯଃ ସଂକ୍ଷୋଭଂ ନଯତି ଵନିତା ଇତ୍ଯତିଲଘୁ
ତ୍ରିଲୋକୀମପ୍ଯାଶୁ ଭ୍ରମଯତି ରଵୀନ୍ଦୁସ୍ତନଯୁଗାମ୍ ॥ ୧୯॥
କିରନ୍ତୀମଙ୍ଗେଭ୍ଯଃ କିରଣନିକୁରମ୍ବାମୃତରସଂ
ହୃଦି ତ୍ଵାମାଧତ୍ତେ ହିମକରଶିଲାମୂର୍ତିମିଵ ଯଃ ।
ସ ସର୍ପାଣାଂ ଦର୍ପଂ ଶମଯତି ଶକୁନ୍ତାଧିପ ଇଵ
ଜ୍ଵରପ୍ଲୁଷ୍ଟାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସୁଖଯତି ସୁଧାଧାରସିରଯା ॥ ୨୦॥
ତଟିଲ୍ଲେଖାତନ୍ଵୀଂ ତପନଶଶିଵୈଶ୍ଵାନରମଯୀଂ
ନିଷଣ୍ଣାଂ ଷଣ୍ଣାମପ୍ଯୁପରି କମଲାନାଂ ତଵ କଲାମ୍ ।
ମହାପଦ୍ମାଟଵ୍ଯାଂ ମୃଦିତମଲମାଯେନ ମନସା
ମହାନ୍ତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଦଧତି ପରମାହ୍ଲାଦଲହରୀମ୍ ॥ ୨୧॥
ଭଵାନି ତ୍ଵଂ ଦାସେ ମଯି ଵିତର ଦୃଷ୍ଟିଂ ସକରୁଣା-
ମିତି ସ୍ତୋତୁଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ କଥଯତି ଭଵାନି ତ୍ଵମିତି ଯଃ ।
ତଦୈଵ ତ୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ଦିଶସି ନିଜସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀଂ
ମୁକୁନ୍ଦବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରସ୍ଫୁଟମକୁଟନୀରାଜିତପଦାମ୍ ॥ ୨୨॥
ତ୍ଵଯା ହୃତ୍ଵା ଵାମଂ ଵପୁରପରିତୃପ୍ତେନ ମନସା
ଶରୀରାର୍ଧଂ ଶମ୍ଭୋରପରମପି ଶଙ୍କେ ହୃତମଭୂତ୍ ।
ଯଦେତତ୍ତ୍ଵଦ୍ରୂପଂ ସକଲମରୁଣାଭଂ ତ୍ରିନଯନଂ
କୁଚାଭ୍ଯାମାନମ୍ରଂ କୁଟିଲଶଶିଚୂଡାଲମକୁଟମ୍ ॥ ୨୩॥
ଜଗତ୍ସୂତେ ଧାତା ହରିରଵତି ରୁଦ୍ରଃ କ୍ଷପଯତେ
ତିରସ୍କୁର୍ଵନ୍ନେତତ୍ସ୍ଵମପି ଵପୁରୀଶସ୍ତିରଯତି ।
ସଦାପୂର୍ଵଃ ସର୍ଵଂ ତଦିଦମନୁଗୃହ୍ଣାତି ଚ ଶିଵ-
ସ୍ତଵାଜ୍ଞାମାଲମ୍ବ୍ଯ କ୍ଷଣଚଲିତଯୋର୍ଭ୍ରୂଲତିକଯୋଃ ॥ ୨୪॥
ତ୍ରଯାଣାଂ ଦେଵାନାଂ ତ୍ରିଗୁଣଜନିତାନାଂ ତଵ ଶିଵେ
ଭଵେତ୍ ପୂଜା ପୂଜା ତଵ ଚରଣଯୋର୍ଯା ଵିରଚିତା ।
ତଥା ହି ତ୍ଵତ୍ପାଦୋଦ୍ଵହନମଣିପୀଠସ୍ଯ ନିକଟେ
ସ୍ଥିତା ହ୍ଯେତେ ଶଶ୍ଵନ୍ମୁକୁଲିତକରୋତ୍ତଂସମକୁଟାଃ ॥ ୨୫॥
ଵିରିଞ୍ଚିଃ ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜତି ହରିରାପ୍ନୋତି ଵିରତିଂ
ଵିନାଶଂ କୀନାଶୋ ଭଜତି ଧନଦୋ ଯାତି ନିଧନମ୍ ।
ଵିତନ୍ଦ୍ରୀ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ ଵିତତିରପି ସଂମୀଲିତଦୃଶା
ମହାସଂହାରେଽସ୍ମିନ୍ ଵିହରତି ସତି ତ୍ଵତ୍ପତିରସୌ ॥ ୨୬॥
ଜପୋ ଜଲ୍ପଃ ଶିଲ୍ପଂ ସକଲମପି ମୁଦ୍ରାଵିରଚନା
ଗତିଃ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯକ୍ରମଣମଶନାଦ୍ଯାହୁତିଵିଧିଃ ।
ପ୍ରଣାମସ୍ସଂଵେଶସ୍ସୁଖମଖିଲମାତ୍ମାର୍ପଣଦୃଶା
ସପର୍ଯାପର୍ଯାଯସ୍ତଵ ଭଵତୁ ଯନ୍ମେ ଵିଲସିତମ୍ ॥ ୨୭॥
ସୁଧାମପ୍ଯାସ୍ଵାଦ୍ଯ ପ୍ରତିଭଯଜରାମୃତ୍ଯୁହରିଣୀଂ
ଵିପଦ୍ଯନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵେ ଵିଧିଶତମଖାଦ୍ଯା ଦିଵିଷଦଃ ।
କରାଲଂ ଯତ୍କ୍ଷ୍ଵେଲଂ କବଲିତଵତଃ କାଲକଲନା
ନ ଶମ୍ଭୋସ୍ତନ୍ମୂଲଂ ତଵ ଜନନି ତାଟଙ୍କମହିମା ॥ ୨୮॥
କିରୀଟଂ ଵୈରିଞ୍ଚଂ ପରିହର ପୁରଃ କୈଟଭଭିଦଃ
କଠୋରେ କୋଟୀରେ ସ୍ଖଲସି ଜହି ଜମ୍ଭାରିମୁକୁଟମ୍ ।
ପ୍ରଣମ୍ରେଷ୍ଵେତେଷୁ ପ୍ରସଭମୁପଯାତସ୍ଯ ଭଵନଂ
ଭଵସ୍ଯାଭ୍ଯୁତ୍ଥାନେ ତଵ ପରିଜନୋକ୍ତିର୍ଵିଜଯତେ ॥ ୨୯॥
ସ୍ଵଦେହୋଦ୍ଭୂତାଭିର୍ଘୃଣିଭିରଣିମାଦ୍ଯାଭିରଭିତୋ
ନିଷେଵ୍ଯେ ନିତ୍ଯେ ତ୍ଵାମହମିତି ସଦା ଭାଵଯତି ଯଃ ।
କିମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ତସ୍ଯ ତ୍ରିନଯନସମୃଦ୍ଧିଂ ତୃଣଯତୋ
ମହାସଂଵର୍ତାଗ୍ନିର୍ଵିରଚଯତି ନିରାଜନଵିଧିମ୍ ॥ ୩୦॥
ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟ୍ଯା ତନ୍ତ୍ରୈଃ ସକଲମତିସଂଧାଯ ଭୁଵନଂ
ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ତତ୍ସିଦ୍ଧିପ୍ରସଵପରତନ୍ତ୍ରୈଃ ପଶୁପତିଃ ।
ପୁନସ୍ତ୍ଵନ୍ନିର୍ବନ୍ଧାଦଖିଲପୁରୁଷାର୍ଥୈକଘଟନା-
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଂ ତେ ତନ୍ତ୍ରଂ କ୍ଷିତିତଲମଵାତୀତରଦିଦମ୍ ॥ ୩୧॥
ଶିଵଃ ଶକ୍ତିଃ କାମଃ କ୍ଷିତିରଥ ରଵିଃ ଶୀତକିରଣଃ
ସ୍ମରୋ ହଂସଃ ଶକ୍ରସ୍ତଦନୁ ଚ ପରାମାରହରଯଃ ।
ଅମୀ ହୃଲ୍ଲେଖାଭିସ୍ତିସୃଭିରଵସାନେଷୁ ଘଟିତା
ଭଜନ୍ତେ ଵର୍ଣାସ୍ତେ ତଵ ଜନନି ନାମାଵଯଵତାମ୍ ॥ ୩୨॥
ସ୍ମରଂ ଯୋନିଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ତ୍ରିତଯମିଦମାଦୌ ତଵ ମନୋ-
ର୍ନିଧାଯୈକେ ନିତ୍ଯେ ନିରଵଧିମହାଭୋଗରସିକାଃ ।
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁନନିବଦ୍ଧାକ୍ଷଵଲଯାଃ
ଶିଵାଗ୍ନୌ ଜୁହ୍ଵନ୍ତଃ ସୁରଭିଘୃତଧାରାହୁତିଶତୈଃ ॥ ୩୩॥
ଶରୀରଂ ତ୍ଵଂ ଶମ୍ଭୋଃ ଶଶିମିହିରଵକ୍ଷୋରୁହଯୁଗଂ
ତଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ ଭଗଵତି ନଵାତ୍ମାନମନଘମ୍ ।
ଅତଶ୍ଶେଷଶ୍ଶେଷୀତ୍ଯଯମୁଭଯସାଧାରଣତଯା
ସ୍ଥିତଃ ସଂବନ୍ଧୋ ଵାଂ ସମରସପରାନନ୍ଦପରଯୋଃ ॥ ୩୪॥
ମନସ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯୋମ ତ୍ଵଂ ମରୁଦସି ମରୁତ୍ସାରଥିରସି
ତ୍ଵମାପସ୍ତ୍ଵଂ ଭୂମିସ୍ତ୍ଵଯି ପରିଣତାଯାଂ ନ ହି ପରମ୍ ।
ତ୍ଵମେଵ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପରିଣମଯିତୁଂ ଵିଶ୍ଵଵପୁଷା
ଚିଦାନନ୍ଦାକାରଂ ଶିଵଯୁଵତି ଭାଵେନ ବିଭୃଷେ ॥ ୩୫॥
ତଵାଜ୍ଞାଚକ୍ରସ୍ଥଂ ତପନଶଶିକୋଟିଦ୍ଯୁତିଧରଂ
ପରଂ ଶମ୍ଭୁଂ ଵନ୍ଦେ ପରିମିଲିତପାର୍ଶ୍ଵଂ ପରଚିତା ।
ଯମାରାଧ୍ଯନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ରଵିଶଶିଶୁଚୀନାମଵିଷଯେ
ନିରାଲୋକେଽଲୋକେ ନିଵସତି ହି ଭାଲୋକଭଵନେ ॥ ୩୬॥
ଵିଶୁଦ୍ଧୌ ତେ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକଵିଶଦଂ ଵ୍ଯୋମଜନକଂ
ଶିଵଂ ସେଵେ ଦେଵୀମପି ଶିଵସମାନଵ୍ଯଵସିତାମ୍ ।
ଯଯୋଃ କାନ୍ତ୍ଯା ଯାନ୍ତ୍ଯାଃ ଶଶିକିରଣସାରୂପ୍ଯସରଣେ-
ଵିଧୂତାନ୍ତର୍ଧ୍ଵାନ୍ତା ଵିଲସତି ଚକୋରୀଵ ଜଗତୀ ॥ ୩୭॥
ସମୁନ୍ମୀଲତ୍ ସଂଵିତ୍ କମଲମକରନ୍ଦୈକରସିକଂ
ଭଜେ ହଂସଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ କିମପି ମହତାଂ ମାନସଚରମ୍ ।
ଯଦାଲାପାଦଷ୍ଟାଦଶଗୁଣିତଵିଦ୍ଯାପରିଣତି-
ର୍ଯଦାଦତ୍ତେ ଦୋଷାଦ୍ ଗୁଣମଖିଲମଦ୍ଭ୍ଯଃ ପଯ ଇଵ ॥ ୩୮॥
ତଵ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ ହୁତଵହମଧିଷ୍ଠାଯ ନିରତଂ
ତମୀଡେ ସଂଵର୍ତଂ ଜନନି ମହତୀଂ ତାଂ ଚ ସମଯାମ୍ ।
ଯଦାଲୋକେ ଲୋକାନ୍ ଦହତି ମହତି କ୍ରୋଧକଲିତେ
ଦଯାର୍ଦ୍ରା ଯା ଦୃଷ୍ଟିଃ ଶିଶିରମୁପଚାରଂ ରଚଯତି ॥ ୩୯॥
ତଟିତ୍ତ୍ଵନ୍ତଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ତିମିରପରିପନ୍ଥିଫୁରଣଯା
ସ୍ଫୁରନ୍ନାନାରତ୍ନାଭରଣପରିଣଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରଧନୁଷମ୍ ।
ତଵ ଶ୍ଯାମଂ ମେଘଂ କମପି ମଣିପୂରୈକଶରଣଂ
ନିଷେଵେ ଵର୍ଷନ୍ତଂ ହରମିହିରତପ୍ତଂ ତ୍ରିଭୁଵନମ୍ ॥ ୪୦॥
ତଵାଧାରେ ମୂଲେ ସହ ସମଯଯା ଲାସ୍ଯପରଯା
ନଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ ନଵରସମହାତାଣ୍ଡଵନଟମ୍ ।
ଉଭାଭ୍ଯାମେତାଭ୍ଯାମୁଦଯଵିଧିମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦଯଯା
ସନାଥାଭ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ଜନକଜନନୀମଜ୍ଜଗଦିଦମ୍ ॥ ୪୧॥
ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ
ଗତୈର୍ମାଣିକ୍ଯତ୍ଵଂ ଗଗନମଣିଭିଃ ସାନ୍ଦ୍ରଘଟିତଂ
କିରୀଟଂ ତେ ହୈମଂ ହିମଗିରିସୁତେ କୀର୍ତଯତି ଯଃ ।
ସ ନୀଡେଯଚ୍ଛାଯାଚ୍ଛୁରଣଶବଲଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲଂ
ଧନୁଃ ଶୌନାସୀରଂ କିମିତି ନ ନିବଧ୍ନାତି ଧିଷଣାମ୍ ॥ ୪୨॥
ଧୁନୋତୁ ଧ୍ଵାନ୍ତଂ ନସ୍ତୁଲିତଦଲିତେନ୍ଦୀଵରଵନଂ
ଘନସ୍ନିଗ୍ଧଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଚିକୁରନିକୁରୁମ୍ବଂ ତଵ ଶିଵେ ।
ଯଦୀଯଂ ସୌରଭ୍ଯଂ ସହଜମୁପଲବ୍ଧୁଂ ସୁମନସୋ
ଵସନ୍ତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଯେ ଵଲମଥନଵାଟୀଵିଟପିନାମ୍ ॥ ୪୩॥
ତନୋତୁ କ୍ଷେମଂ ନସ୍ତଵ ଵଦନସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ-
ପରୀଵାହସ୍ରୋତଃସରଣିରିଵ ସୀମନ୍ତସରଣିଃ ।
ଵହନ୍ତୀ ସିନ୍ଦୂରଂ ପ୍ରବଲକବରୀଭାରତିମିର-
ଦ୍ଵିଷାଂ ବୃନ୍ଦୈର୍ବନ୍ଦୀକୃତମିଵ ନଵୀନାର୍କକିରଣମ୍ ॥ ୪୪॥
ଅରାଲୈଃ ସ୍ଵାଭାଵ୍ଯାଦଲିକଲଭସଶ୍ରୀଭିରଲକୈଃ
ପରୀତଂ ତେ ଵକ୍ତ୍ରଂ ପରିହସତି ପଙ୍କେରୁହରୁଚିମ୍ ।
ଦରସ୍ମେରେ ଯସ୍ମିନ୍ ଦଶନରୁଚିକିଞ୍ଜଲ୍କରୁଚିରେ
ସୁଗନ୍ଧୌ ମାଦ୍ଯନ୍ତି ସ୍ମରଦହନଚକ୍ଷୁର୍ମଧୁଲିହଃ ॥ ୪୫॥
ଲଲାଟଂ ଲାଵଣ୍ଯଦ୍ଯୁତିଵିମଲମାଭାତି ତଵ ଯ-
ଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତନ୍ମନ୍ଯେ {ମକୁଟ}ଘଟିତଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲମ୍ ।
ଵିପର୍ଯାସନ୍ଯାସାଦୁଭଯମପି ସଂଭୂଯ ଚ ମିଥଃ
ସୁଧାଲେପସ୍ଯୂତିଃ ପରିଣମତି ରାକାହିମକରଃ ॥ ୪୬॥
ଭ୍ରୁଵୌ ଭୁଗ୍ନେ କିଂଚିଦ୍ଭୁଵନଭଯଭଙ୍ଗଵ୍ଯସନିନି
ତ୍ଵଦୀଯେ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ମଧୁକରରୁଚିଭ୍ଯାଂ ଧୃତଗୁଣମ୍ ।
ଧନୁର୍ମନ୍ଯେ ସଵ୍ଯେତରକରଗୃହୀତଂ ରତିପତେଃ
ପ୍ରକୋଷ୍ଠେ ମୁଷ୍ଟୌ ଚ ସ୍ଥଗଯତି ନିଗୂଢାନ୍ତରମୁମେ ॥ ୪୭॥
ଅହଃ ସୂତେ ସଵ୍ଯଂ ତଵ ନଯନମର୍କାତ୍ମକତଯା
ତ୍ରିଯାମାଂ ଵାମଂ ତେ ସୃଜତି ରଜନୀନାଯକତଯା ।
ତୃତୀଯା ତେ ଦୃଷ୍ଟିର୍ଦରଦଲିତହେମାମ୍ବୁଜରୁଚିଃ
ସମାଧତ୍ତେ ସଂଧ୍ଯାଂ ଦିଵସନିଶଯୋରନ୍ତରଚରୀମ୍ ॥ ୪୮॥
ଵିଶାଲା କଲ୍ଯାଣୀ ସ୍ଫୁଟରୁଚିରଯୋଧ୍ଯା କୁଵଲଯୈଃ
କୃପାଧାରାଧାରା କିମପି ମଧୁରାଭୋଗଵତିକା ।
ଅଵନ୍ତୀ ଦୃଷ୍ଟିସ୍ତେ ବହୁନଗରଵିସ୍ତାରଵିଜଯା
ଧ୍ରୁଵଂ ତତ୍ତନ୍ନାମଵ୍ଯଵହରଣଯୋଗ୍ଯା ଵିଜଯତେ ॥ ୪୯॥
କଵୀନାଂ ସଂଦର୍ଭସ୍ତବକମକରନ୍ଦୈକରସିକଂ
କଟାକ୍ଷଵ୍ଯାକ୍ଷେପଭ୍ରମରକଲଭୌ କର୍ଣଯୁଗଲମ୍ ।
ଅମୁଞ୍ଚନ୍ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଵ ନଵରସାସ୍ଵାଦତରଲା-
ଵସୂଯାସଂସର୍ଗାଦଲିକନଯନଂ କିଂଚିଦରୁଣମ୍ ॥ ୫୦॥
ଶିଵେ ଶୃଙ୍ଗାରାର୍ଦ୍ରା ତଦିତରଜନେ କୁତ୍ସନପରା
ସରୋଷା ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଗିରିଶଚରିତେ ଵିସ୍ମଯଵତୀ ।
ହରାହିଭ୍ଯୋ ଭୀତା ସରସିରୁହସୌଭାଗ୍ଯଜଯିନୀ
ସଖୀଷୁ ସ୍ମେରା ତେ ମଯି ଜନନୀ ଦୃଷ୍ଟିଃ ସକରୁଣା ॥ ୫୧॥
ଗତେ କର୍ଣାଭ୍ଯର୍ଣଂ ଗରୁତ ଇଵ ପକ୍ଷ୍ମାଣି ଦଧତୀ
ପୁରାଂ ଭେତ୍ତୁଶ୍ଚିତ୍ତପ୍ରଶମରସଵିଦ୍ରାଵଣଫଲେ ।
ଇମେ ନେତ୍ରେ ଗୋତ୍ରାଧରପତିକୁଲୋତ୍ତଂସକଲିକେ
ତଵାକର୍ଣାକୃଷ୍ଟସ୍ମରଶରଵିଲାସଂ କଲଯତଃ ॥ ୫୨॥
ଵିଭକ୍ତତ୍ରୈଵର୍ଣ୍ଯଂ ଵ୍ଯତିକରିତଲୀଲାଞ୍ଜନତଯା
ଵିଭାତି ତ୍ଵନ୍ନେତ୍ରତ୍ରିତଯମିଦମୀଶାନଦଯିତେ ।
ପୁନଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦେଵାନ୍ ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରାନୁପରତାନ୍
ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ବିଭ୍ରତ୍ତମ ଇତି ଗୁଣାନାଂ ତ୍ରଯମିଵ ॥ ୫୩॥
ପଵିତ୍ରୀକର୍ତୁଂ ନଃ ପଶୁପତିପରାଧୀନହୃଦଯେ
ଦଯାମିତ୍ରୈର୍ନେତ୍ରୈରରୁଣଧଵଲଶ୍ଯାମରୁଚିଭିଃ ।
ନଦଃ ଶୋଣୋ ଗଙ୍ଗା ତପନତନଯେତି ଧ୍ରୁଵମମୁଂ
ତ୍ରଯାଣାଂ ତୀର୍ଥାନାମୁପନଯସି ସଂଭେଦମନଘମ୍ ॥ ୫୪॥
ନିମେଷୋନ୍ମେଷାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଲଯମୁଦଯଂ ଯାତି ଜଗତୀ
ତଵେତ୍ଯାହୁଃ ସନ୍ତୋ ଧରଣିଧରରାଜନ୍ଯତନଯେ ।
ତ୍ଵଦୁନ୍ମେଷାଜ୍ଜାତଂ ଜଗଦିଦମଶେଷଂ ପ୍ରଲଯତଃ
ପରିତ୍ରାତୁଂ ଶଙ୍କେ ପରିହୃତନିମେଷାସ୍ତଵ ଦୃଶଃ ॥ ୫୫॥
ତଵାପର୍ଣେ କର୍ଣେଜପନଯନପୈଶୁନ୍ଯଚକିତା
ନିଲୀଯନ୍ତେ ତୋଯେ ନିଯତମନିମେଷାଃ ଶଫରିକାଃ ।
ଇଯଂ ଚ ଶ୍ରୀର୍ବଦ୍ଧଚ୍ଛଦପୁଟକଵାଟଂ କୁଵଲଯମ୍
ଜହାତି ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ନିଶି ଚ ଵିଘଟଯ୍ଯ ପ୍ରଵିଶତି ॥ ୫୬॥
ଦୃଶା ଦ୍ରାଘୀଯସ୍ଯା ଦରଦଲିତନୀଲୋତ୍ପଲରୁଚା
ଦଵୀଯାଂସଂ ଦୀନଂ ସ୍ନପଯ କୃପଯା ମାମପି ଶିଵେ ।
ଅନେନାଯଂ ଧନ୍ଯୋ ଭଵତି ନ ଚ ତେ ହାନିରିଯତା
ଵନେ ଵା ହର୍ମ୍ଯେ ଵା ସମକରନିପାତୋ ହିମକରଃ ॥ ୫୭॥
ଅରାଲଂ ତେ ପାଲୀଯୁଗଲମଗରାଜନ୍ଯତନଯେ
ନ କେଷାମାଧତ୍ତେ କୁସୁମଶରକୋଦଣ୍ଡକୁତୁକମ୍ ।
ତିରଶ୍ଚୀନୋ ଯତ୍ର ଶ୍ରଵଣପଥମୁଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଵିଲସ-
ନ୍ନପାଙ୍ଗଵ୍ଯାସଙ୍ଗୋ ଦିଶତି ଶରସଂଧାନଧିଷଣାମ୍ ॥ ୫୮॥
ସ୍ଫୁରଦ୍ଗଣ୍ଡାଭୋଗପ୍ରତିଫଲିତତାଟଙ୍କଯୁଗଲଂ
ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରଂ ମନ୍ଯେ ତଵ ମୁଖମିଦଂ ମନ୍ମଥରଥମ୍ ।
ଯମାରୁହ୍ଯ ଦ୍ରୁହ୍ଯତ୍ଯଵନିରଥମର୍କେନ୍ଦୁଚରଣଂ
ମହାଵୀରୋ ମାରଃ ପ୍ରମଥପତଯେ ସଜ୍ଜିତଵତେ ॥ ୫୯॥
ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ସୂକ୍ତୀରମୃତଲହରୀକୌଶଲହରୀଃ
ପିବନ୍ତ୍ଯାଃ ଶର୍ଵାଣି ଶ୍ରଵଣଚୁଲୁକାଭ୍ଯାମଵିରଲମ୍ ।
ଚମତ୍କାରଶ୍ଲାଘାଚଲିତଶିରସଃ କୁଣ୍ଡଲଗଣୋ
ଝଣତ୍କାରୈସ୍ତାରୈଃ ପ୍ରତିଵଚନମାଚଷ୍ଟ ଇଵ ତେ ॥ ୬୦॥
ଅସୌ ନାସାଵଂଶସ୍ତୁହିନଗିରିଵଂଶଧ୍ଵଜପଟି
ତ୍ଵଦୀଯୋ ନେଦୀଯଃ ଫଲତୁ ଫଲମସ୍ମାକମୁଚିତମ୍ ।
ଵହନ୍ନନ୍ତର୍ମୁକ୍ତାଃ ଶିଶିରତରନିଶ୍ଵାସଗଲିତଂ
ସମୃଦ୍ଧ୍ଯା ଯତ୍ତାସାଂ ବହିରପି ଚ ମୁକ୍ତାମଣିଧରଃ ॥ ୬୧॥
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ରକ୍ତାଯାସ୍ତଵ ସୁଦତି ଦନ୍ତଚ୍ଛଦରୁଚେଃ
ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ସାଦୃଶ୍ଯଂ ଜନଯତୁ ଫଲଂ ଵିଦ୍ରୁମଲତା ।
ନ ବିମ୍ବଂ ତଦ୍ବିମ୍ବପ୍ରତିଫଲନରାଗାଦରୁଣିତଂ
ତୁଲାମଧ୍ଯାରୋଢୁଂ କଥମିଵ ଵିଲଜ୍ଜେତ କଲଯା ॥ ୬୨॥
ସ୍ମିତଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଜାଲଂ ତଵ ଵଦନଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପିବତାଂ
ଚକୋରାଣାମାସୀଦତିରସତଯା ଚଞ୍ଚୁଜଡିମା ।
ଅତସ୍ତେ ଶୀତାଂଶୋରମୃତଲହରୀମମ୍ଲରୁଚଯଃ
ପିବନ୍ତି ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ନିଶି ନିଶି ଭୃଶଂ କାଞ୍ଜିକଧିଯା ॥ ୬୩॥
ଅଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ପତ୍ଯୁର୍ଗୁଣଗଣକଥାମ୍ରେଡନଜପା
ଜପାପୁଷ୍ପଚ୍ଛାଯା ତଵ ଜନନି ଜିହ୍ଵା ଜଯତି ସା ।
ଯଦଗ୍ରାସୀନାଯାଃ ସ୍ଫଟିକଦୃଷଦଚ୍ଛଚ୍ଛଵିମଯୀ
ସରସ୍ଵତ୍ଯା ମୂର୍ତିଃ ପରିଣମତି ମାଣିକ୍ଯଵପୁଷା ॥ ୬୪॥
ରଣେ ଜିତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାନପହୃତଶିରସ୍ତ୍ରୈଃ କଵଚିଭିର୍-
ନିଵୃତ୍ତୈଶ୍ଚଣ୍ଡାଂଶତ୍ରିପୁରହରନିର୍ମାଲ୍ଯଵିମୁଖୈଃ ।
ଵିଶାଖେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୈଃ ଶଶିଵିଶଦକର୍ପୂରଶକଲା
ଵିଲୀଯନ୍ତେ ମାତସ୍ତଵ ଵଦନତାମ୍ବୂଲକବଲାଃ ॥ ୬୫॥
ଵିପଞ୍ଚ୍ଯା ଗାଯନ୍ତୀ ଵିଵିଧମପଦାନଂ ପଶୁପତେଃ
ତ୍ଵଯାରବ୍ଧେ ଵକ୍ତୁଂ ଚଲିତଶିରସା ସାଧୁଵଚନେ ।
ତଦୀଯୈର୍ମାଧୁର୍ଯୈରପଲପିତତନ୍ତ୍ରୀକଲରଵାଂ
ନିଜାଂ ଵୀଣାଂ ଵାଣୀ ନିଚୁଲଯତି ଚୋଲେନ ନିଭୃତମ୍ ॥ ୬୬॥
କରାଗ୍ରେଣ ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ତୁହିନଗିରିଣା ଵତ୍ସଲତଯା
ଗିରୀଶେନୋଦସ୍ତଂ ମୁହୁରଧରପାନାକୁଲତଯା ।
କରଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଶମ୍ଭୋର୍ମୁଖମୁକୁରଵୃନ୍ତଂ ଗିରିସୁତେ
କଥଙ୍କାରଂ ବ୍ରୂମସ୍ତଵ ଚିବୁକମୌପମ୍ଯରହିତମ୍ ॥ ୬୭॥
ଭୁଜାଶ୍ଲେଷାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ପୁରଦମଯିତୁଃ କଣ୍ଟକଵତୀ
ତଵ ଗ୍ରୀଵା ଧତ୍ତେ ମୁଖକମଲନାଲଶ୍ରିଯମିଯମ୍ ।
ସ୍ଵତଃ ଶ୍ଵେତା କାଲାଗୁରୁବହୁଲଜମ୍ବାଲମଲିନା
ମୃଣାଲୀଲାଲିତ୍ଯମ୍ ଵହତି ଯଦଧୋ ହାରଲତିକା ॥ ୬୮॥
ଗଲେ ରେଖାସ୍ତିସ୍ରୋ ଗତିଗମକଗୀତୈକନିପୁଣେ
ଵିଵାହଵ୍ଯାନଦ୍ଧପ୍ରଗୁଣଗୁଣସଂଖ୍ଯାପ୍ରତିଭୁଵଃ ।
ଵିରାଜନ୍ତେ ନାନାଵିଧମଧୁରରାଗାକରଭୁଵାଂ
ତ୍ରଯାଣାଂ ଗ୍ରାମାଣାଂ ସ୍ଥିତିନିଯମସୀମାନ ଇଵ ତେ ॥ ୬୯॥
ମୃଣାଲୀମୃଦ୍ଵୀନାଂ ତଵ ଭୁଜଲତାନାଂ ଚତସୃଣାଂ
ଚତୁର୍ଭିଃ ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ସରସିଜଭଵଃ ସ୍ତୌତି ଵଦନୈଃ ।
ନଖେଭ୍ଯଃ ସନ୍ତ୍ରସ୍ଯନ୍ ପ୍ରଥମମଥନାଦନ୍ଧକରିପୋ-
ଶ୍ଚତୁର୍ଣାଂ ଶୀର୍ଷାଣାଂ ସମମଭଯହସ୍ତାର୍ପଣଧିଯା ॥ ୭୦॥
ନଖାନାମୁଦ୍ଦ୍ଯୋତୈର୍ନଵନଲିନରାଗଂ ଵିହସତାଂ
କରାଣାଂ ତେ କାନ୍ତିଂ କଥଯ କଥଯାମଃ କଥମୁମେ ।
କଯାଚିଦ୍ଵା ସାମ୍ଯଂ ଭଜତୁ କଲଯା ହନ୍ତ କମଲଂ
ଯଦି କ୍ରୀଡଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଚରଣତଲଲାକ୍ଷାରସଛଣମ୍ ॥ ୭୧॥
ସମଂ ଦେଵି ସ୍କନ୍ଦଦ୍ଵିପଵଦନପୀତଂ ସ୍ତନଯୁଗଂ
ତଵେଦଂ ନଃ ଖେଦଂ ହରତୁ ସତତଂ ପ୍ରସ୍ନୁତମୁଖମ୍ ।
ଯଦାଲୋକ୍ଯାଶଙ୍କାକୁଲିତହୃଦଯୋ ହାସଜନକଃ
ସ୍ଵକୁମ୍ଭୌ ହେରମ୍ବଃ ପରିମୃଶତି ହସ୍ତେନ ଝଡିତି ॥ ୭୨॥
ଅମୂ ତେ ଵକ୍ଷୋଜାଵମୃତରସମାଣିକ୍ଯକୁତୁପୌ
ନ ସଂଦେହସ୍ପନ୍ଦୋ ନଗପତିପତାକେ ମନସି ନଃ ।
ପିବନ୍ତୌ ତୌ ଯସ୍ମାଦଵିଦିତଵଧୂସଙ୍ଗରସିକୌ
କୁମାରାଵଦ୍ଯାପି ଦ୍ଵିରଦଵଦନକ୍ରୌଞ୍ଚଦଲନୌ ॥ ୭୩॥
ଵହତ୍ଯମ୍ବ ସ୍ତମ୍ବେରମଦନୁଜକୁମ୍ଭପ୍ରକୃତିଭିଃ
ସମାରବ୍ଧାଂ ମୁକ୍ତାମଣିଭିରମଲାଂ ହାରଲତିକାମ୍ ।
କୁଚାଭୋଗୋ ବିମ୍ବାଧରରୁଚିଭିରନ୍ତଃ ଶବଲିତାଂ
ପ୍ରତାପଵ୍ଯାମିଶ୍ରାଂ ପୁରଦମଯିତୁଃ କୀର୍ତିମିଵ ତେ ॥ ୭୪॥
ତଵ ସ୍ତନ୍ଯଂ ମନ୍ଯେ ଧରଣିଧରକନ୍ଯେ ହୃଦଯତଃ
ପଯଃପାରାଵାରଃ ପରିଵହତି ସାରସ୍ଵତମିଵ ।
ଦଯାଵତ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ଦ୍ରଵିଡଶିଶୁରାସ୍ଵାଦ୍ଯ ତଵ ଯତ୍
କଵୀନାଂ ପ୍ରୌଢାନାମଜନି କମନୀଯଃ କଵଯିତା ॥ ୭୫॥
ହରକ୍ରୋଧଜ୍ଵାଲାଵଲିଭିରଵଲୀଢେନ ଵପୁଷା
ଗଭୀରେ ତେ ନାଭୀସରସି କୃତସଙ୍ଗୋ ମନସିଜଃ ।
ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତସ୍ମାଦଚଲତନଯେ ଧୂମଲତିକା
ଜନସ୍ତାଂ ଜାନୀତେ ତଵ ଜନନି ରୋମାଵଲିରିତି ॥ ୭୬॥
ଯଦେତତ୍ କାଲିନ୍ଦୀତନୁତରତରଙ୍ଗାକୃତି ଶିଵେ
କୃଶେ ମଧ୍ଯେ କିଂଚିଜ୍ଜନନି ତଵ ଯଦ୍ଭାତି ସୁଧିଯାମ୍ ।
ଵିମର୍ଦାଦନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ କୁଚକଲଶଯୋରନ୍ତରଗତଂ
ତନୂଭୂତଂ ଵ୍ଯୋମ ପ୍ରଵିଶଦିଵ ନାଭିଂ କୁହରିଣୀମ୍ ॥ ୭୭॥
ସ୍ଥିରୋ ଗଙ୍ଗାଵର୍ତଃ ସ୍ତନମୁକୁଲରୋମାଵଲିଲତା-
କଲାଵାଲଂ କୁଣ୍ଡଂ କୁସୁମଶରତେଜୋହୁତଭୁଜଃ ।
ରତେର୍ଲୀଲାଗାରଂ କିମପି ତଵ ନାଭିର୍ଗିରିସୁତେ
ବିଲଦ୍ଵାରଂ ସିଦ୍ଧେର୍ଗିରିଶନଯନାନାଂ ଵିଜଯତେ ॥ ୭୮॥
ନିସର୍ଗକ୍ଷୀଣସ୍ଯ ସ୍ତନତଟଭରେଣ କ୍ଲମଜୁଷୋ
ନମନ୍ମୂର୍ତେର୍ନାରୀତିଲକ ଶନକୈସ୍ତ୍ରୁଟ୍ଯତ ଇଵ ।
ଚିରଂ ତେ ମଧ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରୁଟିତତଟିନୀତୀରତରୁଣା
ସମାଵସ୍ଥାସ୍ଥେମ୍ନୋ ଭଵତୁ କୁଶଲଂ ଶୈଲତନଯେ ॥ ୭୯॥
କୁଚୌ ସଦ୍ଯଃସ୍ଵିଦ୍ଯତ୍ତଟଘଟିତକୂର୍ପାସଭିଦୁରୌ
କଷନ୍ତୌ ଦୋର୍ମୂଲେ କନକକଲଶାଭୌ କଲଯତା ।
ତଵ ତ୍ରାତୁଂ ଭଙ୍ଗାଦଲମିତି ଵଲଗ୍ନଂ ତନୁଭୁଵା
ତ୍ରିଧା ନଦ୍ଧଂ ଦେଵି ତ୍ରିଵଲି ଲଵଲୀଵଲ୍ଲିଭିରିଵ ॥ ୮୦॥
ଗୁରୁତ୍ଵଂ ଵିସ୍ତାରଂ କ୍ଷିତିଧରପତିଃ ପାର୍ଵତି ନିଜା-
ନ୍ନିତମ୍ବାଦାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ତ୍ଵଯି ହରଣରୂପେଣ ନିଦଧେ ।
ଅତସ୍ତେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଗୁରୁରଯମଶେଷାଂ ଵସୁମତୀଂ
ନିତମ୍ବପ୍ରାଗ୍ଭାରଃ ସ୍ଥଗଯତି ଲଘୁତ୍ଵଂ ନଯତି ଚ ॥ ୮୧॥
କରୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଶୁଣ୍ଡାନ୍ କନକକଦଲୀକାଣ୍ଡପଟଲୀ-
ମୁଭାଭ୍ଯାମୂରୁଭ୍ଯାମୁଭଯମପି ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଭଵତୀ ।
ସୁଵୃତ୍ତାଭ୍ଯାଂ ପତ୍ଯୁଃ ପ୍ରଣତିକଠିନାଭ୍ଯାଂ ଗିରିସୁତେ
ଵିଧିଜ୍ଞ୍ଯେ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ଵିବୁଧକରିକୁମ୍ଭଦ୍ଵଯମସି ॥ ୮୨॥
ପରାଜେତୁଂ ରୁଦ୍ରଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଶରଗର୍ଭୌ ଗିରିସୁତେ
ନିଷଙ୍ଗୌ ଜଙ୍ଘେ ତେ ଵିଷମଵିଶିଖୋ ବାଢମକୃତ ।
ଯଦଗ୍ରେ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଦଶଶରଫଲାଃ ପାଦଯୁଗଲୀ-
ନଖାଗ୍ରଚ୍ଛଦ୍ମାନଃ ସୁରମକୁଟଶାଣୈକନିଶିତାଃ ॥ ୮୩॥
ଶ୍ରୁତୀନାଂ ମୂର୍ଧାନୋ ଦଧତି ତଵ ଯୌ ଶେଖରତଯା
ମମାପ୍ଯେତୌ ମାତଃ ଶିରସି ଦଯଯା ଧେହି ଚରଣୌ ।
ଯଯୋଃ ପାଦ୍ଯଂ ପାଥଃ ପଶୁପତିଜଟାଜୂଟତଟିନୀ
ଯଯୋର୍ଲାକ୍ଷାଲକ୍ଷ୍ମୀରରୁଣହରିଚୂଡାମଣିରୁଚିଃ ॥ ୮୪॥
ନମୋଵାକଂ ବ୍ରୂମୋ ନଯନରମଣୀଯାଯ ପଦଯୋ-
ସ୍ତଵାସ୍ମୈ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାଯ ସ୍ଫୁଟରୁଚିରସାଲକ୍ତକଵତେ ।
ଅସୂଯତ୍ଯତ୍ଯନ୍ତଂ ଯଦଭିହନନାଯ ସ୍ପୃହଯତେ
ପଶୂନାମୀଶାନଃ ପ୍ରମଦଵନକଙ୍କେଲିତରଵେ ॥ ୮୫॥
ମୃଷା କୃତ୍ଵା ଗୋତ୍ରସ୍ଖଲନମଥ ଵୈଲକ୍ଷ୍ଯନମିତଂ
ଲଲାଟେ ଭର୍ତାରଂ ଚରଣକମଲେ ତାଡଯତି ତେ ।
ଚିରାଦନ୍ତଃଶଲ୍ଯଂ ଦହନକୃତମୁନ୍ମୂଲିତଵତା
ତୁଲାକୋଟିକ୍ଵାଣୈଃ କିଲିକିଲିତମୀଶାନରିପୁଣା ॥ ୮୬॥
ହିମାନୀହନ୍ତଵ୍ଯଂ ହିମଗିରିନିଵାସୈକଚତୁରୌ
ନିଶାଯାଂ ନିଦ୍ରାଣଂ ନିଶି ଚରମଭାଗେ ଚ ଵିଶଦୌ ।
ଵରଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀପାତ୍ରଂ ଶ୍ରିଯମତିସୃଜନ୍ତୌ ସମଯିନାଂ
ସରୋଜଂ ତ୍ଵତ୍ପାଦୌ ଜନନି ଜଯତଶ୍ଚିତ୍ରମିହ କିମ୍ ॥ ୮୭॥
ପଦଂ ତେ କୀର୍ତୀନାଂ ପ୍ରପଦମପଦଂ ଦେଵି ଵିପଦାଂ
କଥଂ ନୀତଂ ସଦ୍ଭିଃ କଠିନକମଠୀକର୍ପରତୁଲାମ୍ ।
କଥଂ ଵା ବାହୁଭ୍ଯାମୁପଯମନକାଲେ ପୁରଭିଦା
ଯଦାଦାଯ ନ୍ଯସ୍ତଂ ଦୃଷଦି ଦଯମାନେନ ମନସା ॥ ୮୮॥
ନଖୈର୍ନାକସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କରକମଲସଂକୋଚଶଶିଭି-
ସ୍ତରୂଣାଂ ଦିଵ୍ଯାନାଂ ହସତ ଇଵ ତେ ଚଣ୍ଡି ଚରଣୌ ।
ଫଲାନି ସ୍ଵଃସ୍ଥେଭ୍ଯଃ କିସଲଯକରାଗ୍ରେଣ ଦଦତାଂ
ଦରିଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭଦ୍ରାଂ ଶ୍ରିଯମନିଶମହ୍ନାଯ ଦଦତୌ ॥ ୮୯॥
ଦଦାନେ ଦୀନେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରିଯମନିଶମାଶାନୁସଦୃଶୀ-
ମମନ୍ଦଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯପ୍ରକରମକରନ୍ଦମ୍ ଵିକିରତି ।
ତଵାସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଦାରସ୍ତବକସୁଭଗେ ଯାତୁ ଚରଣେ
ନିମଜ୍ଜନ୍ମଜ୍ଜୀଵଃ କରଣଚରଣଃ ଷଟ୍ଚରଣତାମ୍ ॥ ୯୦॥
ପଦନ୍ଯାସକ୍ରୀଡାପରିଚଯମିଵାରବ୍ଧୁମନସଃ
ସ୍ଖଲନ୍ତସ୍ତେ ଖେଲଂ ଭଵନକଲହଂସା ନ ଜହତି ।
ଅତସ୍ତେଷାଂ ଶିକ୍ଷାଂ ସୁଭଗମଣିମଞ୍ଜୀରରଣିତ-
ଚ୍ଛଲାଦାଚକ୍ଷାଣଂ ଚରଣକମଲଂ ଚାରୁଚରିତେ ॥ ୯୧॥
ଗତାସ୍ତେ ମଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରେଶ୍ଵରଭୃତଃ
ଶିଵଃ ସ୍ଵଚ୍ଛଚ୍ଛାଯାଘଟିତକପଟପ୍ରଚ୍ଛଦପଟଃ ।
ତ୍ଵଦୀଯାନାଂ ଭାସାଂ ପ୍ରତିଫଲନରାଗାରୁଣତଯା
ଶରୀରୀ ଶୃଙ୍ଗାରୋ ରସ ଇଵ ଦୃଶାଂ ଦୋଗ୍ଧି କୁତୁକମ୍ ॥ ୯୨॥
ଅରାଲା କେଶେଷୁ ପ୍ରକୃତିସରଲା ମନ୍ଦହସିତେ
ଶିରୀଷାଭା ଚିତ୍ତେ ଦୃଷଦୁପଲଶୋଭା କୁଚତଟେ ।
ଭୃଶଂ ତନ୍ଵୀ ମଧ୍ଯେ ପୃଥୁରୁରସିଜାରୋହଵିଷଯେ
ଜଗତ୍ତ୍ରାତୁଂ ଶମ୍ଭୋର୍ଜଯତି କରୁଣା କାଚିଦରୁଣା ॥ ୯୩॥
କଲଙ୍କଃ କସ୍ତୂରୀ ରଜନିକରବିମ୍ବଂ ଜଲମଯଂ
କଲାଭିଃ କର୍ପୂରୈର୍ମରକତକରଣ୍ଡଂ ନିବିଡିତମ୍ ।
ଅତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭୋଗେନ ପ୍ରତିଦିନମିଦଂ ରିକ୍ତକୁହରଂ
ଵିଧିର୍ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ନିବିଡଯତି ନୂନଂ ତଵ କୃତେ ॥ ୯୪॥
ପୁରାରାତେରନ୍ତଃପୁରମସି ତତସ୍ତ୍ଵଚ୍ଚରଣଯୋଃ
ସପର୍ଯାମର୍ଯାଦା ତରଲକରଣାନାମସୁଲଭା ।
ତଥା ହ୍ଯେତେ ନୀତାଃ ଶତମଖମୁଖାଃ ସିଦ୍ଧିମତୁଲାଂ
ତଵ ଦ୍ଵାରୋପାନ୍ତସ୍ଥିତିଭିରଣିମାଦ୍ଯାଭିରମରାଃ ॥ ୯୫॥
କଲତ୍ରଂ ଵୈଧାତ୍ରଂ କତିକତି ଭଜନ୍ତେ ନ କଵଯଃ
ଶ୍ରିଯୋ ଦେଵ୍ଯାଃ କୋ ଵା ନ ଭଵତି ପତିଃ କୈରପି ଧନୈଃ ।
ମହାଦେଵଂ ହିତ୍ଵା ତଵ ସତି ସତୀନାମଚରମେ
କୁଚାଭ୍ଯାମାସଙ୍ଗଃ କୁରଵକତରୋରପ୍ଯସୁଲଭଃ ॥ ୯୬॥
ଗିରାମାହୁର୍ଦେଵୀଂ ଦ୍ରୁହିଣଗୃହିଣୀମାଗମଵିଦୋ
ହରେଃ ପତ୍ନୀଂ ପଦ୍ମାଂ ହରସହଚରୀମଦ୍ରିତନଯାମ୍ ।
ତୁରୀଯା କାପି ତ୍ଵଂ ଦୁରଧିଗମନିଃସୀମମହିମା
ମହାମାଯା ଵିଶ୍ଵଂ ଭ୍ରମଯସି ପରବ୍ରହ୍ମମହିଷି ॥ ୯୭॥
କଦା କାଲେ ମାତଃ କଥଯ କଲିତାଲକ୍ତକରସଂ
ପିବେଯଂ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ତଵ ଚରଣନିର୍ଣେଜନଜଲମ୍ ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ମୂକାନାମପି ଚ କଵିତାକାରଣତଯା
କଦା ଧତ୍ତେ ଵାଣୀମୁଖକମଲତାମ୍ବୂଲରସତାମ୍ ॥ ୯୮॥
ସରସ୍ଵତ୍ଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵିଧିହରିସପତ୍ନୋ ଵିହରତେ
ରତେଃ ପାତିଵ୍ରତ୍ଯଂ ଶିଥିଲଯତି ରମ୍ଯେଣ ଵପୁଷା ।
ଚିରଂ ଜୀଵନ୍ନେଵ କ୍ଷପିତପଶୁପାଶଵ୍ଯତିକରଃ
ପରାନନ୍ଦାଭିଖ୍ଯମ୍ ରସଯତି ରସଂ ତ୍ଵଦ୍ଭଜନଵାନ୍ ॥ ୯୯॥
ପ୍ରଦୀପଜ୍ଵାଲାଭିର୍ଦିଵସକରନୀରାଜନଵିଧିଃ
ସୁଧାସୂତେଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପଲଜଲଲଵୈରର୍ଘ୍ଯରଚନା ।
ସ୍ଵକୀଯୈରମ୍ଭୋଭିଃ ସଲିଲନିଧିସୌହିତ୍ଯକରଣଂ
ତ୍ଵଦୀଯାଭିର୍ଵାଗ୍ଭିସ୍ତଵ ଜନନି ଵାଚାଂ ସ୍ତୁତିରିଯମ୍ ॥ ୧୦୦॥
ସମାନୀତଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ମଣିମୁକୁରତାମମ୍ବରମଣି-
ର୍ଭଯାଦନ୍ତଃସ୍ତିମିତକିରଣଶ୍ରେଣିମସୃଣଃ ।
ଦଧାତି ତ୍ଵଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଂପ୍ରତିଫଲନମଶ୍ରାନ୍ତଵିକଚଂ
ନିରାତଙ୍କଂ ଚନ୍ଦ୍ରାନ୍ନିଜହୃଦଯପଙ୍କେରୁହମିଵ ॥ ୧୦୧॥
ସମୁଦ୍ଭୂତସ୍ଥୂଲସ୍ତନଭରମୁରଶ୍ଚାରୁ ହସିତଂ
କଟାକ୍ଷେ କନ୍ଦର୍ପଃ କତିଚନ କଦମ୍ବଦ୍ଯୁତି ଵପୁଃ ।
ହରସ୍ଯ ତ୍ଵଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତିଂ ମନସି ଜନଯାମ୍ ସ୍ମ ଵିମଲା
ଭଵତ୍ଯା ଯେ ଭକ୍ତାଃ ପରିଣତିରମୀଷାମିଯମୁମେ ॥ ୧୦୨॥
ନିଧେ ନିତ୍ଯସ୍ମେରେ ନିରଵଧିଗୁଣେ ନୀତିନିପୁଣେ
ନିରାଘାତଜ୍ଞାନେ ନିଯମପରଚିତ୍ତୈକନିଲଯେ ।
ନିଯତ୍ଯା ନିର୍ମୁକ୍ତେ ନିଖିଲନିଗମାନ୍ତସ୍ତୁତିପଦେ
ନିରାତଙ୍କେ ନିତ୍ଯେ ନିଗମଯ ମମାପି ସ୍ତୁତିମିମାମ୍ ॥ ୧୦୩॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମତ୍ପରମହଂସପରିଵ୍ରାଜକାଚାର୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀଗୋଵିନ୍ଦଭଗଵତ୍ପୂଜ୍ଯପାଦଶିଷ୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗଵତଃ କୃତୌ ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣା
॥ ଓଂ ତତ୍ସତ୍ ॥
Notes:
The Saundaryalahari, a devotional poem of one hundred hymns, is
ascribed to the great teacher Shankaracharya. The
poem is divided into two parts; the first part, comprised of verses
1 through 41, is called the Anandalahari, or Wave of Bliss, and
verses 42 through 100 comprise the Saundaryalahari, or Wave of Beauty.
There are three additional verses, found as verses 101 through
103, which are considered to be interpolations of other scholars,
but are included in recensions of the whole work. The hymn,
written in the shikhariNI metre, extols in the
Anandalahari, the dynamic aspect of Brahman, as Shakti,
manifestations for worship, and the modes of internal meditation.
The second part, the Saundaryalahari, contains a magnificent
exposition of the beauties of the charming form of the Divine
Mother.
The exact number of verses of the Saundaryalahari is debated.
Some versions give only one hundred verses, while others add three or
four more verses to this number. In editing this electronic edition I
cross-referenced the verses herein against ten printed editions, compared
the texts, and arrived at one hundred and three verses. This number is
what the majority of the printed editions have also listed, so this number
is what I shall give as well. Thus, this edition contains all verses
traditionally given in the Saundaryalahari. The order of the verses also
varies according to some editions. Again I compared the order to other
editions and the order given herein is the order which the majority of
those editions have set the verses in.
Encoded and proofread by: Anshuman Pandey (16 April 1996) pandey at umich.edu
Reproofread by Sunder Hattangadi sunderh @ hotmail.com
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ତ୍oday
http://sanskritdocuments.org
ଆନନ୍ଦଲହରୀ (୧-୪୦)
ଶିଵଃ ଶକ୍ତ୍ଯା ଯୁକ୍ତୋ ଯଦି ଭଵତି ଶକ୍ତଃ ପ୍ରଭଵିତୁଂ
ନ ଚେଦେଵଂ ଦେଵୋ ନ ଖଲୁ କୁଶଲଃ ସ୍ପନ୍ଦିତୁମପି ।
ଅତସ୍ତ୍ଵାମାରାଧ୍ଯାଂ ହରିହରଵିରିଞ୍ଚାଦିଭିରପି
ପ୍ରଣନ୍ତୁଂ ସ୍ତୋତୁଂ ଵା କଥମକୃତପୁଣ୍ଯଃ ପ୍ରଭଵତି ॥ ୧॥
ତନୀଯାଂସଂ ପାଂସୁଂ ତଵ ଚରଣପଙ୍କେରୁହଭଵଂ
ଵିରିଞ୍ଚିସ୍ସଞ୍ଚିନ୍ଵନ୍ ଵିରଚଯତି ଲୋକାନଵିକଲମ୍ ।
ଵହତ୍ଯେନଂ ଶୌରିଃ କଥମପି ସହସ୍ରେଣ ଶିରସାଂ
ହରସ୍ସଂକ୍ଷୁଦ୍ଯୈନଂ ଭଜତି ଭସିତୋଦ୍ଧୂଲନଵିଧିମ୍ ॥ ୨॥
ଅଵିଦ୍ଯାନାମନ୍ତ-ସ୍ତିମିର-ମିହିରଦ୍ଵୀପନଗରୀ
ଜଡାନାଂ ଚୈତନ୍ଯ-ସ୍ତବକ-ମକରନ୍ଦ-ସ୍ରୁତିଝରୀ ।
ଦରିଦ୍ରାଣାଂ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁଣନିକା ଜନ୍ମଜଲଧୌ
ନିମଗ୍ନାନାଂ ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ମୁରରିପୁ-ଵରାହସ୍ଯ ଭଵତି ॥ ୩॥
ତ୍ଵଦନ୍ଯଃ ପାଣିଭ୍ଯାମଭଯଵରଦୋ ଦୈଵତଗଣଃ
ତ୍ଵମେକା ନୈଵାସି ପ୍ରକଟିତଵରାଭୀତ୍ଯଭିନଯା ।
ଭଯାତ୍ ତ୍ରାତୁଂ ଦାତୁଂ ଫଲମପି ଚ ଵାଞ୍ଛାସମଧିକଂ
ଶରଣ୍ଯେ ଲୋକାନାଂ ତଵ ହି ଚରଣାଵେଵ ନିପୁଣୌ ॥ ୪॥
ହରିସ୍ତ୍ଵାମାରାଧ୍ଯ ପ୍ରଣତଜନସୌଭାଗ୍ଯଜନନୀଂ
ପୁରା ନାରୀ ଭୂତ୍ଵା ପୁରରିପୁମପି କ୍ଷୋଭମନଯତ୍ ।
ସ୍ମରୋଽପି ତ୍ଵାଂ ନତ୍ଵା ରତିନଯନଲେହ୍ଯେନ ଵପୁଷା
ମୁନୀନାମପ୍ଯନ୍ତଃ ପ୍ରଭଵତି ହି ମୋହାଯ ମହତାମ୍ ॥ ୫॥
ଧନୁଃ ପୌଷ୍ପଂ ମୌର୍ଵୀ ମଧୁକରମଯୀ ପଞ୍ଚ ଵିଶିଖାଃ
ଵସନ୍ତଃ ସାମନ୍ତୋ ମଲଯମରୁଦାଯୋଧନରଥଃ ।
ତଥାପ୍ଯେକଃ ସର୍ଵଂ ହିମଗିରିସୁତେ କାମପି କୃପାମ୍
ଅପାଙ୍ଗାତ୍ତେ ଲବ୍ଧ୍ଵା ଜଗଦିଦ-ମନଙ୍ଗୋ ଵିଜଯତେ ॥ ୬॥
କ୍ଵଣତ୍କାଞ୍ଚୀଦାମା କରିକଲଭକୁମ୍ଭସ୍ତନନତା
ପରିକ୍ଷୀଣା ମଧ୍ଯେ ପରିଣତଶରଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଵଦନା ।
ଧନୁର୍ବାଣାନ୍ ପାଶଂ ସୃଣିମପି ଦଧାନା କରତଲୈଃ
ପୁରସ୍ତାଦାସ୍ତାଂ ନଃ ପୁରମଥିତୁରାହୋପୁରୁଷିକା ॥ ୭॥
ସୁଧାସିନ୍ଧୋର୍ମଧ୍ଯେ ସୁରଵିଟପିଵାଟୀପରିଵୃତେ
ମଣିଦ୍ଵୀପେ ନୀପୋପଵନଵତି ଚିନ୍ତାମଣିଗୃହେ ।
ଶିଵାକାରେ ମଞ୍ଚେ ପରମଶିଵପର୍ଯଙ୍କନିଲଯାଂ
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଧନ୍ଯାଃ କତିଚନ ଚିଦାନନ୍ଦଲହରୀମ୍ ॥ ୮॥
ମହୀଂ ମୂଲାଧାରେ କମପି ମଣିପୂରେ ହୁତଵହଂ
ସ୍ଥିତଂ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ ହୃଦି ମରୁତମାକାଶମୁପରି ।
ମନୋଽପି ଭ୍ରୂମଧ୍ଯେ ସକଲମପି ଭିତ୍ଵା କୁଲପଥଂ
ସହସ୍ରାରେ ପଦ୍ମେ ସହ ରହସି ପତ୍ଯା ଵିହରସେ ॥ ୯॥
ସୁଧାଧାରାସାରୈଶ୍ଚରଣଯୁଗଲାନ୍ତର୍ଵିଗଲିତୈଃ
ପ୍ରପଞ୍ଚଂ ସିଞ୍ଚନ୍ତୀ ପୁନରପି ରସାମ୍ନାଯମହସଃ ।
ଅଵାପ୍ଯ ସ୍ଵାଂ ଭୂମିଂ ଭୁଜଗନିଭମଧ୍ଯୁଷ୍ଟଵଲଯଂ
ସ୍ଵମାତ୍ମାନଂ କୃତ୍ଵା ସ୍ଵପିଷି କୁଲକୁଣ୍ଡେ କୁହରିଣି ॥ ୧୦॥
ଚତୁର୍ଭିଃ ଶ୍ରୀକଣ୍ଠୈଃ ଶିଵଯୁଵତିଭିଃ ପଞ୍ଚଭିରପି
ପ୍ରଭିନ୍ନାଭିଃ ଶମ୍ଭୋର୍ନଵଭିରପି ମୂଲପ୍ରକୃତିଭିଃ ।
ଚତୁଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ଵସୁଦଲକଲାଶ୍ରତ୍ରିଵଲଯ-
ତ୍ରିରେଖାଭିଃ ସାର୍ଧଂ ତଵ ଶରଣକୋଣାଃ ପରିଣତାଃ ॥ ୧୧॥
ତ୍ଵଦୀଯଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ତୁହିନଗିରିକନ୍ଯେ ତୁଲଯିତୁଂ
କଵୀନ୍ଦ୍ରାଃ କଲ୍ପନ୍ତେ କଥମପି ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରଭୃତଯଃ ।
ଯଦାଲୋକୌତ୍ସୁକ୍ଯାଦମରଲଲନା ଯାନ୍ତି ମନସା
ତପୋଭିର୍ଦୁଷ୍ପ୍ରାପାମପି ଗିରିଶସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀମ୍ ॥ ୧୨॥
ନରଂ ଵର୍ଷୀଯାଂସଂ ନଯନଵିରସଂ ନର୍ମସୁ ଜଡଂ
ତଵାପାଙ୍ଗାଲୋକେ ପତିତମନୁଧାଵନ୍ତି ଶତଶଃ ।
ଗଲଦ୍ଵେଣୀବନ୍ଧାଃ କୁଚକଲଶଵିସ୍ରସ୍ତସିଚଯା
ହଠାତ୍ ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍କାଞ୍ଚ୍ଯୋ ଵିଗଲିତଦୁକୂଲା ଯୁଵତଯଃ ॥ ୧୩॥
କ୍ଷିତୌ ଷଟ୍ପଞ୍ଚାଶଦ୍ ଦ୍ଵିସମଧିକପଞ୍ଚାଶଦୁଦକେ
ହୁତାଶେ ଦ୍ଵାଷଷ୍ଟିଶ୍ଚତୁରଧିକପଞ୍ଚାଶଦନିଲେ ।
ଦିଵି ଦ୍ଵିଷ୍ଷଟ୍ତ୍ରିଂଶନ୍ମନସି ଚ ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟିରିତି ଯେ
ମଯୂଖାସ୍ତେଷାମପ୍ଯୁପରି ତଵ ପାଦାମ୍ବୁଜଯୁଗମ୍ ॥ ୧୪॥
ଶରଜ୍ଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଶୁଦ୍ଧାଂ ଶଶିଯୁତଜଟାଜୂଟମକୁଟାଂ
ଵରତ୍ରାସତ୍ରାଣସ୍ଫଟିକଘଟିକାପୁସ୍ତକକରାମ୍ ।
ସକୃନ୍ନ ତ୍ଵା ନତ୍ଵା କଥମିଵ ସତାଂ ସଂନ୍ନିଦଧତେ
ମଧୁକ୍ଷୀରଦ୍ରାକ୍ଷାମଧୁରିମଧୁରୀଣାଃ ଭଣିତଯଃ ॥ ୧୫॥ var ଫଣିତଯଃ
କଵୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଚେତଃକମଲଵନବାଲାତପରୁଚିଂ
ଭଜନ୍ତେ ଯେ ସନ୍ତଃ କତିଚିଦରୁଣାମେଵ ଭଵତୀମ୍ ।
ଵିରିଞ୍ଚିପ୍ରେଯସ୍ଯାସ୍ତରୁଣତରଶୃଙ୍ଗାରଲହରୀ-
ଗଭୀରାଭିର୍ଵାଗ୍ଭିର୍ଵିଦଧତି ସତାଂ ରଞ୍ଜନମମୀ ॥ ୧୬॥
ସଵିତ୍ରୀଭିର୍ଵାଚାଂ ଶଶିମଣିଶିଲାଭଙ୍ଗରୁଚିଭିଃ
ଵଶିନ୍ଯାଦ୍ଯାଭିସ୍ତ୍ଵାଂ ସହ ଜନନି ସଂଚିନ୍ତଯତି ଯଃ ।
ସ କର୍ତା କାଵ୍ଯାନାଂ ଭଵତି ମହତାଂ ଭଙ୍ଗିରୁଚିଭିଃ
ଵଚୋଭିର୍ଵାଗ୍ଦେଵୀଵଦନକମଲାମୋଦମଧୁରୈଃ ॥ ୧୭॥
ତନୁଚ୍ଛାଯାଭିସ୍ତେ ତରୁଣତରଣିଶ୍ରୀସରଣିଭିଃ
ଦିଵଂ ସର୍ଵାମୁର୍ଵୀମରୁଣିମନି ମଗ୍ନାଂ ସ୍ମରତି ଯଃ ।
ଭଵନ୍ତ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରସ୍ଯଦ୍ଵନହରିଣଶାଲୀନନଯନାଃ
ସହୋର୍ଵଶ୍ଯା ଵଶ୍ଯାଃ କତି କତି ନ ଗୀର୍ଵାଣଗଣିକାଃ ॥ ୧୮॥
ମୁଖଂ ବିନ୍ଦୁଂ କୃତ୍ଵା କୁଚଯୁଗମଧସ୍ତସ୍ଯ ତଦଧୋ
ହରାର୍ଧଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ଯୋ ହରମହିଷି ତେ ମନ୍ମଥକଲାମ୍ ।
ସ ସଦ୍ଯଃ ସଂକ୍ଷୋଭଂ ନଯତି ଵନିତା ଇତ୍ଯତିଲଘୁ
ତ୍ରିଲୋକୀମପ୍ଯାଶୁ ଭ୍ରମଯତି ରଵୀନ୍ଦୁସ୍ତନଯୁଗାମ୍ ॥ ୧୯॥
କିରନ୍ତୀମଙ୍ଗେଭ୍ଯଃ କିରଣନିକୁରମ୍ବାମୃତରସଂ
ହୃଦି ତ୍ଵାମାଧତ୍ତେ ହିମକରଶିଲାମୂର୍ତିମିଵ ଯଃ ।
ସ ସର୍ପାଣାଂ ଦର୍ପଂ ଶମଯତି ଶକୁନ୍ତାଧିପ ଇଵ
ଜ୍ଵରପ୍ଲୁଷ୍ଟାନ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସୁଖଯତି ସୁଧାଧାରସିରଯା ॥ ୨୦॥
ତଟିଲ୍ଲେଖାତନ୍ଵୀଂ ତପନଶଶିଵୈଶ୍ଵାନରମଯୀଂ
ନିଷଣ୍ଣାଂ ଷଣ୍ଣାମପ୍ଯୁପରି କମଲାନାଂ ତଵ କଲାମ୍ ।
ମହାପଦ୍ମାଟଵ୍ଯାଂ ମୃଦିତମଲମାଯେନ ମନସା
ମହାନ୍ତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଦଧତି ପରମାହ୍ଲାଦଲହରୀମ୍ ॥ ୨୧॥
ଭଵାନି ତ୍ଵଂ ଦାସେ ମଯି ଵିତର ଦୃଷ୍ଟିଂ ସକରୁଣା-
ମିତି ସ୍ତୋତୁଂ ଵାଞ୍ଛନ୍ କଥଯତି ଭଵାନି ତ୍ଵମିତି ଯଃ ।
ତଦୈଵ ତ୍ଵଂ ତସ୍ମୈ ଦିଶସି ନିଜସାଯୁଜ୍ଯପଦଵୀଂ
ମୁକୁନ୍ଦବ୍ରହ୍ମେନ୍ଦ୍ରସ୍ଫୁଟମକୁଟନୀରାଜିତପଦାମ୍ ॥ ୨୨॥
ତ୍ଵଯା ହୃତ୍ଵା ଵାମଂ ଵପୁରପରିତୃପ୍ତେନ ମନସା
ଶରୀରାର୍ଧଂ ଶମ୍ଭୋରପରମପି ଶଙ୍କେ ହୃତମଭୂତ୍ ।
ଯଦେତତ୍ତ୍ଵଦ୍ରୂପଂ ସକଲମରୁଣାଭଂ ତ୍ରିନଯନଂ
କୁଚାଭ୍ଯାମାନମ୍ରଂ କୁଟିଲଶଶିଚୂଡାଲମକୁଟମ୍ ॥ ୨୩॥
ଜଗତ୍ସୂତେ ଧାତା ହରିରଵତି ରୁଦ୍ରଃ କ୍ଷପଯତେ
ତିରସ୍କୁର୍ଵନ୍ନେତତ୍ସ୍ଵମପି ଵପୁରୀଶସ୍ତିରଯତି ।
ସଦାପୂର୍ଵଃ ସର୍ଵଂ ତଦିଦମନୁଗୃହ୍ଣାତି ଚ ଶିଵ-
ସ୍ତଵାଜ୍ଞାମାଲମ୍ବ୍ଯ କ୍ଷଣଚଲିତଯୋର୍ଭ୍ରୂଲତିକଯୋଃ ॥ ୨୪॥
ତ୍ରଯାଣାଂ ଦେଵାନାଂ ତ୍ରିଗୁଣଜନିତାନାଂ ତଵ ଶିଵେ
ଭଵେତ୍ ପୂଜା ପୂଜା ତଵ ଚରଣଯୋର୍ଯା ଵିରଚିତା ।
ତଥା ହି ତ୍ଵତ୍ପାଦୋଦ୍ଵହନମଣିପୀଠସ୍ଯ ନିକଟେ
ସ୍ଥିତା ହ୍ଯେତେ ଶଶ୍ଵନ୍ମୁକୁଲିତକରୋତ୍ତଂସମକୁଟାଃ ॥ ୨୫॥
ଵିରିଞ୍ଚିଃ ପଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଵ୍ରଜତି ହରିରାପ୍ନୋତି ଵିରତିଂ
ଵିନାଶଂ କୀନାଶୋ ଭଜତି ଧନଦୋ ଯାତି ନିଧନମ୍ ।
ଵିତନ୍ଦ୍ରୀ ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ ଵିତତିରପି ସଂମୀଲିତଦୃଶା
ମହାସଂହାରେଽସ୍ମିନ୍ ଵିହରତି ସତି ତ୍ଵତ୍ପତିରସୌ ॥ ୨୬॥
ଜପୋ ଜଲ୍ପଃ ଶିଲ୍ପଂ ସକଲମପି ମୁଦ୍ରାଵିରଚନା
ଗତିଃ ପ୍ରାଦକ୍ଷିଣ୍ଯକ୍ରମଣମଶନାଦ୍ଯାହୁତିଵିଧିଃ ।
ପ୍ରଣାମସ୍ସଂଵେଶସ୍ସୁଖମଖିଲମାତ୍ମାର୍ପଣଦୃଶା
ସପର୍ଯାପର୍ଯାଯସ୍ତଵ ଭଵତୁ ଯନ୍ମେ ଵିଲସିତମ୍ ॥ ୨୭॥
ସୁଧାମପ୍ଯାସ୍ଵାଦ୍ଯ ପ୍ରତିଭଯଜରାମୃତ୍ଯୁହରିଣୀଂ
ଵିପଦ୍ଯନ୍ତେ ଵିଶ୍ଵେ ଵିଧିଶତମଖାଦ୍ଯା ଦିଵିଷଦଃ ।
କରାଲଂ ଯତ୍କ୍ଷ୍ଵେଲଂ କବଲିତଵତଃ କାଲକଲନା
ନ ଶମ୍ଭୋସ୍ତନ୍ମୂଲଂ ତଵ ଜନନି ତାଟଙ୍କମହିମା ॥ ୨୮॥
କିରୀଟଂ ଵୈରିଞ୍ଚଂ ପରିହର ପୁରଃ କୈଟଭଭିଦଃ
କଠୋରେ କୋଟୀରେ ସ୍ଖଲସି ଜହି ଜମ୍ଭାରିମୁକୁଟମ୍ ।
ପ୍ରଣମ୍ରେଷ୍ଵେତେଷୁ ପ୍ରସଭମୁପଯାତସ୍ଯ ଭଵନଂ
ଭଵସ୍ଯାଭ୍ଯୁତ୍ଥାନେ ତଵ ପରିଜନୋକ୍ତିର୍ଵିଜଯତେ ॥ ୨୯॥
ସ୍ଵଦେହୋଦ୍ଭୂତାଭିର୍ଘୃଣିଭିରଣିମାଦ୍ଯାଭିରଭିତୋ
ନିଷେଵ୍ଯେ ନିତ୍ଯେ ତ୍ଵାମହମିତି ସଦା ଭାଵଯତି ଯଃ ।
କିମାଶ୍ଚର୍ଯଂ ତସ୍ଯ ତ୍ରିନଯନସମୃଦ୍ଧିଂ ତୃଣଯତୋ
ମହାସଂଵର୍ତାଗ୍ନିର୍ଵିରଚଯତି ନିରାଜନଵିଧିମ୍ ॥ ୩୦॥
ଚତୁଷ୍ଷଷ୍ଟ୍ଯା ତନ୍ତ୍ରୈଃ ସକଲମତିସଂଧାଯ ଭୁଵନଂ
ସ୍ଥିତସ୍ତତ୍ତତ୍ସିଦ୍ଧିପ୍ରସଵପରତନ୍ତ୍ରୈଃ ପଶୁପତିଃ ।
ପୁନସ୍ତ୍ଵନ୍ନିର୍ବନ୍ଧାଦଖିଲପୁରୁଷାର୍ଥୈକଘଟନା-
ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଂ ତେ ତନ୍ତ୍ରଂ କ୍ଷିତିତଲମଵାତୀତରଦିଦମ୍ ॥ ୩୧॥
ଶିଵଃ ଶକ୍ତିଃ କାମଃ କ୍ଷିତିରଥ ରଵିଃ ଶୀତକିରଣଃ
ସ୍ମରୋ ହଂସଃ ଶକ୍ରସ୍ତଦନୁ ଚ ପରାମାରହରଯଃ ।
ଅମୀ ହୃଲ୍ଲେଖାଭିସ୍ତିସୃଭିରଵସାନେଷୁ ଘଟିତା
ଭଜନ୍ତେ ଵର୍ଣାସ୍ତେ ତଵ ଜନନି ନାମାଵଯଵତାମ୍ ॥ ୩୨॥
ସ୍ମରଂ ଯୋନିଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀଂ ତ୍ରିତଯମିଦମାଦୌ ତଵ ମନୋ-
ର୍ନିଧାଯୈକେ ନିତ୍ଯେ ନିରଵଧିମହାଭୋଗରସିକାଃ ।
ଭଜନ୍ତି ତ୍ଵାଂ ଚିନ୍ତାମଣିଗୁନନିବଦ୍ଧାକ୍ଷଵଲଯାଃ
ଶିଵାଗ୍ନୌ ଜୁହ୍ଵନ୍ତଃ ସୁରଭିଘୃତଧାରାହୁତିଶତୈଃ ॥ ୩୩॥
ଶରୀରଂ ତ୍ଵଂ ଶମ୍ଭୋଃ ଶଶିମିହିରଵକ୍ଷୋରୁହଯୁଗଂ
ତଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ ଭଗଵତି ନଵାତ୍ମାନମନଘମ୍ ।
ଅତଶ୍ଶେଷଶ୍ଶେଷୀତ୍ଯଯମୁଭଯସାଧାରଣତଯା
ସ୍ଥିତଃ ସଂବନ୍ଧୋ ଵାଂ ସମରସପରାନନ୍ଦପରଯୋଃ ॥ ୩୪॥
ମନସ୍ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯୋମ ତ୍ଵଂ ମରୁଦସି ମରୁତ୍ସାରଥିରସି
ତ୍ଵମାପସ୍ତ୍ଵଂ ଭୂମିସ୍ତ୍ଵଯି ପରିଣତାଯାଂ ନ ହି ପରମ୍ ।
ତ୍ଵମେଵ ସ୍ଵାତ୍ମାନଂ ପରିଣମଯିତୁଂ ଵିଶ୍ଵଵପୁଷା
ଚିଦାନନ୍ଦାକାରଂ ଶିଵଯୁଵତି ଭାଵେନ ବିଭୃଷେ ॥ ୩୫॥
ତଵାଜ୍ଞାଚକ୍ରସ୍ଥଂ ତପନଶଶିକୋଟିଦ୍ଯୁତିଧରଂ
ପରଂ ଶମ୍ଭୁଂ ଵନ୍ଦେ ପରିମିଲିତପାର୍ଶ୍ଵଂ ପରଚିତା ।
ଯମାରାଧ୍ଯନ୍ ଭକ୍ତ୍ଯା ରଵିଶଶିଶୁଚୀନାମଵିଷଯେ
ନିରାଲୋକେଽଲୋକେ ନିଵସତି ହି ଭାଲୋକଭଵନେ ॥ ୩୬॥
ଵିଶୁଦ୍ଧୌ ତେ ଶୁଦ୍ଧସ୍ଫଟିକଵିଶଦଂ ଵ୍ଯୋମଜନକଂ
ଶିଵଂ ସେଵେ ଦେଵୀମପି ଶିଵସମାନଵ୍ଯଵସିତାମ୍ ।
ଯଯୋଃ କାନ୍ତ୍ଯା ଯାନ୍ତ୍ଯାଃ ଶଶିକିରଣସାରୂପ୍ଯସରଣେ-
ଵିଧୂତାନ୍ତର୍ଧ୍ଵାନ୍ତା ଵିଲସତି ଚକୋରୀଵ ଜଗତୀ ॥ ୩୭॥
ସମୁନ୍ମୀଲତ୍ ସଂଵିତ୍ କମଲମକରନ୍ଦୈକରସିକଂ
ଭଜେ ହଂସଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଂ କିମପି ମହତାଂ ମାନସଚରମ୍ ।
ଯଦାଲାପାଦଷ୍ଟାଦଶଗୁଣିତଵିଦ୍ଯାପରିଣତି-
ର୍ଯଦାଦତ୍ତେ ଦୋଷାଦ୍ ଗୁଣମଖିଲମଦ୍ଭ୍ଯଃ ପଯ ଇଵ ॥ ୩୮॥
ତଵ ସ୍ଵାଧିଷ୍ଠାନେ ହୁତଵହମଧିଷ୍ଠାଯ ନିରତଂ
ତମୀଡେ ସଂଵର୍ତଂ ଜନନି ମହତୀଂ ତାଂ ଚ ସମଯାମ୍ ।
ଯଦାଲୋକେ ଲୋକାନ୍ ଦହତି ମହତି କ୍ରୋଧକଲିତେ
ଦଯାର୍ଦ୍ରା ଯା ଦୃଷ୍ଟିଃ ଶିଶିରମୁପଚାରଂ ରଚଯତି ॥ ୩୯॥
ତଟିତ୍ତ୍ଵନ୍ତଂ ଶକ୍ତ୍ଯା ତିମିରପରିପନ୍ଥିଫୁରଣଯା
ସ୍ଫୁରନ୍ନାନାରତ୍ନାଭରଣପରିଣଦ୍ଧେନ୍ଦ୍ରଧନୁଷମ୍ ।
ତଵ ଶ୍ଯାମଂ ମେଘଂ କମପି ମଣିପୂରୈକଶରଣଂ
ନିଷେଵେ ଵର୍ଷନ୍ତଂ ହରମିହିରତପ୍ତଂ ତ୍ରିଭୁଵନମ୍ ॥ ୪୦॥
ତଵାଧାରେ ମୂଲେ ସହ ସମଯଯା ଲାସ୍ଯପରଯା
ନଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯେ ନଵରସମହାତାଣ୍ଡଵନଟମ୍ ।
ଉଭାଭ୍ଯାମେତାଭ୍ଯାମୁଦଯଵିଧିମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଦଯଯା
ସନାଥାଭ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ଜନକଜନନୀମଜ୍ଜଗଦିଦମ୍ ॥ ୪୧॥
ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ
ଗତୈର୍ମାଣିକ୍ଯତ୍ଵଂ ଗଗନମଣିଭିଃ ସାନ୍ଦ୍ରଘଟିତଂ
କିରୀଟଂ ତେ ହୈମଂ ହିମଗିରିସୁତେ କୀର୍ତଯତି ଯଃ ।
ସ ନୀଡେଯଚ୍ଛାଯାଚ୍ଛୁରଣଶବଲଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲଂ
ଧନୁଃ ଶୌନାସୀରଂ କିମିତି ନ ନିବଧ୍ନାତି ଧିଷଣାମ୍ ॥ ୪୨॥
ଧୁନୋତୁ ଧ୍ଵାନ୍ତଂ ନସ୍ତୁଲିତଦଲିତେନ୍ଦୀଵରଵନଂ
ଘନସ୍ନିଗ୍ଧଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଂ ଚିକୁରନିକୁରୁମ୍ବଂ ତଵ ଶିଵେ ।
ଯଦୀଯଂ ସୌରଭ୍ଯଂ ସହଜମୁପଲବ୍ଧୁଂ ସୁମନସୋ
ଵସନ୍ତ୍ଯସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଯେ ଵଲମଥନଵାଟୀଵିଟପିନାମ୍ ॥ ୪୩॥
ତନୋତୁ କ୍ଷେମଂ ନସ୍ତଵ ଵଦନସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ-
ପରୀଵାହସ୍ରୋତଃସରଣିରିଵ ସୀମନ୍ତସରଣିଃ ।
ଵହନ୍ତୀ ସିନ୍ଦୂରଂ ପ୍ରବଲକବରୀଭାରତିମିର-
ଦ୍ଵିଷାଂ ବୃନ୍ଦୈର୍ବନ୍ଦୀକୃତମିଵ ନଵୀନାର୍କକିରଣମ୍ ॥ ୪୪॥
ଅରାଲୈଃ ସ୍ଵାଭାଵ୍ଯାଦଲିକଲଭସଶ୍ରୀଭିରଲକୈଃ
ପରୀତଂ ତେ ଵକ୍ତ୍ରଂ ପରିହସତି ପଙ୍କେରୁହରୁଚିମ୍ ।
ଦରସ୍ମେରେ ଯସ୍ମିନ୍ ଦଶନରୁଚିକିଞ୍ଜଲ୍କରୁଚିରେ
ସୁଗନ୍ଧୌ ମାଦ୍ଯନ୍ତି ସ୍ମରଦହନଚକ୍ଷୁର୍ମଧୁଲିହଃ ॥ ୪୫॥
ଲଲାଟଂ ଲାଵଣ୍ଯଦ୍ଯୁତିଵିମଲମାଭାତି ତଵ ଯ-
ଦ୍ଦ୍ଵିତୀଯଂ ତନ୍ମନ୍ଯେ {ମକୁଟ}ଘଟିତଂ ଚନ୍ଦ୍ରଶକଲମ୍ ।
ଵିପର୍ଯାସନ୍ଯାସାଦୁଭଯମପି ସଂଭୂଯ ଚ ମିଥଃ
ସୁଧାଲେପସ୍ଯୂତିଃ ପରିଣମତି ରାକାହିମକରଃ ॥ ୪୬॥
ଭ୍ରୁଵୌ ଭୁଗ୍ନେ କିଂଚିଦ୍ଭୁଵନଭଯଭଙ୍ଗଵ୍ଯସନିନି
ତ୍ଵଦୀଯେ ନେତ୍ରାଭ୍ଯାଂ ମଧୁକରରୁଚିଭ୍ଯାଂ ଧୃତଗୁଣମ୍ ।
ଧନୁର୍ମନ୍ଯେ ସଵ୍ଯେତରକରଗୃହୀତଂ ରତିପତେଃ
ପ୍ରକୋଷ୍ଠେ ମୁଷ୍ଟୌ ଚ ସ୍ଥଗଯତି ନିଗୂଢାନ୍ତରମୁମେ ॥ ୪୭॥
ଅହଃ ସୂତେ ସଵ୍ଯଂ ତଵ ନଯନମର୍କାତ୍ମକତଯା
ତ୍ରିଯାମାଂ ଵାମଂ ତେ ସୃଜତି ରଜନୀନାଯକତଯା ।
ତୃତୀଯା ତେ ଦୃଷ୍ଟିର୍ଦରଦଲିତହେମାମ୍ବୁଜରୁଚିଃ
ସମାଧତ୍ତେ ସଂଧ୍ଯାଂ ଦିଵସନିଶଯୋରନ୍ତରଚରୀମ୍ ॥ ୪୮॥
ଵିଶାଲା କଲ୍ଯାଣୀ ସ୍ଫୁଟରୁଚିରଯୋଧ୍ଯା କୁଵଲଯୈଃ
କୃପାଧାରାଧାରା କିମପି ମଧୁରାଭୋଗଵତିକା ।
ଅଵନ୍ତୀ ଦୃଷ୍ଟିସ୍ତେ ବହୁନଗରଵିସ୍ତାରଵିଜଯା
ଧ୍ରୁଵଂ ତତ୍ତନ୍ନାମଵ୍ଯଵହରଣଯୋଗ୍ଯା ଵିଜଯତେ ॥ ୪୯॥
କଵୀନାଂ ସଂଦର୍ଭସ୍ତବକମକରନ୍ଦୈକରସିକଂ
କଟାକ୍ଷଵ୍ଯାକ୍ଷେପଭ୍ରମରକଲଭୌ କର୍ଣଯୁଗଲମ୍ ।
ଅମୁଞ୍ଚନ୍ତୌ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଵ ନଵରସାସ୍ଵାଦତରଲା-
ଵସୂଯାସଂସର୍ଗାଦଲିକନଯନଂ କିଂଚିଦରୁଣମ୍ ॥ ୫୦॥
ଶିଵେ ଶୃଙ୍ଗାରାର୍ଦ୍ରା ତଦିତରଜନେ କୁତ୍ସନପରା
ସରୋଷା ଗଙ୍ଗାଯାଂ ଗିରିଶଚରିତେ ଵିସ୍ମଯଵତୀ ।
ହରାହିଭ୍ଯୋ ଭୀତା ସରସିରୁହସୌଭାଗ୍ଯଜଯିନୀ
ସଖୀଷୁ ସ୍ମେରା ତେ ମଯି ଜନନୀ ଦୃଷ୍ଟିଃ ସକରୁଣା ॥ ୫୧॥
ଗତେ କର୍ଣାଭ୍ଯର୍ଣଂ ଗରୁତ ଇଵ ପକ୍ଷ୍ମାଣି ଦଧତୀ
ପୁରାଂ ଭେତ୍ତୁଶ୍ଚିତ୍ତପ୍ରଶମରସଵିଦ୍ରାଵଣଫଲେ ।
ଇମେ ନେତ୍ରେ ଗୋତ୍ରାଧରପତିକୁଲୋତ୍ତଂସକଲିକେ
ତଵାକର୍ଣାକୃଷ୍ଟସ୍ମରଶରଵିଲାସଂ କଲଯତଃ ॥ ୫୨॥
ଵିଭକ୍ତତ୍ରୈଵର୍ଣ୍ଯଂ ଵ୍ଯତିକରିତଲୀଲାଞ୍ଜନତଯା
ଵିଭାତି ତ୍ଵନ୍ନେତ୍ରତ୍ରିତଯମିଦମୀଶାନଦଯିତେ ।
ପୁନଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ଦେଵାନ୍ ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରାନୁପରତାନ୍
ରଜଃ ସତ୍ତ୍ଵଂ ବିଭ୍ରତ୍ତମ ଇତି ଗୁଣାନାଂ ତ୍ରଯମିଵ ॥ ୫୩॥
ପଵିତ୍ରୀକର୍ତୁଂ ନଃ ପଶୁପତିପରାଧୀନହୃଦଯେ
ଦଯାମିତ୍ରୈର୍ନେତ୍ରୈରରୁଣଧଵଲଶ୍ଯାମରୁଚିଭିଃ ।
ନଦଃ ଶୋଣୋ ଗଙ୍ଗା ତପନତନଯେତି ଧ୍ରୁଵମମୁଂ
ତ୍ରଯାଣାଂ ତୀର୍ଥାନାମୁପନଯସି ସଂଭେଦମନଘମ୍ ॥ ୫୪॥
ନିମେଷୋନ୍ମେଷାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଲଯମୁଦଯଂ ଯାତି ଜଗତୀ
ତଵେତ୍ଯାହୁଃ ସନ୍ତୋ ଧରଣିଧରରାଜନ୍ଯତନଯେ ।
ତ୍ଵଦୁନ୍ମେଷାଜ୍ଜାତଂ ଜଗଦିଦମଶେଷଂ ପ୍ରଲଯତଃ
ପରିତ୍ରାତୁଂ ଶଙ୍କେ ପରିହୃତନିମେଷାସ୍ତଵ ଦୃଶଃ ॥ ୫୫॥
ତଵାପର୍ଣେ କର୍ଣେଜପନଯନପୈଶୁନ୍ଯଚକିତା
ନିଲୀଯନ୍ତେ ତୋଯେ ନିଯତମନିମେଷାଃ ଶଫରିକାଃ ।
ଇଯଂ ଚ ଶ୍ରୀର୍ବଦ୍ଧଚ୍ଛଦପୁଟକଵାଟଂ କୁଵଲଯମ୍
ଜହାତି ପ୍ରତ୍ଯୂଷେ ନିଶି ଚ ଵିଘଟଯ୍ଯ ପ୍ରଵିଶତି ॥ ୫୬॥
ଦୃଶା ଦ୍ରାଘୀଯସ୍ଯା ଦରଦଲିତନୀଲୋତ୍ପଲରୁଚା
ଦଵୀଯାଂସଂ ଦୀନଂ ସ୍ନପଯ କୃପଯା ମାମପି ଶିଵେ ।
ଅନେନାଯଂ ଧନ୍ଯୋ ଭଵତି ନ ଚ ତେ ହାନିରିଯତା
ଵନେ ଵା ହର୍ମ୍ଯେ ଵା ସମକରନିପାତୋ ହିମକରଃ ॥ ୫୭॥
ଅରାଲଂ ତେ ପାଲୀଯୁଗଲମଗରାଜନ୍ଯତନଯେ
ନ କେଷାମାଧତ୍ତେ କୁସୁମଶରକୋଦଣ୍ଡକୁତୁକମ୍ ।
ତିରଶ୍ଚୀନୋ ଯତ୍ର ଶ୍ରଵଣପଥମୁଲ୍ଲଙ୍ଘ୍ଯ ଵିଲସ-
ନ୍ନପାଙ୍ଗଵ୍ଯାସଙ୍ଗୋ ଦିଶତି ଶରସଂଧାନଧିଷଣାମ୍ ॥ ୫୮॥
ସ୍ଫୁରଦ୍ଗଣ୍ଡାଭୋଗପ୍ରତିଫଲିତତାଟଙ୍କଯୁଗଲଂ
ଚତୁଶ୍ଚକ୍ରଂ ମନ୍ଯେ ତଵ ମୁଖମିଦଂ ମନ୍ମଥରଥମ୍ ।
ଯମାରୁହ୍ଯ ଦ୍ରୁହ୍ଯତ୍ଯଵନିରଥମର୍କେନ୍ଦୁଚରଣଂ
ମହାଵୀରୋ ମାରଃ ପ୍ରମଥପତଯେ ସଜ୍ଜିତଵତେ ॥ ୫୯॥
ସରସ୍ଵତ୍ଯାଃ ସୂକ୍ତୀରମୃତଲହରୀକୌଶଲହରୀଃ
ପିବନ୍ତ୍ଯାଃ ଶର୍ଵାଣି ଶ୍ରଵଣଚୁଲୁକାଭ୍ଯାମଵିରଲମ୍ ।
ଚମତ୍କାରଶ୍ଲାଘାଚଲିତଶିରସଃ କୁଣ୍ଡଲଗଣୋ
ଝଣତ୍କାରୈସ୍ତାରୈଃ ପ୍ରତିଵଚନମାଚଷ୍ଟ ଇଵ ତେ ॥ ୬୦॥
ଅସୌ ନାସାଵଂଶସ୍ତୁହିନଗିରିଵଂଶଧ୍ଵଜପଟି
ତ୍ଵଦୀଯୋ ନେଦୀଯଃ ଫଲତୁ ଫଲମସ୍ମାକମୁଚିତମ୍ ।
ଵହନ୍ନନ୍ତର୍ମୁକ୍ତାଃ ଶିଶିରତରନିଶ୍ଵାସଗଲିତଂ
ସମୃଦ୍ଧ୍ଯା ଯତ୍ତାସାଂ ବହିରପି ଚ ମୁକ୍ତାମଣିଧରଃ ॥ ୬୧॥
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ରକ୍ତାଯାସ୍ତଵ ସୁଦତି ଦନ୍ତଚ୍ଛଦରୁଚେଃ
ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯେ ସାଦୃଶ୍ଯଂ ଜନଯତୁ ଫଲଂ ଵିଦ୍ରୁମଲତା ।
ନ ବିମ୍ବଂ ତଦ୍ବିମ୍ବପ୍ରତିଫଲନରାଗାଦରୁଣିତଂ
ତୁଲାମଧ୍ଯାରୋଢୁଂ କଥମିଵ ଵିଲଜ୍ଜେତ କଲଯା ॥ ୬୨॥
ସ୍ମିତଜ୍ଯୋତ୍ସ୍ନାଜାଲଂ ତଵ ଵଦନଚନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ପିବତାଂ
ଚକୋରାଣାମାସୀଦତିରସତଯା ଚଞ୍ଚୁଜଡିମା ।
ଅତସ୍ତେ ଶୀତାଂଶୋରମୃତଲହରୀମମ୍ଲରୁଚଯଃ
ପିବନ୍ତି ସ୍ଵଚ୍ଛନ୍ଦଂ ନିଶି ନିଶି ଭୃଶଂ କାଞ୍ଜିକଧିଯା ॥ ୬୩॥
ଅଵିଶ୍ରାନ୍ତଂ ପତ୍ଯୁର୍ଗୁଣଗଣକଥାମ୍ରେଡନଜପା
ଜପାପୁଷ୍ପଚ୍ଛାଯା ତଵ ଜନନି ଜିହ୍ଵା ଜଯତି ସା ।
ଯଦଗ୍ରାସୀନାଯାଃ ସ୍ଫଟିକଦୃଷଦଚ୍ଛଚ୍ଛଵିମଯୀ
ସରସ୍ଵତ୍ଯା ମୂର୍ତିଃ ପରିଣମତି ମାଣିକ୍ଯଵପୁଷା ॥ ୬୪॥
ରଣେ ଜିତ୍ଵା ଦୈତ୍ଯାନପହୃତଶିରସ୍ତ୍ରୈଃ କଵଚିଭିର୍-
ନିଵୃତ୍ତୈଶ୍ଚଣ୍ଡାଂଶତ୍ରିପୁରହରନିର୍ମାଲ୍ଯଵିମୁଖୈଃ ।
ଵିଶାଖେନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରୈଃ ଶଶିଵିଶଦକର୍ପୂରଶକଲା
ଵିଲୀଯନ୍ତେ ମାତସ୍ତଵ ଵଦନତାମ୍ବୂଲକବଲାଃ ॥ ୬୫॥
ଵିପଞ୍ଚ୍ଯା ଗାଯନ୍ତୀ ଵିଵିଧମପଦାନଂ ପଶୁପତେଃ
ତ୍ଵଯାରବ୍ଧେ ଵକ୍ତୁଂ ଚଲିତଶିରସା ସାଧୁଵଚନେ ।
ତଦୀଯୈର୍ମାଧୁର୍ଯୈରପଲପିତତନ୍ତ୍ରୀକଲରଵାଂ
ନିଜାଂ ଵୀଣାଂ ଵାଣୀ ନିଚୁଲଯତି ଚୋଲେନ ନିଭୃତମ୍ ॥ ୬୬॥
କରାଗ୍ରେଣ ସ୍ପୃଷ୍ଟଂ ତୁହିନଗିରିଣା ଵତ୍ସଲତଯା
ଗିରୀଶେନୋଦସ୍ତଂ ମୁହୁରଧରପାନାକୁଲତଯା ।
କରଗ୍ରାହ୍ଯଂ ଶମ୍ଭୋର୍ମୁଖମୁକୁରଵୃନ୍ତଂ ଗିରିସୁତେ
କଥଙ୍କାରଂ ବ୍ରୂମସ୍ତଵ ଚିବୁକମୌପମ୍ଯରହିତମ୍ ॥ ୬୭॥
ଭୁଜାଶ୍ଲେଷାନ୍ ନିତ୍ଯଂ ପୁରଦମଯିତୁଃ କଣ୍ଟକଵତୀ
ତଵ ଗ୍ରୀଵା ଧତ୍ତେ ମୁଖକମଲନାଲଶ୍ରିଯମିଯମ୍ ।
ସ୍ଵତଃ ଶ୍ଵେତା କାଲାଗୁରୁବହୁଲଜମ୍ବାଲମଲିନା
ମୃଣାଲୀଲାଲିତ୍ଯମ୍ ଵହତି ଯଦଧୋ ହାରଲତିକା ॥ ୬୮॥
ଗଲେ ରେଖାସ୍ତିସ୍ରୋ ଗତିଗମକଗୀତୈକନିପୁଣେ
ଵିଵାହଵ୍ଯାନଦ୍ଧପ୍ରଗୁଣଗୁଣସଂଖ୍ଯାପ୍ରତିଭୁଵଃ ।
ଵିରାଜନ୍ତେ ନାନାଵିଧମଧୁରରାଗାକରଭୁଵାଂ
ତ୍ରଯାଣାଂ ଗ୍ରାମାଣାଂ ସ୍ଥିତିନିଯମସୀମାନ ଇଵ ତେ ॥ ୬୯॥
ମୃଣାଲୀମୃଦ୍ଵୀନାଂ ତଵ ଭୁଜଲତାନାଂ ଚତସୃଣାଂ
ଚତୁର୍ଭିଃ ସୌନ୍ଦର୍ଯଂ ସରସିଜଭଵଃ ସ୍ତୌତି ଵଦନୈଃ ।
ନଖେଭ୍ଯଃ ସନ୍ତ୍ରସ୍ଯନ୍ ପ୍ରଥମମଥନାଦନ୍ଧକରିପୋ-
ଶ୍ଚତୁର୍ଣାଂ ଶୀର୍ଷାଣାଂ ସମମଭଯହସ୍ତାର୍ପଣଧିଯା ॥ ୭୦॥
ନଖାନାମୁଦ୍ଦ୍ଯୋତୈର୍ନଵନଲିନରାଗଂ ଵିହସତାଂ
କରାଣାଂ ତେ କାନ୍ତିଂ କଥଯ କଥଯାମଃ କଥମୁମେ ।
କଯାଚିଦ୍ଵା ସାମ୍ଯଂ ଭଜତୁ କଲଯା ହନ୍ତ କମଲଂ
ଯଦି କ୍ରୀଡଲ୍ଲକ୍ଷ୍ମୀଚରଣତଲଲାକ୍ଷାରସଛଣମ୍ ॥ ୭୧॥
ସମଂ ଦେଵି ସ୍କନ୍ଦଦ୍ଵିପଵଦନପୀତଂ ସ୍ତନଯୁଗଂ
ତଵେଦଂ ନଃ ଖେଦଂ ହରତୁ ସତତଂ ପ୍ରସ୍ନୁତମୁଖମ୍ ।
ଯଦାଲୋକ୍ଯାଶଙ୍କାକୁଲିତହୃଦଯୋ ହାସଜନକଃ
ସ୍ଵକୁମ୍ଭୌ ହେରମ୍ବଃ ପରିମୃଶତି ହସ୍ତେନ ଝଡିତି ॥ ୭୨॥
ଅମୂ ତେ ଵକ୍ଷୋଜାଵମୃତରସମାଣିକ୍ଯକୁତୁପୌ
ନ ସଂଦେହସ୍ପନ୍ଦୋ ନଗପତିପତାକେ ମନସି ନଃ ।
ପିବନ୍ତୌ ତୌ ଯସ୍ମାଦଵିଦିତଵଧୂସଙ୍ଗରସିକୌ
କୁମାରାଵଦ୍ଯାପି ଦ୍ଵିରଦଵଦନକ୍ରୌଞ୍ଚଦଲନୌ ॥ ୭୩॥
ଵହତ୍ଯମ୍ବ ସ୍ତମ୍ବେରମଦନୁଜକୁମ୍ଭପ୍ରକୃତିଭିଃ
ସମାରବ୍ଧାଂ ମୁକ୍ତାମଣିଭିରମଲାଂ ହାରଲତିକାମ୍ ।
କୁଚାଭୋଗୋ ବିମ୍ବାଧରରୁଚିଭିରନ୍ତଃ ଶବଲିତାଂ
ପ୍ରତାପଵ୍ଯାମିଶ୍ରାଂ ପୁରଦମଯିତୁଃ କୀର୍ତିମିଵ ତେ ॥ ୭୪॥
ତଵ ସ୍ତନ୍ଯଂ ମନ୍ଯେ ଧରଣିଧରକନ୍ଯେ ହୃଦଯତଃ
ପଯଃପାରାଵାରଃ ପରିଵହତି ସାରସ୍ଵତମିଵ ।
ଦଯାଵତ୍ଯା ଦତ୍ତଂ ଦ୍ରଵିଡଶିଶୁରାସ୍ଵାଦ୍ଯ ତଵ ଯତ୍
କଵୀନାଂ ପ୍ରୌଢାନାମଜନି କମନୀଯଃ କଵଯିତା ॥ ୭୫॥
ହରକ୍ରୋଧଜ୍ଵାଲାଵଲିଭିରଵଲୀଢେନ ଵପୁଷା
ଗଭୀରେ ତେ ନାଭୀସରସି କୃତସଙ୍ଗୋ ମନସିଜଃ ।
ସମୁତ୍ତସ୍ଥୌ ତସ୍ମାଦଚଲତନଯେ ଧୂମଲତିକା
ଜନସ୍ତାଂ ଜାନୀତେ ତଵ ଜନନି ରୋମାଵଲିରିତି ॥ ୭୬॥
ଯଦେତତ୍ କାଲିନ୍ଦୀତନୁତରତରଙ୍ଗାକୃତି ଶିଵେ
କୃଶେ ମଧ୍ଯେ କିଂଚିଜ୍ଜନନି ତଵ ଯଦ୍ଭାତି ସୁଧିଯାମ୍ ।
ଵିମର୍ଦାଦନ୍ଯୋଽନ୍ଯଂ କୁଚକଲଶଯୋରନ୍ତରଗତଂ
ତନୂଭୂତଂ ଵ୍ଯୋମ ପ୍ରଵିଶଦିଵ ନାଭିଂ କୁହରିଣୀମ୍ ॥ ୭୭॥
ସ୍ଥିରୋ ଗଙ୍ଗାଵର୍ତଃ ସ୍ତନମୁକୁଲରୋମାଵଲିଲତା-
କଲାଵାଲଂ କୁଣ୍ଡଂ କୁସୁମଶରତେଜୋହୁତଭୁଜଃ ।
ରତେର୍ଲୀଲାଗାରଂ କିମପି ତଵ ନାଭିର୍ଗିରିସୁତେ
ବିଲଦ୍ଵାରଂ ସିଦ୍ଧେର୍ଗିରିଶନଯନାନାଂ ଵିଜଯତେ ॥ ୭୮॥
ନିସର୍ଗକ୍ଷୀଣସ୍ଯ ସ୍ତନତଟଭରେଣ କ୍ଲମଜୁଷୋ
ନମନ୍ମୂର୍ତେର୍ନାରୀତିଲକ ଶନକୈସ୍ତ୍ରୁଟ୍ଯତ ଇଵ ।
ଚିରଂ ତେ ମଧ୍ଯସ୍ଯ ତ୍ରୁଟିତତଟିନୀତୀରତରୁଣା
ସମାଵସ୍ଥାସ୍ଥେମ୍ନୋ ଭଵତୁ କୁଶଲଂ ଶୈଲତନଯେ ॥ ୭୯॥
କୁଚୌ ସଦ୍ଯଃସ୍ଵିଦ୍ଯତ୍ତଟଘଟିତକୂର୍ପାସଭିଦୁରୌ
କଷନ୍ତୌ ଦୋର୍ମୂଲେ କନକକଲଶାଭୌ କଲଯତା ।
ତଵ ତ୍ରାତୁଂ ଭଙ୍ଗାଦଲମିତି ଵଲଗ୍ନଂ ତନୁଭୁଵା
ତ୍ରିଧା ନଦ୍ଧଂ ଦେଵି ତ୍ରିଵଲି ଲଵଲୀଵଲ୍ଲିଭିରିଵ ॥ ୮୦॥
ଗୁରୁତ୍ଵଂ ଵିସ୍ତାରଂ କ୍ଷିତିଧରପତିଃ ପାର୍ଵତି ନିଜା-
ନ୍ନିତମ୍ବାଦାଚ୍ଛିଦ୍ଯ ତ୍ଵଯି ହରଣରୂପେଣ ନିଦଧେ ।
ଅତସ୍ତେ ଵିସ୍ତୀର୍ଣୋ ଗୁରୁରଯମଶେଷାଂ ଵସୁମତୀଂ
ନିତମ୍ବପ୍ରାଗ୍ଭାରଃ ସ୍ଥଗଯତି ଲଘୁତ୍ଵଂ ନଯତି ଚ ॥ ୮୧॥
କରୀନ୍ଦ୍ରାଣାଂ ଶୁଣ୍ଡାନ୍ କନକକଦଲୀକାଣ୍ଡପଟଲୀ-
ମୁଭାଭ୍ଯାମୂରୁଭ୍ଯାମୁଭଯମପି ନିର୍ଜିତ୍ଯ ଭଵତୀ ।
ସୁଵୃତ୍ତାଭ୍ଯାଂ ପତ୍ଯୁଃ ପ୍ରଣତିକଠିନାଭ୍ଯାଂ ଗିରିସୁତେ
ଵିଧିଜ୍ଞ୍ଯେ ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ଵିବୁଧକରିକୁମ୍ଭଦ୍ଵଯମସି ॥ ୮୨॥
ପରାଜେତୁଂ ରୁଦ୍ରଂ ଦ୍ଵିଗୁଣଶରଗର୍ଭୌ ଗିରିସୁତେ
ନିଷଙ୍ଗୌ ଜଙ୍ଘେ ତେ ଵିଷମଵିଶିଖୋ ବାଢମକୃତ ।
ଯଦଗ୍ରେ ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଦଶଶରଫଲାଃ ପାଦଯୁଗଲୀ-
ନଖାଗ୍ରଚ୍ଛଦ୍ମାନଃ ସୁରମକୁଟଶାଣୈକନିଶିତାଃ ॥ ୮୩॥
ଶ୍ରୁତୀନାଂ ମୂର୍ଧାନୋ ଦଧତି ତଵ ଯୌ ଶେଖରତଯା
ମମାପ୍ଯେତୌ ମାତଃ ଶିରସି ଦଯଯା ଧେହି ଚରଣୌ ।
ଯଯୋଃ ପାଦ୍ଯଂ ପାଥଃ ପଶୁପତିଜଟାଜୂଟତଟିନୀ
ଯଯୋର୍ଲାକ୍ଷାଲକ୍ଷ୍ମୀରରୁଣହରିଚୂଡାମଣିରୁଚିଃ ॥ ୮୪॥
ନମୋଵାକଂ ବ୍ରୂମୋ ନଯନରମଣୀଯାଯ ପଦଯୋ-
ସ୍ତଵାସ୍ମୈ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵାଯ ସ୍ଫୁଟରୁଚିରସାଲକ୍ତକଵତେ ।
ଅସୂଯତ୍ଯତ୍ଯନ୍ତଂ ଯଦଭିହନନାଯ ସ୍ପୃହଯତେ
ପଶୂନାମୀଶାନଃ ପ୍ରମଦଵନକଙ୍କେଲିତରଵେ ॥ ୮୫॥
ମୃଷା କୃତ୍ଵା ଗୋତ୍ରସ୍ଖଲନମଥ ଵୈଲକ୍ଷ୍ଯନମିତଂ
ଲଲାଟେ ଭର୍ତାରଂ ଚରଣକମଲେ ତାଡଯତି ତେ ।
ଚିରାଦନ୍ତଃଶଲ୍ଯଂ ଦହନକୃତମୁନ୍ମୂଲିତଵତା
ତୁଲାକୋଟିକ୍ଵାଣୈଃ କିଲିକିଲିତମୀଶାନରିପୁଣା ॥ ୮୬॥
ହିମାନୀହନ୍ତଵ୍ଯଂ ହିମଗିରିନିଵାସୈକଚତୁରୌ
ନିଶାଯାଂ ନିଦ୍ରାଣଂ ନିଶି ଚରମଭାଗେ ଚ ଵିଶଦୌ ।
ଵରଂ ଲକ୍ଷ୍ମୀପାତ୍ରଂ ଶ୍ରିଯମତିସୃଜନ୍ତୌ ସମଯିନାଂ
ସରୋଜଂ ତ୍ଵତ୍ପାଦୌ ଜନନି ଜଯତଶ୍ଚିତ୍ରମିହ କିମ୍ ॥ ୮୭॥
ପଦଂ ତେ କୀର୍ତୀନାଂ ପ୍ରପଦମପଦଂ ଦେଵି ଵିପଦାଂ
କଥଂ ନୀତଂ ସଦ୍ଭିଃ କଠିନକମଠୀକର୍ପରତୁଲାମ୍ ।
କଥଂ ଵା ବାହୁଭ୍ଯାମୁପଯମନକାଲେ ପୁରଭିଦା
ଯଦାଦାଯ ନ୍ଯସ୍ତଂ ଦୃଷଦି ଦଯମାନେନ ମନସା ॥ ୮୮॥
ନଖୈର୍ନାକସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କରକମଲସଂକୋଚଶଶିଭି-
ସ୍ତରୂଣାଂ ଦିଵ୍ଯାନାଂ ହସତ ଇଵ ତେ ଚଣ୍ଡି ଚରଣୌ ।
ଫଲାନି ସ୍ଵଃସ୍ଥେଭ୍ଯଃ କିସଲଯକରାଗ୍ରେଣ ଦଦତାଂ
ଦରିଦ୍ରେଭ୍ଯୋ ଭଦ୍ରାଂ ଶ୍ରିଯମନିଶମହ୍ନାଯ ଦଦତୌ ॥ ୮୯॥
ଦଦାନେ ଦୀନେଭ୍ଯଃ ଶ୍ରିଯମନିଶମାଶାନୁସଦୃଶୀ-
ମମନ୍ଦଂ ସୌନ୍ଦର୍ଯପ୍ରକରମକରନ୍ଦମ୍ ଵିକିରତି ।
ତଵାସ୍ମିନ୍ ମନ୍ଦାରସ୍ତବକସୁଭଗେ ଯାତୁ ଚରଣେ
ନିମଜ୍ଜନ୍ମଜ୍ଜୀଵଃ କରଣଚରଣଃ ଷଟ୍ଚରଣତାମ୍ ॥ ୯୦॥
ପଦନ୍ଯାସକ୍ରୀଡାପରିଚଯମିଵାରବ୍ଧୁମନସଃ
ସ୍ଖଲନ୍ତସ୍ତେ ଖେଲଂ ଭଵନକଲହଂସା ନ ଜହତି ।
ଅତସ୍ତେଷାଂ ଶିକ୍ଷାଂ ସୁଭଗମଣିମଞ୍ଜୀରରଣିତ-
ଚ୍ଛଲାଦାଚକ୍ଷାଣଂ ଚରଣକମଲଂ ଚାରୁଚରିତେ ॥ ୯୧॥
ଗତାସ୍ତେ ମଞ୍ଚତ୍ଵଂ ଦ୍ରୁହିଣହରିରୁଦ୍ରେଶ୍ଵରଭୃତଃ
ଶିଵଃ ସ୍ଵଚ୍ଛଚ୍ଛାଯାଘଟିତକପଟପ୍ରଚ୍ଛଦପଟଃ ।
ତ୍ଵଦୀଯାନାଂ ଭାସାଂ ପ୍ରତିଫଲନରାଗାରୁଣତଯା
ଶରୀରୀ ଶୃଙ୍ଗାରୋ ରସ ଇଵ ଦୃଶାଂ ଦୋଗ୍ଧି କୁତୁକମ୍ ॥ ୯୨॥
ଅରାଲା କେଶେଷୁ ପ୍ରକୃତିସରଲା ମନ୍ଦହସିତେ
ଶିରୀଷାଭା ଚିତ୍ତେ ଦୃଷଦୁପଲଶୋଭା କୁଚତଟେ ।
ଭୃଶଂ ତନ୍ଵୀ ମଧ୍ଯେ ପୃଥୁରୁରସିଜାରୋହଵିଷଯେ
ଜଗତ୍ତ୍ରାତୁଂ ଶମ୍ଭୋର୍ଜଯତି କରୁଣା କାଚିଦରୁଣା ॥ ୯୩॥
କଲଙ୍କଃ କସ୍ତୂରୀ ରଜନିକରବିମ୍ବଂ ଜଲମଯଂ
କଲାଭିଃ କର୍ପୂରୈର୍ମରକତକରଣ୍ଡଂ ନିବିଡିତମ୍ ।
ଅତସ୍ତ୍ଵଦ୍ଭୋଗେନ ପ୍ରତିଦିନମିଦଂ ରିକ୍ତକୁହରଂ
ଵିଧିର୍ଭୂଯୋ ଭୂଯୋ ନିବିଡଯତି ନୂନଂ ତଵ କୃତେ ॥ ୯୪॥
ପୁରାରାତେରନ୍ତଃପୁରମସି ତତସ୍ତ୍ଵଚ୍ଚରଣଯୋଃ
ସପର୍ଯାମର୍ଯାଦା ତରଲକରଣାନାମସୁଲଭା ।
ତଥା ହ୍ଯେତେ ନୀତାଃ ଶତମଖମୁଖାଃ ସିଦ୍ଧିମତୁଲାଂ
ତଵ ଦ୍ଵାରୋପାନ୍ତସ୍ଥିତିଭିରଣିମାଦ୍ଯାଭିରମରାଃ ॥ ୯୫॥
କଲତ୍ରଂ ଵୈଧାତ୍ରଂ କତିକତି ଭଜନ୍ତେ ନ କଵଯଃ
ଶ୍ରିଯୋ ଦେଵ୍ଯାଃ କୋ ଵା ନ ଭଵତି ପତିଃ କୈରପି ଧନୈଃ ।
ମହାଦେଵଂ ହିତ୍ଵା ତଵ ସତି ସତୀନାମଚରମେ
କୁଚାଭ୍ଯାମାସଙ୍ଗଃ କୁରଵକତରୋରପ୍ଯସୁଲଭଃ ॥ ୯୬॥
ଗିରାମାହୁର୍ଦେଵୀଂ ଦ୍ରୁହିଣଗୃହିଣୀମାଗମଵିଦୋ
ହରେଃ ପତ୍ନୀଂ ପଦ୍ମାଂ ହରସହଚରୀମଦ୍ରିତନଯାମ୍ ।
ତୁରୀଯା କାପି ତ୍ଵଂ ଦୁରଧିଗମନିଃସୀମମହିମା
ମହାମାଯା ଵିଶ୍ଵଂ ଭ୍ରମଯସି ପରବ୍ରହ୍ମମହିଷି ॥ ୯୭॥
କଦା କାଲେ ମାତଃ କଥଯ କଲିତାଲକ୍ତକରସଂ
ପିବେଯଂ ଵିଦ୍ଯାର୍ଥୀ ତଵ ଚରଣନିର୍ଣେଜନଜଲମ୍ ।
ପ୍ରକୃତ୍ଯା ମୂକାନାମପି ଚ କଵିତାକାରଣତଯା
କଦା ଧତ୍ତେ ଵାଣୀମୁଖକମଲତାମ୍ବୂଲରସତାମ୍ ॥ ୯୮॥
ସରସ୍ଵତ୍ଯା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଵିଧିହରିସପତ୍ନୋ ଵିହରତେ
ରତେଃ ପାତିଵ୍ରତ୍ଯଂ ଶିଥିଲଯତି ରମ୍ଯେଣ ଵପୁଷା ।
ଚିରଂ ଜୀଵନ୍ନେଵ କ୍ଷପିତପଶୁପାଶଵ୍ଯତିକରଃ
ପରାନନ୍ଦାଭିଖ୍ଯମ୍ ରସଯତି ରସଂ ତ୍ଵଦ୍ଭଜନଵାନ୍ ॥ ୯୯॥
ପ୍ରଦୀପଜ୍ଵାଲାଭିର୍ଦିଵସକରନୀରାଜନଵିଧିଃ
ସୁଧାସୂତେଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରୋପଲଜଲଲଵୈରର୍ଘ୍ଯରଚନା ।
ସ୍ଵକୀଯୈରମ୍ଭୋଭିଃ ସଲିଲନିଧିସୌହିତ୍ଯକରଣଂ
ତ୍ଵଦୀଯାଭିର୍ଵାଗ୍ଭିସ୍ତଵ ଜନନି ଵାଚାଂ ସ୍ତୁତିରିଯମ୍ ॥ ୧୦୦॥
ସମାନୀତଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ମଣିମୁକୁରତାମମ୍ବରମଣି-
ର୍ଭଯାଦନ୍ତଃସ୍ତିମିତକିରଣଶ୍ରେଣିମସୃଣଃ ।
ଦଧାତି ତ୍ଵଦ୍ଵକ୍ତ୍ରଂପ୍ରତିଫଲନମଶ୍ରାନ୍ତଵିକଚଂ
ନିରାତଙ୍କଂ ଚନ୍ଦ୍ରାନ୍ନିଜହୃଦଯପଙ୍କେରୁହମିଵ ॥ ୧୦୧॥
ସମୁଦ୍ଭୂତସ୍ଥୂଲସ୍ତନଭରମୁରଶ୍ଚାରୁ ହସିତଂ
କଟାକ୍ଷେ କନ୍ଦର୍ପଃ କତିଚନ କଦମ୍ବଦ୍ଯୁତି ଵପୁଃ ।
ହରସ୍ଯ ତ୍ଵଦ୍ଭ୍ରାନ୍ତିଂ ମନସି ଜନଯାମ୍ ସ୍ମ ଵିମଲା
ଭଵତ୍ଯା ଯେ ଭକ୍ତାଃ ପରିଣତିରମୀଷାମିଯମୁମେ ॥ ୧୦୨॥
ନିଧେ ନିତ୍ଯସ୍ମେରେ ନିରଵଧିଗୁଣେ ନୀତିନିପୁଣେ
ନିରାଘାତଜ୍ଞାନେ ନିଯମପରଚିତ୍ତୈକନିଲଯେ ।
ନିଯତ୍ଯା ନିର୍ମୁକ୍ତେ ନିଖିଲନିଗମାନ୍ତସ୍ତୁତିପଦେ
ନିରାତଙ୍କେ ନିତ୍ଯେ ନିଗମଯ ମମାପି ସ୍ତୁତିମିମାମ୍ ॥ ୧୦୩॥
॥ ଇତି ଶ୍ରୀମତ୍ପରମହଂସପରିଵ୍ରାଜକାଚାର୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀଗୋଵିନ୍ଦଭଗଵତ୍ପୂଜ୍ଯପାଦଶିଷ୍ଯସ୍ଯ
ଶ୍ରୀମଚ୍ଛଙ୍କରଭଗଵତଃ କୃତୌ ସୌନ୍ଦର୍ଯଲହରୀ ସମ୍ପୂର୍ଣା
॥ ଓଂ ତତ୍ସତ୍ ॥
Notes:
The Saundaryalahari, a devotional poem of one hundred hymns, is
ascribed to the great teacher Shankaracharya. The
poem is divided into two parts; the first part, comprised of verses
1 through 41, is called the Anandalahari, or Wave of Bliss, and
verses 42 through 100 comprise the Saundaryalahari, or Wave of Beauty.
There are three additional verses, found as verses 101 through
103, which are considered to be interpolations of other scholars,
but are included in recensions of the whole work. The hymn,
written in the shikhariNI metre, extols in the
Anandalahari, the dynamic aspect of Brahman, as Shakti,
manifestations for worship, and the modes of internal meditation.
The second part, the Saundaryalahari, contains a magnificent
exposition of the beauties of the charming form of the Divine
Mother.
The exact number of verses of the Saundaryalahari is debated.
Some versions give only one hundred verses, while others add three or
four more verses to this number. In editing this electronic edition I
cross-referenced the verses herein against ten printed editions, compared
the texts, and arrived at one hundred and three verses. This number is
what the majority of the printed editions have also listed, so this number
is what I shall give as well. Thus, this edition contains all verses
traditionally given in the Saundaryalahari. The order of the verses also
varies according to some editions. Again I compared the order to other
editions and the order given herein is the order which the majority of
those editions have set the verses in.
Encoded and proofread by: Anshuman Pandey (16 April 1996) pandey at umich.edu
Reproofread by Sunder Hattangadi sunderh @ hotmail.com
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ତ୍oday
http://sanskritdocuments.org
Soundarya Lahari Lyrics in Oriya PDF
% File name : saundaryalahari.itx
% Category : laharI
% Location : doc\_devii
% Author : Shankaracharya
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : Anshuman Pandey pandey at umich.edu
% Proofread by : Sunder Hattangadi sunder at hotmail.com
% Latest update : September 3, 1997, September 17, 2014
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
% File name : saundaryalahari.itx
% Category : laharI
% Location : doc\_devii
% Author : Shankaracharya
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : Anshuman Pandey pandey at umich.edu
% Proofread by : Sunder Hattangadi sunder at hotmail.com
% Latest update : September 3, 1997, September 17, 2014
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
We acknowledge well-meaning volunteers for Sanskritdocuments.org and other sites to have built the collection of Sanskrit texts.
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ December 14, 2015 ] at Stotram Website
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ December 14, 2015 ] at Stotram Website