શ્રીહયગ્રીવસ્તોત્રમ્
{ શ્રીહયગ્રીવસ્તોત્રમ્ }
શ્રિઃ
શ્રીમાન્ વેઙ્કટનાથાર્યઃ કવિતાર્કિકકેસરી
વેદાન્તાચાર્યવર્યો મે સન્નિધત્તાં સદા હૃદિ
જ્ઞાનાનન્દમયં દેવં નિર્મલસ્ફટિકાકૃતિમ્
આધારં સર્વવિદ્યાનાં હયગ્રીવમુપાસ્મહે ૧
સ્વતઃ સિદ્ધં શુદ્ધસ્ફટિકમણિ ભૂભૃત્પ્રતિભટં
સુધાસધ્રીચીભિર્દ્યુતિભિરવદાતત્રિભુવનમ્
અનન્તૈસ્ત્રય્યન્તૈરનુવિહિત હેષાહલહલં
હતાશેષાવદ્યં હયવદનમીડીમહિ મહઃ ૨
સમાહારઃ સામ્નાં પ્રતિપદમૃચાં ધામ યજુષાં
લયઃ પ્રત્યૂહાનાં લહરિ વિતતિર્બોધજલધેઃ
કથાદર્પક્ષુભ્યત્કથકકુલ કોલાહલભવં
હરત્વન્તર્ધ્વાન્તં હયવદન હેષા હલહલઃ ૩
પ્રાચી સન્ધ્યા કાચિદન્તર્નિશાયાઃ
પ્રજ્ઞાદૃષ્ટેરઞ્જનશ્રીરપૂર્વા
વક્ત્રી વેદાન્ ભાતુ મે વાજિવક્ત્રા
વાગીશાખ્યા વાસુદેવસ્ય મૂર્તિઃ ૪
વિશુદ્ધ વિજ્ઞાન ઘન સ્વરૂપં
વિજ્ઞાન વિશ્રાણન બદ્ધદીક્ષમ્
દયાનિધિં દેહભૃતાં શરણ્યં
દેવમ્ હયગ્રીવમહં પ્રપદ્યે ૫
અપૌરુષેયૈરપિ વાક્પ્રપઞ્ચૈઃ
અદ્યાપિ તે ભૂતિમદૃષ્ટપારામ્
સ્તુવન્નહં મુગ્ધ ઇતિ ત્વયૈવ
કારુણ્યતો નાથ કટાક્ષણીયઃ ૬
દાક્ષિણ્યરમ્યા ગિરિશસ્ય મૂર્તિઃ
દેવી સરોજાસન ધર્મપત્ની
વ્યાસાદયોઽપિ વ્યપદેશ્યવાચઃ
સ્ફુરન્તિ સર્વે તવ શક્તિલેશૈઃ ૭
મન્દોઽભવિષ્યન્નિયતં વિરિઞ્ચો
વાચાં નિધે વઞ્ચિતભાગધેયઃ
દૈત્યાપનીતાન્ દયયૈવ ભૂયોઽપિ
અધ્યાપયિષ્યો નિગમાન્ ન ચેત્ ત્વમ્ ૮
વિતર્કડોલાં વ્યવધૂય સત્વે
બૃહસ્પતિં વર્તયસે યતસ્ત્વમ્
તેનૈવ દેવ ત્રિદશેશ્વરાણામ્
અસ્પૃષ્ટ ડોલાયિત માધિરાજ્યમ્ ૯
અગ્નૌ સમિદ્ધાર્ચિષિ સપ્તતન્તોઃ
આતસ્થિવાન્ મન્ત્રમયં શરીરમ્
અખણ્ડસારૈર્હવિષાં પ્રદાનૈઃ
આપ્યાયનં વ્યોમસદાં વિધત્સે ૧૦
યન્મૂલમીદૃક્ પ્રતિભાતિ તત્વં
યા મૂલમામ્નાય મહાદ્રુમાણામ્
તત્વેન જાનન્તિ વિશુદ્ધ સત્વાઃ
તામક્ષરા મક્ષરમાતૃકાં ત્વામ્ ૧૧
અવ્યાકૃતાદ્ વ્યાકૃતવાનસિ ત્વમ્
નામાનિ રૂપાણિ ચ યાનિ પૂર્વમ્
શંસન્તિ તેષાં ચરમાં પ્રતિષ્ઠાં
વાગીશ્વર ત્વાં ત્વદુપજ્ઞવાચઃ ૧૨
મુગ્ધેન્દુ નિષ્યન્દ વિલોભનીયાં
મૂર્તિં તવાનન્દ સુધા પ્રસૂતિમ્
વિપશ્ચિતશ્ચેતસિ ભાવયન્તે
વેલામુદારામિવ દુગ્ધસિન્ધોઃ ૧૩
મનોગતં પશ્યતિ યઃ સદા ત્વાં
મનીષિનાં માનસ રાજહંસમ્
સ્વયમ્ પુરોભાવ વિવાદભાજઃ
કિંકુર્વતે તસ્ય ગિરો યથાર્હમ્ ૧૪
અપિ ક્ષણાર્ધં કલયન્તિ યે ત્વામ્
આપ્લાવયન્તં વિશદૈર્મયૂખૈઃ
વાચાં પ્રવાહૈરનિવારિતૈસ્તે
મન્દાકિનીં મન્દયિતું ક્ષમન્તે ૧૫
સ્વામિન્ ભવદ્ધ્યાન સુધાભિષેકાત્
વહન્તિ ધન્યાઃ પુલકાનુબન્ધમ્
અલક્ષિતે ક્વાપિ નિરૂઢમૂલમ્
અઙ્ગેષ્વિવાનન્દથું અઙ્કુરન્તમ્ ૧૬
સ્વામિન્ પ્રતીચા હૃદયેન ધન્યાઃ
ત્વદ્ધ્યન ચન્દ્રોદય વર્ધમાનમ્
અમાન્તમાનન્દ પયોધિમન્ત
પયોભિરક્ષ્ણાં પરિવાહયન્તિ ૧૭
સ્વૈરાનુભાવાસ્ત્વદધીન ભાવાઃ
સમૃદ્ધવીર્યાસ્ત્વદનુગ્રહેણ
વિપશ્ચિતો નાથ તરન્તિ માયાં
વૈહારિકીં મોહન પિઞ્છિકાં તે ૧૮
પ્રાઙ્નિર્મિતાનાં તપસાં વિપાકાઃ
પ્રત્યગ્રનિઃશ્રેયસ સમ્પદો મે
સમેધિષીરંસ્તવ પાદપદ્મે
સંકલ્પ ચિન્તામણયઃ પ્રણામાઃ ૧૯
વિલુપ્ત મૂર્ધન્ય લિપિ ક્રમાણામ્
સુરેન્દ્ર ચૂડાપદ લાલિતાનામ્
ત્વદંઘ્રિ રાજીવ રજઃકણાનામ્
ભૂયાન્ પ્રસાદો મયિ નાથ ભૂયાત્ ૨૦
પરિસ્ફુરન્નૂપુર ચિત્રભાનુ-
પ્રકાશ નિર્ધૂત તમોનુષઙ્ગામ્
પદદ્વયીં તે પરિચિન્મહે ઽન્તઃ
પ્રબોધ રાજીવ વિભાત સન્ધ્યામ્ ૨૧
ત્વત્કિઙ્કરાલમ્કરણોચિતાનાં
ત્વયૈવ કલ્પાન્તર પાલિતાનામ્
મઞ્જુપ્રણાદં મણિનૂપુરં તે
મઞ્જૂષિકાં વેદગિરાં પ્રતીમઃ ૨૨
સન્ચિન્તયામિ પ્રતિભાદશાસ્થાન્
સન્ધુક્ષયન્તં સમય પ્રદીપાન્
વિજ્ઞાન કલ્પદ્રુમ પલ્લવાભં
વ્યાખ્યાન મુદ્રા મધુરં કરં તે ૨૩
ચિત્તે કરોમિ સ્ફુરિતાક્ષમાલં
સવ્યેતરં નાથ કરં ત્વદીયમ્
જ્ઞાનામૃતોદઞ્ચનલમ્પટાનાં
લીલાઘટી યન્ત્રમિવાશ્રિતાનામ્ ૨૪
પ્રબોધ સિન્ધોરરુણૈઃ પ્રકાશૈઃ
પ્રવાળ સઙ્ઘાતમિવોદ્વહન્તમ્
વિભાવયે દેવ સપુસ્તકં તે
વામં કરં દક્ષિણમાશ્રિતાનામ્ ૨૫
તમાંસિ ભિત્વા વિશદૈર્મયૂખૈઃ
સમ્પ્રીણયન્તં વિદુષશ્ચકોરાન્
નિશામયે ત્વાં નવપુણ્ડરીકે
શરદ્ઘને ચન્દ્રમિવ સ્ફુરન્તમ્ ૨૬
દિશન્તુ મે દેવ સદા ત્વદીયાઃ
દયાતરઙ્ગાનુચરાઃ કટાક્ષાઃ
શ્રોત્રેષુ પુમ્સામમૃતમ્ ક્ષરન્તીં
સરસ્વતીં સંશ્રિત કામધેનુમ્ ૨૭
વિશેષવિત્પારિષદેષુ નાથ
વિદગ્ધ ગોષ્ટીસમરાઙ્ગણેષુ
જિગીષતો મે કવિતાર્કિકેન્દ્રાન્
જિહ્વાગ્ર સિંહાસનમભ્યુપેયાઃ ૨૮
ત્વાં ચિન્તયન્ ત્વન્મયતાં પ્રપન્નઃ
ત્વામુદ્ગૃણન્ શબ્દમયેન ધામ્ના
સ્વામિન્ સમાજેષુ સમેધિષીય
સ્વચ્છન્દ વાદાહવ બદ્ધશૂરઃ ૨૯
નાનાવિધાનામગતિઃ કલાનાં
ન ચાપિ તીર્થેષુ કૃતાવતારઃ
ધ્રુવં તવાનાથપરિગ્રહાયાઃ
નવં નવં પાત્રમહં દયાયાઃ ૩૦
અકમ્પનીયાન્યપનીતિ ભેદૈઃ
અલન્કૃષીરન્ હૃદયં મદીયમ્
શઙ્કાકળઙ્કાપગમોજ્જ્વલાનિ
તત્વાનિ સમ્યઞ્ચિ તવ પ્રસાદાત્ ૩૧
વ્યાખ્યા મુદ્રાં કરસરસિજૈઃ પુસ્તકમ્ શઙ્ખચક્રે
બિભ્રદ્ભિન્નસ્ફટિકરુચિરે પુણ્ડરીકે નિષણ્ણઃ
અમ્લાનશ્રીરમૃતવિશદૈરંશુભિઃ પ્લાવયન્ માં
આવિર્ભૂયાદનઘ મહિમા માનસે વાગધીશઃ ૩૨
વાગર્થ સિદ્ધિહેતોઃ
પઠત હયગ્રીવસંસ્તુતિં ભક્ત્યા
કવિતાર્કિકકેસરિણા
વેઙ્કટનાથેન વિરચિતામેતામ્ ૩૩
ઇતિ શ્રીહયગ્રીવસ્તોત્રં સમાપ્તમ્
કવિતાર્કિકસિંહાય કલ્યાણગુણશાલિને
શ્રીમતે વેઙ્કટેશાય વેદાન્તગુરવે નમઃ
Encoded and proofread by Sundar Rajan RD sundar.rajanrd at gmail.com
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ત્oday
http://sanskritdocuments.org
શ્રિઃ
શ્રીમાન્ વેઙ્કટનાથાર્યઃ કવિતાર્કિકકેસરી
વેદાન્તાચાર્યવર્યો મે સન્નિધત્તાં સદા હૃદિ
જ્ઞાનાનન્દમયં દેવં નિર્મલસ્ફટિકાકૃતિમ્
આધારં સર્વવિદ્યાનાં હયગ્રીવમુપાસ્મહે ૧
સ્વતઃ સિદ્ધં શુદ્ધસ્ફટિકમણિ ભૂભૃત્પ્રતિભટં
સુધાસધ્રીચીભિર્દ્યુતિભિરવદાતત્રિભુવનમ્
અનન્તૈસ્ત્રય્યન્તૈરનુવિહિત હેષાહલહલં
હતાશેષાવદ્યં હયવદનમીડીમહિ મહઃ ૨
સમાહારઃ સામ્નાં પ્રતિપદમૃચાં ધામ યજુષાં
લયઃ પ્રત્યૂહાનાં લહરિ વિતતિર્બોધજલધેઃ
કથાદર્પક્ષુભ્યત્કથકકુલ કોલાહલભવં
હરત્વન્તર્ધ્વાન્તં હયવદન હેષા હલહલઃ ૩
પ્રાચી સન્ધ્યા કાચિદન્તર્નિશાયાઃ
પ્રજ્ઞાદૃષ્ટેરઞ્જનશ્રીરપૂર્વા
વક્ત્રી વેદાન્ ભાતુ મે વાજિવક્ત્રા
વાગીશાખ્યા વાસુદેવસ્ય મૂર્તિઃ ૪
વિશુદ્ધ વિજ્ઞાન ઘન સ્વરૂપં
વિજ્ઞાન વિશ્રાણન બદ્ધદીક્ષમ્
દયાનિધિં દેહભૃતાં શરણ્યં
દેવમ્ હયગ્રીવમહં પ્રપદ્યે ૫
અપૌરુષેયૈરપિ વાક્પ્રપઞ્ચૈઃ
અદ્યાપિ તે ભૂતિમદૃષ્ટપારામ્
સ્તુવન્નહં મુગ્ધ ઇતિ ત્વયૈવ
કારુણ્યતો નાથ કટાક્ષણીયઃ ૬
દાક્ષિણ્યરમ્યા ગિરિશસ્ય મૂર્તિઃ
દેવી સરોજાસન ધર્મપત્ની
વ્યાસાદયોઽપિ વ્યપદેશ્યવાચઃ
સ્ફુરન્તિ સર્વે તવ શક્તિલેશૈઃ ૭
મન્દોઽભવિષ્યન્નિયતં વિરિઞ્ચો
વાચાં નિધે વઞ્ચિતભાગધેયઃ
દૈત્યાપનીતાન્ દયયૈવ ભૂયોઽપિ
અધ્યાપયિષ્યો નિગમાન્ ન ચેત્ ત્વમ્ ૮
વિતર્કડોલાં વ્યવધૂય સત્વે
બૃહસ્પતિં વર્તયસે યતસ્ત્વમ્
તેનૈવ દેવ ત્રિદશેશ્વરાણામ્
અસ્પૃષ્ટ ડોલાયિત માધિરાજ્યમ્ ૯
અગ્નૌ સમિદ્ધાર્ચિષિ સપ્તતન્તોઃ
આતસ્થિવાન્ મન્ત્રમયં શરીરમ્
અખણ્ડસારૈર્હવિષાં પ્રદાનૈઃ
આપ્યાયનં વ્યોમસદાં વિધત્સે ૧૦
યન્મૂલમીદૃક્ પ્રતિભાતિ તત્વં
યા મૂલમામ્નાય મહાદ્રુમાણામ્
તત્વેન જાનન્તિ વિશુદ્ધ સત્વાઃ
તામક્ષરા મક્ષરમાતૃકાં ત્વામ્ ૧૧
અવ્યાકૃતાદ્ વ્યાકૃતવાનસિ ત્વમ્
નામાનિ રૂપાણિ ચ યાનિ પૂર્વમ્
શંસન્તિ તેષાં ચરમાં પ્રતિષ્ઠાં
વાગીશ્વર ત્વાં ત્વદુપજ્ઞવાચઃ ૧૨
મુગ્ધેન્દુ નિષ્યન્દ વિલોભનીયાં
મૂર્તિં તવાનન્દ સુધા પ્રસૂતિમ્
વિપશ્ચિતશ્ચેતસિ ભાવયન્તે
વેલામુદારામિવ દુગ્ધસિન્ધોઃ ૧૩
મનોગતં પશ્યતિ યઃ સદા ત્વાં
મનીષિનાં માનસ રાજહંસમ્
સ્વયમ્ પુરોભાવ વિવાદભાજઃ
કિંકુર્વતે તસ્ય ગિરો યથાર્હમ્ ૧૪
અપિ ક્ષણાર્ધં કલયન્તિ યે ત્વામ્
આપ્લાવયન્તં વિશદૈર્મયૂખૈઃ
વાચાં પ્રવાહૈરનિવારિતૈસ્તે
મન્દાકિનીં મન્દયિતું ક્ષમન્તે ૧૫
સ્વામિન્ ભવદ્ધ્યાન સુધાભિષેકાત્
વહન્તિ ધન્યાઃ પુલકાનુબન્ધમ્
અલક્ષિતે ક્વાપિ નિરૂઢમૂલમ્
અઙ્ગેષ્વિવાનન્દથું અઙ્કુરન્તમ્ ૧૬
સ્વામિન્ પ્રતીચા હૃદયેન ધન્યાઃ
ત્વદ્ધ્યન ચન્દ્રોદય વર્ધમાનમ્
અમાન્તમાનન્દ પયોધિમન્ત
પયોભિરક્ષ્ણાં પરિવાહયન્તિ ૧૭
સ્વૈરાનુભાવાસ્ત્વદધીન ભાવાઃ
સમૃદ્ધવીર્યાસ્ત્વદનુગ્રહેણ
વિપશ્ચિતો નાથ તરન્તિ માયાં
વૈહારિકીં મોહન પિઞ્છિકાં તે ૧૮
પ્રાઙ્નિર્મિતાનાં તપસાં વિપાકાઃ
પ્રત્યગ્રનિઃશ્રેયસ સમ્પદો મે
સમેધિષીરંસ્તવ પાદપદ્મે
સંકલ્પ ચિન્તામણયઃ પ્રણામાઃ ૧૯
વિલુપ્ત મૂર્ધન્ય લિપિ ક્રમાણામ્
સુરેન્દ્ર ચૂડાપદ લાલિતાનામ્
ત્વદંઘ્રિ રાજીવ રજઃકણાનામ્
ભૂયાન્ પ્રસાદો મયિ નાથ ભૂયાત્ ૨૦
પરિસ્ફુરન્નૂપુર ચિત્રભાનુ-
પ્રકાશ નિર્ધૂત તમોનુષઙ્ગામ્
પદદ્વયીં તે પરિચિન્મહે ઽન્તઃ
પ્રબોધ રાજીવ વિભાત સન્ધ્યામ્ ૨૧
ત્વત્કિઙ્કરાલમ્કરણોચિતાનાં
ત્વયૈવ કલ્પાન્તર પાલિતાનામ્
મઞ્જુપ્રણાદં મણિનૂપુરં તે
મઞ્જૂષિકાં વેદગિરાં પ્રતીમઃ ૨૨
સન્ચિન્તયામિ પ્રતિભાદશાસ્થાન્
સન્ધુક્ષયન્તં સમય પ્રદીપાન્
વિજ્ઞાન કલ્પદ્રુમ પલ્લવાભં
વ્યાખ્યાન મુદ્રા મધુરં કરં તે ૨૩
ચિત્તે કરોમિ સ્ફુરિતાક્ષમાલં
સવ્યેતરં નાથ કરં ત્વદીયમ્
જ્ઞાનામૃતોદઞ્ચનલમ્પટાનાં
લીલાઘટી યન્ત્રમિવાશ્રિતાનામ્ ૨૪
પ્રબોધ સિન્ધોરરુણૈઃ પ્રકાશૈઃ
પ્રવાળ સઙ્ઘાતમિવોદ્વહન્તમ્
વિભાવયે દેવ સપુસ્તકં તે
વામં કરં દક્ષિણમાશ્રિતાનામ્ ૨૫
તમાંસિ ભિત્વા વિશદૈર્મયૂખૈઃ
સમ્પ્રીણયન્તં વિદુષશ્ચકોરાન્
નિશામયે ત્વાં નવપુણ્ડરીકે
શરદ્ઘને ચન્દ્રમિવ સ્ફુરન્તમ્ ૨૬
દિશન્તુ મે દેવ સદા ત્વદીયાઃ
દયાતરઙ્ગાનુચરાઃ કટાક્ષાઃ
શ્રોત્રેષુ પુમ્સામમૃતમ્ ક્ષરન્તીં
સરસ્વતીં સંશ્રિત કામધેનુમ્ ૨૭
વિશેષવિત્પારિષદેષુ નાથ
વિદગ્ધ ગોષ્ટીસમરાઙ્ગણેષુ
જિગીષતો મે કવિતાર્કિકેન્દ્રાન્
જિહ્વાગ્ર સિંહાસનમભ્યુપેયાઃ ૨૮
ત્વાં ચિન્તયન્ ત્વન્મયતાં પ્રપન્નઃ
ત્વામુદ્ગૃણન્ શબ્દમયેન ધામ્ના
સ્વામિન્ સમાજેષુ સમેધિષીય
સ્વચ્છન્દ વાદાહવ બદ્ધશૂરઃ ૨૯
નાનાવિધાનામગતિઃ કલાનાં
ન ચાપિ તીર્થેષુ કૃતાવતારઃ
ધ્રુવં તવાનાથપરિગ્રહાયાઃ
નવં નવં પાત્રમહં દયાયાઃ ૩૦
અકમ્પનીયાન્યપનીતિ ભેદૈઃ
અલન્કૃષીરન્ હૃદયં મદીયમ્
શઙ્કાકળઙ્કાપગમોજ્જ્વલાનિ
તત્વાનિ સમ્યઞ્ચિ તવ પ્રસાદાત્ ૩૧
વ્યાખ્યા મુદ્રાં કરસરસિજૈઃ પુસ્તકમ્ શઙ્ખચક્રે
બિભ્રદ્ભિન્નસ્ફટિકરુચિરે પુણ્ડરીકે નિષણ્ણઃ
અમ્લાનશ્રીરમૃતવિશદૈરંશુભિઃ પ્લાવયન્ માં
આવિર્ભૂયાદનઘ મહિમા માનસે વાગધીશઃ ૩૨
વાગર્થ સિદ્ધિહેતોઃ
પઠત હયગ્રીવસંસ્તુતિં ભક્ત્યા
કવિતાર્કિકકેસરિણા
વેઙ્કટનાથેન વિરચિતામેતામ્ ૩૩
ઇતિ શ્રીહયગ્રીવસ્તોત્રં સમાપ્તમ્
કવિતાર્કિકસિંહાય કલ્યાણગુણશાલિને
શ્રીમતે વેઙ્કટેશાય વેદાન્તગુરવે નમઃ
Encoded and proofread by Sundar Rajan RD sundar.rajanrd at gmail.com
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ત્oday
http://sanskritdocuments.org
Hayagriva Stotram Lyrics in Gujarati PDF
% File name : hayagrIvastotramDesika.itx
% Location : doc\_deities\_misc
% Author : Vedanta Desika
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : Sundar Rajan RD sundar.rajanrd at gmail.com
% Proofread by : Sundar Rajan RD sundar.rajanrd at gmail.com
% Latest update : November 23, 2011
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
% File name : hayagrIvastotramDesika.itx
% Location : doc\_deities\_misc
% Author : Vedanta Desika
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : Sundar Rajan RD sundar.rajanrd at gmail.com
% Proofread by : Sundar Rajan RD sundar.rajanrd at gmail.com
% Latest update : November 23, 2011
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
We acknowledge well-meaning volunteers for Sanskritdocuments.org and other sites to have built the collection of Sanskrit texts.
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ December 15, 2015 ] at Stotram Website
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ December 15, 2015 ] at Stotram Website