ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯମ୍ ସୁକୁମାରକଵିଵିରଚିତମ୍
{॥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯମ୍ ସୁକୁମାରକଵିଵିରଚିତମ୍ ॥}
॥ ଶ୍ରୀଃ ॥
ପ୍ରଥମଃ ସର୍ଗଃ
ଅସ୍ତି ଶ୍ରିଯଃ ସଦ୍ମ ସୁମେରୁନାମା ସମସ୍ତକଲ୍ଯାଣନିଧିର୍ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଃ ।
ତିଷ୍ଠନ୍ନିଦଂ ଵିଶ୍ଵମନୁପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସ୍ଵେନାତ୍ମନା ଵିଷ୍ଣୁରିଵୋର୍ଜିତେନ ॥ ୧-୦୧॥
ମିଥସ୍ତିରୋଭାଵଵିଲୋକନାଭ୍ଯାଂ ସଙ୍କ୍ରୀଡମାନାଵିଵ ବାଲକୌ ଦ୍ଵୌ ।
ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ଯସ୍ଯାଶୁ ପରିଭ୍ରମନ୍ତୌ ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁମନ୍ତୌ ନଯତୋ ଦିନାନି ॥ ୧-୦୨॥
ଉଚ୍ଚୈଶ୍ଶିଖଃ କାଞ୍ଚନଗୌରଵର୍ଣସ୍ତମୋ ନିଗୃହ୍ଣନ୍ମହସା ନିଜେନ ।
ଦୀପସ୍ତ୍ରଯାଣାମିଵ ଵିଷ୍ଟପାନାଂ ଯୋ ଭାତି ପର୍ଯନ୍ତଚରତ୍ପତଙ୍ଗଃ ॥ ୧-୦୩॥
ଯସ୍ଯା ପତିତ୍ଵେ ଵିହିତାଭିଲାଷଃ କରୋତି ତୀଵ୍ରାଣି ତପାଂସି ଲୋକଃ ।
ବିଭର୍ତି ରତ୍ନାକରମେଖଲାଂ ତାମଙ୍କେନ ପୁତ୍ରୀମିଵ ଯୋ ଧରିତ୍ରୀମ୍ ॥ ୧-୦୪॥
ମହାନ୍ତି ଦାନାନି ମଖାନୁଦଗ୍ରାନ୍ ପରାଞ୍ଚି ପାନାଶନଯୋସ୍ତପାଂସି ।
ଶରୀରିଣଃ ଶାନ୍ତମଲୈର୍ମନୋଭିଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯଚ୍ଛୃଙ୍ଗନିଵାସକାମାଃ ॥ ୧-୦୫॥
ସୁରା ଯୁଗାନ୍ତେଷୁ ସହ ପ୍ରିଯାଭିର୍ନ୍ନିଷେଦିଵାଂସୋ ଯଦଧିତ୍ଯକାସୁ ।
ଉଦନ୍ଵତାମୈକ୍ଯମୁପାଗତାନାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି କଲ୍ଲୋଲଶତପ୍ରଚାରାନ୍ ॥ ୧-୦୬॥
ପୁଷ୍ପାଣି ଶଯ୍ଯାସ୍ସୁରପାଦପାନାଂ କ୍ରୀଡାଗୃହାଃ କାଞ୍ଚନଗହ୍ଵରାଣି ।
ଭଵନ୍ତି ଚ ସ୍ଵର୍ଗଵିଲାସିନୀନାଂ ରତ୍ନାଙ୍କୁରା ଯତ୍ର ରତିପ୍ରଦୀପାଃ ॥ ୧-୦୭॥
ସ୍ଵର୍ଗୌକସସ୍ସ୍ଵର୍ଣମହୀଷୁ ପୀତାଃ ଶ୍ଵେତତ୍ଵିଷୋ ରୂପ୍ଯମଯୀଷୁ ଭୂଷୁ ।
ନୀଲାଶ୍ଚ ନୀଲୋପଲମେଦିନୀଷୁ ଜ୍ଞାତୁଂ ମିଥୋ ଯତ୍ର ନ ଶକ୍ନୁଵନ୍ତି ॥ ୧-୦୮॥
ଦରୀଗୃହୋତ୍ସଙ୍ଗଗତେରନୂରୋଃ କଶାଭିଘାତଧ୍ଵନିଭିଃ ସକମ୍ପାଃ ।
ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରିଯାନୁଜ୍ଝିତମାନଦୋଷାଃ ସୁରାଙ୍ଗନା ଯତ୍ର ପରିଷ୍ଵଜନ୍ତେ ॥ ୧-୦୯॥
ନେତୁଂ ତ୍ରପାନମ୍ରମୁଖୀରନୀଶାଃ ସ୍ଫୁଟାନି ଯତ୍ସ୍ଵର୍ଣଗୁହାନ୍ତରାଣି ।
ସିଦ୍ଧାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵିନା ନଵୋଢାଃ ନଯନ୍ତି ନୀଲୋପଲଗହ୍ଵରାଣି ॥ ୧-୧୦॥
ଯତ୍ରୋଦ୍ଯତାନାଂ କୁସୁମାପଚାଯେ କାନ୍ତାସୁ କଲ୍ପଦ୍ରୁମଵାଟିକାସୁ ।
ଵିଭାନ୍ତି ସୁତ୍ରାମଵିଲାସିନୀନାଂ ପଦାନି ଲାକ୍ଷାରସପାଟଲାନି ॥ ୧-୧୧॥
ପଯୋଦମାର୍ଗଵ୍ଯତିଲଙ୍ଘିନୀଷୁ ହଂସାଃ ଶିରଃପୁଷ୍କରିଣୀଷୁ ଯସ୍ଯ ।
ଵର୍ଷାଗମେଽପ୍ଯଶ୍ରୁତମେଘନାଦାଃ ନ କୁର୍ଵତେ ମାନସଦୀର୍ଘଯାତ୍ରାମ୍ ॥ ୧-୧୨॥
ଛନ୍ନେଷୁ ଯସ୍ମିନ୍ କନକୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଭିରାମୂଲଚୂଡଂ ନଵମଞ୍ଜରୀଭିଃ ।
ଗନ୍ଧେନ ଵିଜ୍ଞାଯ ପତନ୍ତି ଭୃଙ୍ଗାଃ ଶୃଙ୍ଗାନ୍ତରାରଗ୍ଵଧପାଦପେଷୁ ॥ ୧-୧୩॥
ମନ୍ଦାକିନୀ ଯଚ୍ଛିଖରେ ଵହନ୍ତୀ କୁଲ୍ଯାପଥାଭ୍ଯନ୍ତରସମ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ।
ବାଲେଵ ତଦ୍ରକ୍ଷଣସମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଦିନେ ଦିନେ ସିଞ୍ଚତି ପୁଷ୍ପଵାଟୀମ୍ ॥ ୧-୧୪॥
ଶ୍ରିଯାଭିରାମଶ୍ଶରଣଂ ସୁରାଣାମଲଙ୍ଘନୀଯୋ ମହତା ମହିମ୍ନା ।
ଵିରାଜମାନୋ ଵନମାଲଯା ଚ ଯଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵାନମନୁପ୍ରଯାତି ॥ ୧-୧୫॥
ପୁରା ପୁରାଣାଂ ତ୍ରିତଯଂ ଦିଧକ୍ଷୋରୁମାପତେଃ କାର୍ମୁକତାଂ ପ୍ରପନ୍ନଃ ।
ମଧ୍ଯେନ ଵଜ୍ରାଙ୍କୁଶମତ୍ସ୍ଯଚିହ୍ନଂ ଯୋଽଦ୍ଯାପି ତନ୍ମୁଷ୍ଟିପଦଂ ଦଧାତି ॥ ୧-୧୬॥
ଶୃଙ୍ଗାଗ୍ରଭାଜାଂ ସୁରସୁନ୍ଦରୀଣାଂ ମୁଖାନି ପଶ୍ଯନ୍ନମଲାନି ଚନ୍ଦ୍ରଃ ।
ନିଗୂହିତୁଂ ନୂନମୁରଃକଲଙ୍କଂ ହ୍ରିଯେଵ ଯତ୍ସାନୁପଥେନ ଯାତି ॥ ୧-୧୭॥
ମନୋଭିରାମେ ଶିଖରେ ତଦୀଯେ ସହୋପଵିଷ୍ଟଂ ସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘୈଃ ।
ଅଵୋଚଦାଗତ୍ଯ କୃତପ୍ରଣାମା କଦାଚିଦୁର୍ଵୀ କମଲାଧିଵାସମ୍ ॥ ୧-୧୮॥
ପୁମାନିଵାହଂ ଭଵତଃ ପୁରସ୍ତାଦ୍ବ୍ରଵୀମି କିଞ୍ଚିତ୍ ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ଧୈର୍ଯମ୍ ।
ପୀଡା ମଦୀଯା ପରମତ୍ର ହେତୁର୍ନିର୍ଲ୍ଲଜ୍ଜତା ନନ୍ଵଖିଲୋପହାସ୍ଯା ॥ ୧-୧୯॥
ସୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଵରାଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯାଃ ଭାରେଣ ମାଂ ସମ୍ପ୍ରତି ପୀଡଯନ୍ତି ।
ବଲେ ପ୍ରମାଣେ ଚ ଭଵନ୍ତି ଯେଷାଂ ନୈଵୋପମାନଂ କୁଲଭୂଭୃତୋଽପି ॥ ୧-୨୦॥
ସ୍ଵଵିକ୍ରମୋନ୍ମୂଲିତରାଜକାନାଂ ଜଯୈଷିଣାମଦ୍ଯ ପରସ୍ପରେଣ ।
ତେଷାଂ ରଣକ୍ଷୋଣିଷୁ ସିଂହନାଦୈର୍ନିର୍ଘାତଘୋରୈର୍ଗିରଯଃ ସ୍ଫୁଟନ୍ତି ॥ ୧-୨୧॥
ମୁହୁର୍ବଲାଦୁନ୍ନମଯତ୍ଯହୀନ୍ଦ୍ରେ ମଦ୍ଭାରଭୁଗ୍ନଂ ଫଣଚକ୍ରଵାଲମ୍।
ମମ ପ୍ରକମ୍ପାଶ୍ଚଲିତାବ୍ଧିଶୈଲାଃ ଦିଗ୍ଦନ୍ତିନୋ ହନ୍ତ କଦର୍ଥଯନ୍ତି ॥ ୧-୨୨॥
ଆଶାମୁଖେଷୁ ଭ୍ରମତାମଜସ୍ରଂ ତେଷାଂ ଚମୂଭିଃ ପରିସର୍ପିଣୀଭିଃ ।
ତିରୋହିତାଂ ଭାନୁମତୋ ମଯୂଖାଃ ନ କ୍ଵାପି ମାଂ ସମ୍ପ୍ରତି ସଂସ୍ପୃଶନ୍ତି ॥ ୧-୨୩॥
ସନ୍ନାସ୍ମି ଦୈତେଯଭରେଣ ସାହଂ ଫଣୀଶ୍ଵରସ୍ସୀଦତି ମଦ୍ଭରେଣ ।
ତଦ୍ଭାରଶୀର୍ଯନ୍ନିଜକର୍ପରସ୍ଯ ଧିକ୍ ତାମଵସ୍ଥାଂ କମଠେଶ୍ଵରସ୍ଯ ॥ ୧-୨୪॥
ଭାରାଵସୀଦଦ୍ଫଣମଣ୍ଡଲସ୍ଯ ଫଣୀଶ୍ଵରସ୍ଯୋପରି ଦୁଃସ୍ଥିତାଽହମ୍ ।
ଆସନ୍ନପାତାସ୍ମି ତଟୀଵ ନଦ୍ଯାଃ ପ୍ରଵାହଵେଗେନ ଵିଲୁପ୍ତମୂଲା ॥ ୧-୨୫॥
ନିଵେଦିତା ଦେଵ ମଯା ଦଶେଯମନୁକ୍ତିଦୋଷୋ ମଯି ନୋପପାଦ୍ଯଃ ।
ନିଵେଦ୍ଯତେ ରକ୍ଷ୍ଯଜନେନ ଦୁଃଖଂ ତତଃ ପରସ୍ତାତ୍ ପ୍ରଭଵଃ ପ୍ରମାଣମ୍ ॥ ୧-୨୬॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତ୍ଯାମୁଚିତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚିନ୍ତାବଲେନ ସ୍ତିମିତୋ ମୁହୂର୍ତମ୍ ।
ମୁଖାନି ପଶ୍ଯନ୍ନମୃତାଶନାନାଂ ଦେଵଃ ପ୍ରଜାନାଂ ପତିରିତ୍ଯୁଵାଚ ॥ ୧-୨୭॥
ନାସତ୍ଯମେତଦ୍ଯଦଵୋଚଦୁର୍ଵୀ ସ୍ଵକର୍ମଣଃ ସାଧୁ ଫଲଂ ମଯାଽଽପ୍ତମ୍ ।
ମଦ୍ଵର୍ଦ୍ଧିତା ମାମଵମତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାଃ ବଲାଦୁପଘ୍ନନ୍ତି ଜଗନ୍ତି ଯତ୍ତେ ॥ ୧-୨୮॥
ଅତୀତକାର୍ଯାନୁଶଯେନ କିଂ ସ୍ଯାଦଶେଷଵିଦ୍ଵଜ୍ଜନଗର୍ହିତେନ ।
ସୁରାଃ ସମୁନ୍ମୂଲନମାଶୁ ତେଷାଂ କର୍ତୁଂ ଯତଧ୍ଵଂ ଜଗତାଂ ହିତାଯ ॥ ୧-୨୯॥
ସଦ୍ଯସ୍ସମୁତ୍ତିଷ୍ଠତ ଚିନ୍ତଯାଲଂ ଚିନ୍ତା ହି କାର୍ଯପ୍ରତିବନ୍ଧହେତୁଃ ।
ଯାମଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ସହ ଯତ୍ର ତତ୍ର ନାରାଯଣୋ ଦାନଵକାଲରାତ୍ରିଃ ॥ ୧-୩୦॥
ଅସ୍ତ୍ଵେଵମିତ୍ଯାଦରପୂର୍ଵମେଵ ସ ସ୍ଵୀକୃତୋକ୍ତିସ୍ସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘୈଃ ।
ସରୋଜଜନ୍ମା ସହ ତୈଃ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଵିହାଯସା ଵିଶ୍ଵପତେସ୍ସକାଶମ୍ ॥ ୧-୩୧॥
ଏଲାପରିଷ୍ଵଙ୍ଗଲସତ୍ତମାଲଂ ଵେଲାଧିରୂଢସ୍ଖଲଦୂର୍ମିମାଲମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ଧାତା ମନସୋଽନୁକୂଲଂ ପଯଃପଯୋଧେରଚିରେଣ କୂଲମ୍ ॥ ୧-୩୨॥
ଦଦର୍ଶ ଚ କ୍ଷୀରମଯଂ ସମୁଦ୍ରଂ କୈଲାସଶୃଙ୍ଗୋନ୍ନତଫେନକୂଟମ୍ ।
ପୁଣ୍ଯଂ ପଯଃକେଲିସମୁତ୍ସୁକାନାଂ ଶ୍ରିଯଃ ସଖୀନାମଵଗାହନେନ ॥ ୧-୩୩॥
ଆନନ୍ଦଯାମାସ ଦିଵୌକସସ୍ତାନାଘ୍ରାତଶେଷୋ ମୁନିମଣ୍ଡଲେନ ।
ପ୍ରକାମପୁଣ୍ଯଃ ପଵନୋପନୀତୋ ଵୈକୁଣ୍ଠଵକ୍ଷସ୍ତୁଲସୀସୁଗନ୍ଧଃ ॥ ୧-୩୪॥
ଗନ୍ଧାନୁସାରେଣ ଵିସୃଷ୍ଟନେତ୍ରୈର୍ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭପ୍ରମୁଖୈରମର୍ତୈଃ ।
ନଵାର୍କକଲ୍ପଂ ଦଦୃଶେ ମୁରାରେର୍ଵକ୍ଷସ୍ଥଲୀକୌସ୍ତୁଭରତ୍ନଧାମ ॥ ୧-୩୫॥
ଅପହ୍ନୁତାଶେଷମନୋଵିକାରଂ ଦିଵିସ୍ପୃଶା ତୂର୍ଯରଵେଣ ମିଶ୍ରମ୍ ।
ଆକର୍ଣ୍ଯ ଵୈକୁଣ୍ଠଵିଲାସିନୀନାଂ ଗୀତଧ୍ଵନିଂ ହର୍ଷମଯାସିଷୁସ୍ତେ ॥ ୧-୩୬॥
ଆସକ୍ତିମାଲକ୍ଷ୍ଯ ଵିନୀତଵେଷା ସ୍ଵମୌଲିଵିନ୍ଯସ୍ତକରାସ୍ସୁରାସ୍ତେ ।
ଆଲୋକଯାମାସୁରଶେଷନାଥଂ ସଵିଗ୍ରହଂ ପୁଣ୍ଯମିଵ ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ ୧-୩୭॥
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧହେମାଭରଣପ୍ରକାଶଂ ତମାଲନୀଲଂ ଜଲଧୌ ଶଯାନମ୍ ।
ତଟିଲ୍ଲତାଢ୍ଯଂ ପଯସୋଽତିପାନାଦନୀଶମୁଦ୍ଗନ୍ତୁମିଵାମ୍ବୁଵାହମ୍ ॥ ୧-୩୮॥
ତରଙ୍ଗଵାତେନ ପଯଃପଯୋଧେରାପୂର୍ଯମାଣଂ କରପାଞ୍ଚଜନ୍ଯମ୍ ।
ଵାମେନ ତିର୍ଯଗ୍ଵଲତା ସଲୀଲଂ ସମ୍ଭାଵଯନ୍ତଂ ମୁହୁରୀକ୍ଷଣେନ ॥ ୧-୩୯॥
ପ୍ରତିକ୍ଷଣଂ ପ୍ରେମଵିଶେଷଜାଭିସ୍ସମ୍ଭାଵନାଭିଃ କମଲାସନାଯାଃ ।
ପୁରାଽଽତ୍ମନା କଲ୍ପିତମମ୍ବୁରାଶେଃ ପ୍ରମାର୍ଜଯନ୍ତଂ ମଥନାଵମାନମ୍ ॥ ୧-୪୦॥
ପର୍ଯାଯତଃ ପାଣିଧୃତଂ ସରୋଜଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଦୃଶୋଃ ପଦଵ୍ଯାମ୍।
ନିଦ୍ରାଂ ପ୍ରବୋଧଂ ଚ ମୁହୁର୍ନ୍ନଯନ୍ତୀଂ ପଦ୍ମାସନାଂ ସସ୍ମିତମୀକ୍ଷମାଣାମ୍ ॥ ୧-୪୧॥
ସ୍ଵଚ୍ଛସ୍ଵଦେହପ୍ରତିବିମ୍ବିତେନ ଫଣାଶ୍ମଜାଲେନ ଫଣୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ।
ଭାସ୍ଵତ୍ ଫଲସ୍ତୋମନିରନ୍ତରସ୍ଯ ଵହନ୍ତମାଭାଂ ଵଟପାଦପସ୍ଯ ॥ ୧-୪୨॥
ଅଜସ୍ରମାସୀନରଥାଙ୍ଗଶଙ୍ଖମତିପ୍ରସନ୍ନଂ କମଲାଧିଵାସମ୍ ।
ସନ୍ତାପଵିଚ୍ଛେଦକରଂ ପ୍ରଜାନାଂ ହ୍ରଦଂ ମହୀଯାଂସମିଵାଭିଗମ୍ଯମ୍ ॥ ୧-୪୩॥
ଵକ୍ତୁଂ ମିଥୋ ରାହୁଵିଚେଷ୍ଟିତାନି କର୍ଣଦ୍ଵଯାଭ୍ଯର୍ଣମୁପେଯିଵାଂସୌ ।
ଅଲବ୍ଧକାଲାଵିଵ ଭାନୁଚନ୍ଦ୍ରୌ ରଥାଙ୍ଗଶଙ୍ଖୌ ଦଧତଂ କରାଭ୍ଯାମ୍ ॥ ୧-୪୪॥
ଦ୍ଵାରସ୍ଥସେନାପତିଚୋଦିତେନ ନିଵାରିତାଃ କଞ୍ଚୁକିମଣ୍ଡଲେନ ।
ସୁରାଃ ପ୍ରମୋଦସ୍ଖଲିତୈର୍ଵଚୋଭିଃ ସ୍ଥିତ୍ଵୈଵ ତେ ଵ୍ଯୋମନି ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତମ୍ ॥ ୧-୪୫॥
ନମଃ ପରସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ତୁଭ୍ଯଂ ଗିରାଂ ଧିଯାମପ୍ଯପଥି ସ୍ଥିତାଯ ।
ଅସ୍ମାନ୍ ପୁନସ୍ତ୍ରାତୁମୁଦଗ୍ରମୋହାନ୍ କୃପାବଲାତ୍ କଲ୍ପିତଵିଗ୍ରହାଯ ॥ ୧-୪୬॥
ଭାଗୀରଥୀ ପାଦକୁଶେଶଯାତ୍ତେ ଵିନିର୍ଗତା ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ପୁନୀତେ ।
କସ୍ତ୍ଵାଂ ପୁନର୍ଭାଵଯତୋ ଜନସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିଂ ପରିଚ୍ଛେତ୍ତୁମଲଂ ମନୀଷୀ ॥ ୧-୪୭॥
ଅନନ୍ତଶକ୍ତେରପଵିକ୍ରିଯସ୍ଯ ତିସ୍ରସ୍ତ୍ରିଲୋକୀଶ୍ଵର ଶକ୍ତଯସ୍ତେ ।
ଵିତନ୍ଵତେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମାନାମୁତ୍ପାଦନକ୍ଷେମଵିଲୋପନାନି ॥ ୧-୪୮॥
କଟାକ୍ଷମାତ୍ରେଣ ଭଵାମ୍ବୁରାଶେଃ ପାରଂ ପରଂ ପ୍ରାପଯିତୁସ୍ତ୍ରିଲୋକୀମ୍ ।
ସକୃନ୍ନମସ୍ଯା ପରମାତରସ୍ତେ ଯତ୍ନାନୁରୂପଂ ହି ଫଲଂ କ୍ରିଯାଣାମ୍ ॥ ୧-୪୯॥
ତ୍ଵଂ ଜ୍ଯୋତିରାପସ୍ତ୍ଵମସି ତ୍ଵମୁର୍ଵୀ ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯୋମ ଵୈଶ୍ଵାନରସାରଥିସ୍ତ୍ଵମ୍ ।
ତ୍ଵଂ ଜୀଵଵର୍ଗଃ ପରମସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମା ଯନ୍ନାସି କିଂ ନାମ ଜଗତ୍ପତେ ତତ୍ ॥ ୧-୫୦॥
ନଵାଭ୍ରଵର୍ଣଂ ନଲିନାଯତାକ୍ଷଂ ପୀତାମ୍ବରଂ ହାରକିରୀଟିନଂ ତ୍ଵାମ୍ ।
ଵଯଂ ତୁ ସେଵେମହି ଵୀକ୍ଷମାଣାଃ ସାଯୂଜ୍ଯମନ୍ଵିଛତି କଃ ସୁଖାର୍ଥୀ ॥ ୧-୫୧॥
ଅଲଂ ନ ନିର୍ଦେଷ୍ଟୁମିଯତ୍ତଯା ତ୍ଵାମଶେଷନାଥ ଶ୍ରୁତିରଗ୍ରିମାପି ।
ସ ଏଵ ସାକ୍ଷାତ୍କ୍ରିଯତେ ପୁନସ୍ତ୍ଵମହୋ ଜିତଂ ନଃ ସୁକୃତୈରନଲ୍ପୈଃ ॥ ୧-୫୨॥
ତୃଣାଯ ମତ୍ଵା ନିଖିଲାନି ଶାର୍ଙ୍ଗିନ୍ ପଦାନି ଵୈଧେଯମନୋହରାଣି ।
ଆଵୃତ୍ତିଶୂନ୍ଯଂ ପରମଂ ପଦଂ ତେ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଵୈରାଗ୍ଯଧନା ମହାନ୍ତଃ ॥ ୧-୫୩॥
ଇତି ସ୍ତୁତୋ ଦେଵଗଣେନ ଦେଵୋ ଦଯାନିଧିର୍ଦାନଵକାଲରାତ୍ରିଃ ।
ନ୍ଯଷୀଦଦୁତ୍ଥାଯ ଭରାଵଭୁଗ୍ନେ ଭୁଜଙ୍ଗତଲ୍ପେ ଭୁଵନୈକନାଥଃ ॥ ୧-୫୪॥
ଵିଷ୍ଵକ୍ ସ ଵୈକୁଣ୍ଠଵିଲାସିନୀନାଂ ସଲୀଲମାନ୍ଦୋଲିତଚାମରାଣାମ୍ ।
ନିଵାରଯନ୍ନଗ୍ରକରାରଵିନ୍ଦୈଃ କୋଲାହଲଂ କାଞ୍ଚନକଙ୍କଣୋତ୍ଥମ୍ ॥ ୧-୫୫॥
ପ୍ରସାଦଵତ୍ଯା କମଲାସନାଦୀନ୍ ସୁରାନଶେଷାନନୁଗୃହ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ।
ଉଵାଚ ଵାଚଂ ଦଶନାଂଶୁପୂରୈଃ ସମେଧଯନ୍ ଦୁଗ୍ଧମଯଂ ପଯୋଧିମ୍ ॥ ୧-୫୬॥
ଅଧିଜ୍ଯକୋଦଣ୍ଡଧରୋ ନିଷଙ୍ଗୀ ସନ୍ନାହଵାନ୍ ପାଣିଧୃତୈକବାଣଃ ।
ଅଯଂ ସମାଜୋ ଭଵତାଂ ଦ୍ଵିଷଦ୍ଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ସମାଵେଦଯତି ସ୍ଫୁଟଂ ମେ ॥ ୧-୫୭॥
ଅଲଂ ଵିଲମ୍ବେନ ଦିଵୌକସସ୍ତନ୍ନିଵେଦ୍ଯତାମଦ୍ଯ କୁତୋ ଭଯଂ ଵଃ ।
ଅଯଂ କରୋ ଦୁଷ୍ଟଵଧୋତ୍ସୁକଂ ମେ ସୁଦର୍ଶନଂ ନ କ୍ଷମତେ ନିରୋଦ୍ଧୁମ୍ ॥ ୧-୫୮॥
ଇତ୍ଯୂଚିଵାଂସଂ ପରମଂ ପୁମାଂସଂ ନତ୍ଵା ଶିରୋଭିର୍ବହୁଶଃ ସୁରାସ୍ତେ ।
ଆରୂଢହର୍ଷାତିଶଯାଃ ସ୍ଵମର୍ଥମାରେଭିରେ ଵକ୍ତୁମଶେଷମେଵ ॥ ୧-୫୯॥
ନିଵାର୍ଯ ସର୍ଵାନପି ଵକ୍ତୁକାମାନ୍ ସେନାପତିସ୍ତାନମରାନ୍ କରେଣ ।
ସଵିଭ୍ରମପ୍ରେରିତଯା ପୁରସ୍ଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସରୋଜାସନମାଜୁହାଵ ॥ ୧-୬୦॥
ଅଥାଗତସ୍ତେନ କରେ ଗୃହୀତ୍ଵା ନୀତଃ ପ୍ରଭୋରନ୍ତିକମବ୍ଜଯୋନିଃ ।
ଵକ୍ତୁଂ ନିଯୁକ୍ତଃ ସ କୃତପ୍ରଣାମୋ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ ଵିନୀତଵେଷଃ ॥ ୧-୬୧॥
ଵଯଂ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଵିଭୂତଯୋଽପି ମୋହାତିରେକାଦଭିମନ୍ଯମାନାଃ ।
କୃଚ୍ଛ୍ରେ ପୁନସ୍ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜନ୍ତଃ ହା ନିସ୍ତ୍ରପାଣାଂ ପ୍ରଥମେ ଭଵାମଃ ॥ ୧-୬୨॥
ଅପାରଦୁଃଖାର୍ଣଵପୋତପାତ୍ରୀଂ ତ୍ଵଯା କୃପାମୁଦ୍ଵହତାତିଗୁର୍ଵୀମ୍ ।
କୃତଘ୍ନତାଜନ୍ମଭୁଵାମମୀଷାମସ୍ମାକମର୍ଥେ ନ କିମନ୍ଵଭାଵି ॥ ୧-୬୩॥
ମନସ୍ଵିଲୋକସ୍ଯ ଵିଗର୍ହଣୀଯେ ପ୍ରତିଗ୍ରହେ ଵର୍ଜଯତା ଜୁଗୁପ୍ସାମ୍ ।
ପୁରା ପୁରସ୍ତାଦ୍ବଲିଦାନଵସ୍ଯ ପ୍ରସାରିତୋ ନାଗ୍ରକରସ୍ତ୍ଵଯା କିମ୍ ॥ ୧-୬୪॥
ଦୈତ୍ଯାଧିରାଜେନ ହିରଣ୍ଯନାମ୍ନା ପର୍ଯାକୁଲଂ ତ୍ରାତୁମଶେଷଲୋକମ୍ ।
ଇଦଂ ତୁ ଦିଵ୍ଯଂ ପରିହୃତ୍ଯ ରୂପଂ ନ ତ୍ଵଂ କିମାସୀର୍ନରତିର୍ଯଗାତ୍ମା ॥ ୧-୬୫॥
ସ୍ଵଵିକ୍ରମାକ୍ରାନ୍ତସୁରାସୁରସ୍ଯ ରକ୍ଷଃପତେର୍ନିଗ୍ରହଣାଦରେଣ ।
ଭୂତ୍ଵା ସୁତଃ ପଙ୍କ୍ତିରଥସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତାଂ ତାମଵସ୍ଥାଂ ନ କିମନ୍ଵଭୂସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୧-୬୬॥
ଅନେକଧା ପାଲଯିତାରମେଵଂ ସମ୍ପ୍ରତ୍ଯପି ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ।
ସନ୍ତାପହାରୀ ନନୁ ଚାତକାନାଂ ଭୂଯୋଽପି ଭୂଯୋଽପି ପଯୋଦ ଏଵ ॥ ୧-୬୭॥
ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଦନ୍ନପ୍ଯଵିଦନ୍ନିଵ ତ୍ଵଂ ନାଥାନୁଯୁଙ୍କ୍ଷେ ଭଯହେତୁମସ୍ମାନ୍ ।
ଅନୁଗ୍ରହସ୍ଯୈତଦପି ପ୍ରଭୂଣାଂ ପ୍ରାଯଃ ପ୍ରକାରାନ୍ତରମାଶ୍ରିତେଷୁ ॥ ୧-୬୮॥
ତପୋଭିରୁଗ୍ରୈର୍ଭଗଵନ୍ ସୁରାଣାମଵଧ୍ଯଭାଵଂ ଦନୁଜାଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ।
ପାତାଲମୁର୍ଵୀଂ ଚ ଵିଜିତ୍ଯ ଦର୍ପାଦୁପକ୍ରମଂ ତେ ଦିଵମଦ୍ଯ ଜେତୁମ୍ ॥ ୧-୬୯॥
ନ ଜାତୁ ଶୂନ୍ଯଃ କୁଲିଶେନ ପାଣିର୍ଵକ୍ଷୋ ନ ମୁକ୍ତଂ ମଣିକଙ୍କଟେନ ।
ଶକ୍ରସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାଗତିଶଙ୍କିନୋଽସ୍ଯ ନାସଜ୍ଜିତସ୍ତିଷ୍ଠତି ଵାରଣେନ୍ଦ୍ରଃ ॥ ୧-୭୦॥
ଦଣ୍ଡଂ ଯମାତ୍ପାଶମପାମଧୀଶାଦ୍ଗଦାଂ କୁବେରାତ୍କୁଲିଶଂ ମଘୋନଃ ।
ଆଦାତୁକାମଃ ପ୍ରହିଣୋତି ଦୂତାନ୍ କଂସଃ ସ୍ଵଦୋର୍ଵିକ୍ରମନିର୍ଜିତାଶଃ ॥ ୧-୭୧॥
ରଣେ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ବଲଂ ସୁରାଣାଂ ପରାକ୍ରମେଣାପ୍ରତିମେନ ଵୀରଃ ।
ଭୋଜେଶ୍ଵରଃ କ୍ରୀଡତି ସାଵରୋଧୋ ମୂଲେଷୁ ସମ୍ପ୍ରତ୍ଯମରଦ୍ରୁମାଣାମ୍ ॥ ୧-୭୨॥
ଧନୁର୍ଧରାଧ୍ଯାସିତଵପ୍ରଶୀର୍ଷାଃ ଦ୍ଵାଃପାଲନଵ୍ଯଗ୍ରସମଗ୍ରଯୋଧାଃ ।
ପ୍ରଵୀରନିର୍ଭର୍ତ୍ସିତକାନ୍ଦିଶୀକା ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଜାନାତି ପୁରୀ ସୁରାଣାମ୍ ॥ ୧-୭୩॥
ହାହେତି ଵିକ୍ରୋଶଦନାଥମେତଦ୍ଵିଶ୍ଵଂ ଜଗତ୍ପୀଡଯତଃ ପ୍ରକାମମ୍ ।
ତ୍ଵଯା ଵିନାଽନ୍ଯସ୍ତ୍ରିଷୁ ଵିଷ୍ଟପେଷୁ ନ କର୍ତୁମୀଷ୍ଟେ ନରକସ୍ଯ ଭଙ୍ଗମ୍ ॥ ୧-୭୪॥
ପ୍ରଲମ୍ବକେଶିପ୍ରମୁଖାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ପରସ୍ସହସ୍ରଂ ପରିଯନ୍ତି ଦୈତ୍ଯାଃ ।
ନିର୍ଘାତକଲ୍ପୈର୍ନିଜସିଂହନାଦୈର୍ଵିଦାରଯନ୍ତୋ ଵିଯଦାହଵେଷୁ ॥ ୧-୭୫॥
ଷଟ୍ ସୂନଵସ୍ସନ୍ତି ହିରଣ୍ଯନାମ୍ନୋ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ପାତାଲତଲାଧିଵାସୈଃ ।
ତୈର୍ନ୍ନଃ କ୍ରିଯନ୍ତେ ଦୁରିତାନି ଯାନି ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯାନି ମୁକୁନ୍ଦ ତାନି ॥ ୧-୭୬॥
ତେଷାଂ ମହୀଧ୍ରପ୍ରତିମାକୃତୀନାଂ ଭାରଂ ମହୀ ସୋଢୁମସାଵଶକ୍ତା ।
ଅସ୍ମାନ୍ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଭଵତ୍ସକାଶଂ ପ୍ରାପ୍ତା ନିଜକ୍ଲେଶନିଵେଦନାଯ ॥ ୧-୭୭॥
ତଦେତଦାଵେଦନମସ୍ମଦୀଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରମାଣଂ ପ୍ରଭୁରିତ୍ଯୁଦୀର୍ଯ ।
ଵିଧିର୍ଵ୍ଯରଂସୀଦ୍ଵିହିତପ୍ରଣାମଃ ସ ଚାପି ଗମ୍ଭୀରମୁଵାଚ ଦେଵଃ ॥ ୧-୭୮॥
ଅଲଂ ଵିଷାଦେନ ଦିଵୌକସୋ ଵଃ ସମୀହିତଂ ହସ୍ତଗତଂ ମନୁଧ୍ଵମ୍ ।
ଵ୍ରତଂ ହି ମେ କେଵଲମେତଦେଵ ସଂରକ୍ଷଣଂ ଯଚ୍ଛରଣାଗତାନାମ୍ ॥ ୧-୭୯॥
ମାମର୍ଥଯନ୍ତେ ଵସୁଦେଵପତ୍ନ୍ଯୌ ପତ୍ନୀ ଚ ନନ୍ଦସ୍ଯ ସୁତଂ ଗୁଣାଢ୍ଯମ୍ ।
ଅଂଶଦ୍ଵଯେନ ଵ୍ରତକର୍ଶିତାଙ୍ଗୀସ୍ତିସ୍ରୋଽପି ତାଃ ପୁତ୍ରଵତୀର୍ଵିଧାସ୍ଯେ ॥ ୧-୮୦॥
ଇଯଂ ଚ ଲୋକତ୍ରିତଯସ୍ଯ ମାତା ମାଯାଭିଧାନା ମମ ଶକ୍ତିରଗ୍ର୍ଯା ।
କାର୍ଯାଣି ଵଃ କାନ୍ଯପି କର୍ତୁକାମା ଜନିଷ୍ଯତେ ଜନ୍ମଵିନାଶଶୂନ୍ଯା ॥ ୧-୮୧॥
ତଦ୍ଗଚ୍ଛତ ସ୍ଵର୍ଗମପେତଖେଦାଃ ନ କାଲହାନିଃ ପରିଶଙ୍କନୀଯା ।
ଅନେନ ଶାର୍ଙ୍ଗେଣ ଶପେ ଶରୈର୍ଵଃ ସଦ୍ଯୋ ମନଃଶଲ୍ଯମପାକରିଷ୍ଯେ ॥ ୧-୮୨॥
ଇତି ତମମରଲୋକଂ ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ସ ଦେଵଃ
ସପଦି ନଵଘନାଭଃ ପଦ୍ମନାଭସ୍ତିରୋଽଭୂତ୍ ।
ସ ଚ ଵିହିତନମସ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଵାଚଂ ପ୍ରଶଂସନ୍
ନିଜପଦମଭିପେଦେ ହର୍ଷପର୍ଯାକୁଲାତ୍ମା ॥ ୧-୮୩॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ପ୍ରଥମସ୍ସର୍ଗଃ ॥ ୧ ॥
ଦ୍ଵିତୀଯଃ ସର୍ଗଃ
ଅଥୈକଦା ପୁତ୍ରଫଲାନି ସମ୍ଯଗ୍ଵ୍ରତାନି ବାହ୍ଯୋପଵନେ ଚରନ୍ତୀମ୍ ।
ରଥେନ କଂସୋ ଵସୁଦେଵଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵସାରମାଲୋକଯିତୁଂ ଜଗାମ ॥ ୨-୦୧॥
ସ୍ଫୁରତ୍ପ୍ରଭାପଲ୍ଲଵିତାଙ୍ଗଯଷ୍ଟୀଂ କଥଞ୍ଚିଦୂଢସ୍ତନମଞ୍ଜରୀକାମ୍ ।
ତତ୍ରାଲକୈଃ ଷଟ୍/ପଦିନୀମଜାନାତ୍ ସ ତାଂ ଲତାମଧ୍ଯଗତାଂ ଚିରେଣ ॥ ୨-୦୨॥
ସା ସନ୍ନତାଙ୍ଗୀ ନିଯମାଵସାନେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ତସ୍ମୈ ଵିଦଧେ ନମସ୍ଯାମ୍ ।
ସ ଚାଶିଷା ତାମନୁଗୃହ୍ଯ ସାଧ୍ଵୀଂ ଭୋଜେଶ୍ଵରୋ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ବଭାଷେ ॥ ୨-୦୩॥
ଅଦ୍ଯାପି ବାଲାସି ସୁତାନନେକାନ୍ ପ୍ରସୋଷ୍ଯସେ କିଂ ଵ୍ରତଯାତନାଭିଃ ।
ପଶ୍ଯାଧୁନା ପଲ୍ଲଵସୂତିକାଲେ କିଂ କଲ୍ପତେ ଚୂତଲତା ଫଲାଯ ॥ ୨-୦୪॥
କୃଶାସି କାମଂ ଵିରମ ପ୍ରଯାସାନ୍ମନୋଭିରାମାନୁପଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ ।
ଅଙ୍ଗାନି ତେ ସନ୍ନତଗାତ୍ରି ଦୁଃଖଂ ମୃଣାଲକଲ୍ପାନି କଥଂ ସହେରନ୍ ॥ ୨-୦୫॥
ତାମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତୁ ସାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାଂ ରଥଂ ସମାରୋପ୍ଯ ସହୈଵ ପତ୍ଯା ।
ପ୍ରଯାତୁକାମଃ ପୁରମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଶୁଶ୍ରାଵ ଵାଚଂ ଶତଧାରକଲ୍ପାମ୍ ॥ ୨-୦୬॥
ତ୍ଵଦନ୍ତିକସ୍ଥା ସହଜାଶମୀଯଂ ପ୍ରସୋଷ୍ଯତେ ପୁତ୍ରମଯଂ କୃଶାନୁମ୍ ।
ମରୁତ୍ସମିଦ୍ଧସ୍ସ ତୁ ଦୁର୍ନିଵାରସ୍ତ୍ଵାଂ ଭସ୍ମସାତ୍ କଂସ କରିଷ୍ଯତୀତି ॥ ୨-୦୭॥
ନିଶମ୍ଯ ତଦ୍ଭୂତଵଚୋ ନିକାମଂ କଂସସ୍ସ ରୋଷାଗମଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯଃ ।
କୃପାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୃପାଣପାଣିଃ ସ୍ଵସୁର୍ଵଧାଯ ସ୍ଵଯମୁଦ୍ଯତୋଽଭୂତ୍ ॥ ୨-୦୮॥
ନୃଶଂସକୃତ୍ଯେ ନିତରାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତମୁଦଗ୍ରକୋପସ୍ଫୁରିତାଧରୋଷ୍ଠମ୍ ।
ପ୍ରସାଦଯନ୍ନାନକଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ତମୁଵାଚ ଧୀମାନୁପପତ୍ତିଯୁକ୍ତମ୍ ॥ ୨-୦୯॥
ଅଲଂ ତଵାନେନ ଵଧୋଦ୍ଯମେନ ତ୍ଵଯା ଵିଧେଯୋ ନୃପତେ ଵିମର୍ଶଃ ।
କିମେଷ ନାଶ୍ରାଵି ଵିଚାରଶୂନ୍ଯଂ ଵ୍ରଜନ୍ତ୍ଯନର୍ଥା ଇତି ସାଧୁଵାଦଃ ॥ ୨-୧୦॥
ଭଯେନ ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ପୁରନ୍ଦରାଦୀନ୍ ସୁରାନ୍ ପରାଚସ୍ତ୍ରପଯା ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ ।
ମହୀଶ୍ଵର ସ୍ତ୍ରୀଵଧପାତକେଽସ୍ମିନ୍ କଥଂ ତଵୋପକ୍ରମତେ କୃପାଣଃ ॥ ୨-୧୧॥
ଅନେନ କିଂ ଵା ତଵ ଜୀଵିତେନ ଯଦ୍ରକ୍ଷଣଂ ସ୍ଯାତ୍ ସହଜାଵଧେନ ।
ଗୁଣେନ କେନାପି ହି ଲବ୍ଧନାମ୍ନାମପି ସ୍ଵନାଶାଦଯଶୋ ଗରୀଯଃ ॥ ୨-୧୨॥
ପ୍ରପଦ୍ଯମାନସ୍ଯ ସଦାଭିଵୃଦ୍ଧିଂ ଦିଵାନିଶଂ ପ୍ରୀଣଯତଶ୍ଚ ଲୋକାନ୍ ।
ଭଵଦ୍ଯଶଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସୋଽସ୍ଯ ମାଭୂନ୍ନଵଃ କଲଙ୍କୋ ଭଗିନୀଵଧେନ ॥ ୨-୧୩॥
ସ୍ଵସୁର୍ଵଧେନାସ୍ଯ ଭଵେଦକୀର୍ତିସ୍ତେନ ତ୍ଯଜେଯୁସ୍ସୁହୃଦୋଽପି ଭୀତାଃ ।
ଇତ୍ଯେଵ ନୂନଂ ଭୁଜନିର୍ଜିତୈସ୍ତୈସ୍ସୁରୈଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତସ୍ସୁମହାନୁପାଯଃ ॥ ୨-୧୪॥
କାଲେନ ତଦ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ଯନ୍ମଦୁକ୍ତଂ ମା ଭୂତ୍ତଵାସ୍ମିନ୍ ଵିଷଯେଽପି ଶଙ୍କା ।
ତଥାପି ଚେତସ୍ତଵ ଶଙ୍କତେ ଚେଦାକର୍ଣ୍ଯତାଂ ତର୍ହ୍ଯପରଃ ପ୍ରକାରଃ ॥ ୨-୧୫॥
ସର୍ଵାଣ୍ଯପତ୍ଯାନି ଵଶେ ତଵାହଂ ଜାତାନି ଜାତାନି ସମର୍ପଯିଷ୍ଯେ ।
ତନ୍ନିଗ୍ରହଂ ଵା ତଦନୁଗ୍ରହଂ ଵା ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ କର୍ତାସି ଦଶାନୁରୂପମ୍ ॥ ୨-୧୬॥
କିଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ଦ୍ଯେନ ନିଜେନ ତସ୍ଯ କିଂ ଭାଗଧେଯେନ ଵରାଙ୍ଗନାଯାଃ ।
ବଲେନ କିଂ ଵା ଭଵିତଵ୍ଯତାଯାସ୍ତଥେତି ଜଗ୍ରାହ ଵଚସ୍ତଦୀଯମ୍ ॥ ୨-୧୭॥
ଵଧପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଵସୁଦେଵମନ୍ତ୍ରପ୍ରଭାଵସଂସ୍ତମ୍ଭିତଘୋରକର୍ମା ।
ନିଵୃତ୍ଯ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶମହାଭୁଜଙ୍ଗୋ ମହୀଭୃତଃ କୋଶବିଲଂ ଵିଵେଶ ॥ ୨-୧୮॥
ସତ୍ଯା ନୁ ସା ସ୍ଯାଦଶରୀରିଣୀ ଵାକ୍ ସତ୍ଯଂ କିମେତଦ୍ଵସୁଦେଵଵାକ୍ଯମ୍ ।
ଵିତର୍କଯନ୍ନେଵମୁଦସ୍ତକେତୁଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରପେଦେ ମଣିତୋରଣାଢ୍ଯାମ୍ ॥ ୨-୧୯॥
ଆଲୋକନୈର୍ମୌଲିଷୁ ଭୂପତୀନାମାସଜ୍ଜଯନ୍ନଞ୍ଜଲିବନ୍ଧନାନି ।
ସ ଵୈମନସ୍ଯେନ ମୁଖସ୍ଥିତେନ ଭଯାଵହଃ ସ୍ଵଂ ଭଵନଂ ଜଗାମ ॥ ୨-୨୦॥
ଵିଶଙ୍କମାନଃ ସ ଗୃହୋପକଣ୍ଠେ ତୌ ସଦ୍ମନି କ୍ଵାପି ଵିଧାଯ ଗୁପ୍ତୌ ।
ପରାକ୍ରମାକ୍ରାନ୍ତସମସ୍ତଲୋକଃ ପୁରେଵ ଭୋଗାନଯମନ୍ଵଭୁଙ୍କ୍ତ ॥ ୨-୨୧॥
ମାଯା ହରେସ୍ସାଽଥ ହିରଣ୍ଯପୁତ୍ରାନ୍ ଯାନ୍ ଦେଵକୀଗର୍ଭଗତାନକାର୍ଷୀତ୍ ।
ଭୋଜେଶ୍ଵରସ୍ସତ୍ଵରମେତ୍ଯ ଭୀତ୍ଯା ତାନ୍ ଜାତମାତ୍ରାନଵଧୀତ୍ କ୍ରମେଣ ॥ ୨-୨୨॥
ଜଗଦ୍ଵିଭୂତ୍ଯୈ ପରମସ୍ଯ ପୁଂସଃ ଯୋ ଦେଵକୀଗର୍ଭମଵିକ୍ଷଦଂଶଃ ।
ଆକୃଷ୍ଯ ତସ୍ମାନ୍ମୁରଵୈରିମାଯା ତଂ ରୋହିଣୀଗର୍ଭଗତଂ ଚକାର ॥ ୨-୨୩॥
ଚକାସ ସପ୍ତଚ୍ଛଦପାଣ୍ଡୁରେଣ ସୁତେନ ସା ଗର୍ଭତିରୋହିତେନ ।
ଵଲାହକାନ୍ତର୍ହିତଶୀତଭାନୋର୍ଦିଶୋ ଦଶାଂ ଵୃତ୍ରଜିତଃ ପ୍ରପନ୍ନା ॥ ୨-୨୪॥
ତତସ୍ସମାହ୍ଲାଦନମୀକ୍ଷଣାନାମସୂତ ପୁତ୍ରଂ ଶରଦିନ୍ଦୁକଲ୍ପମ୍ ।
ପ୍ରକର୍ଷମାପନ୍ନୁଦଯେନ ଯସ୍ଯ ସଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ରା ଇଵ ସତ୍ଵଵନ୍ତଃ ॥ ୨-୨୫॥
ପତ୍ଯୁସ୍ସମାଦିଷ୍ଟମିଦଂ ଵିଧାଯ ଶେଷଂ ଚିକୀର୍ଷୁସ୍ସୁରକାର୍ଯମାର୍ଯା ।
ଚରାଚରାଣାଂ ଜଗତାଂ ସଵିତ୍ରୀ ସା ଶ୍ରଦ୍ଦଧେ ଜନ୍ମଭୁଵଂ ଯଶୋଦାମ୍ ॥ ୨-୨୬॥
ଅଥ ପ୍ରଜାନାମଭିଵୃଦ୍ଧିକାମୋ ଦେଵୋ ଦଯାଯାଃ କିଲ ଜନ୍ମଭୂମିଃ ।
ସ୍ଵଜନ୍ମନେ ଜନ୍ମଵିନାଶହେତୁଃ ପ୍ରାପ୍ଯସ୍ସତାଂ ପ୍ରାପ ସ ଦେଵକୀଂ ତାମ୍ ॥ ୨-୨୭॥
କୃଶାଵଲଗ୍ନା କୁଚଯୋର୍ଗରିମ୍ଣା ସା ଦେଵକୀ ସନ୍ନତଗାତ୍ରଯଷ୍ଟିଃ ।
ଜଗତ୍ତ୍ରଯୀପୁଣ୍ଯକୃତାଵଲମ୍ବା ବଭାର ଗର୍ଭେଣ ଜଗନ୍ନିଵାସମ୍ ॥ ୨-୨୮॥
ଅନ୍ତର୍ଦଧାନା ସରସୀରୁହାକ୍ଷଂ ସ୍ଵେନାଵତାରେଣ ଭୁଵଂ ପୁନାନା ।
ସା ଦେଵକୀ ସା ଚ କଵେରକନ୍ଯା ମିଥୋଽଦଧାତାମୁପମାନଭାଵମ୍ ॥ ୨-୨୯॥
ଅଲଂ ନିଵାସାଯ ନ ଯସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵଂ ଵସନ୍ ସ ଗର୍ଭେ ମୁମୁଦେ ମୁକୁନ୍ଦଃ ।
ପରୋପକାରପ୍ରଭଵଂ ହି ଦୁଃଖଂ ପୁଂସସ୍ସୁଖାଯୈଵ ମହତ୍ତରସ୍ଯ ॥ ୨-୩୦॥
ବହିଃସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯା କରପାଞ୍ଚଜନ୍ଯତ୍ଵିଷେଵ ଵିଷ୍ଣୋରୁଦରସ୍ଥିତସ୍ଯ ।
ଅଧତ୍ତ ତସ୍ଯାସ୍ତପନୀଯଵର୍ଣା ମଧୂକପୁଷ୍ପଚ୍ଛଵିମଙ୍ଗଯଷ୍ଟିଃ ॥ ୨-୩୧॥
ବଭାର ହାରଂ କୁଚଯୋର୍ନ ତନ୍ଵୀ ନ ପାଦଯୋର୍ନୂପୁରମାମୁମୋଚ ।
ଦଧୌ ମଣିଂ ଭାରଭିଯା ନ ମୌଲୌ ତଦେଵ କୈଵଲ୍ଯମଭୂଷଯତ୍ତାମ୍ ॥ ୨-୩୨॥
ଦୃଶଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦଧୌ ତିରଶ୍ଚୀରୁଵାଚ ମନ୍ଦଂ ନିଭୃତଂ ଜହାସ ।
ଶନୈର୍ଯଯୌ ଦତ୍ତକରା ସଖୀଭିର୍ଭୃଶଂ ନିଶଶ୍ଵାସ ଚ ତାଵଦେଵ ॥ ୨-୩୩॥
ସହୈଵ ହର୍ଷେଣ ସୁଧାଶନାନାଂ ସହୈଵ ପୁଣ୍ଯେନ ଵସୁନ୍ଧରାଯାଃ ।
ଭଯେନ ଭୋଜାଧିପତେଶ୍ଚ ଦେଵୋ ସହୈଵ ଗର୍ଭେ ଵଵୃଧେ ମୁକୁନ୍ଦଃ ॥ ୨-୩୪॥
ଶିରୋଭିରୂଢେନ ଵନସ୍ପତୀନାଂ ଫଲୋପହାରେଣ ନିଵେଦିତର୍ଦ୍ଧିଃ ।
ପ୍ରାଵୃଟ୍ ସମାସାଦିତସୂତିକାଲାଂ ତାଂ ଦେଵକୀଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଵାଜଗାମ ॥ ୨-୩୫॥
ଅଥୈକଦେଶା ଇଵ ଵାରିରାଶେରୁଚ୍ଚୈଃ ପୁରୋମାରୁତଵିପ୍ରକୀର୍ଣାଃ ।
ଵୃତାସ୍ତଡିଦ୍ଵିଦ୍ରୁମଵଲ୍ଲରୀଭିର୍ଵିରେଜିରେ ଵ୍ଯୋମନି ଵାରିଵାହାଃ ॥ ୨-୩୬॥
ବଲାହକଵ୍ରାତଭଵୈସ୍ତମୋଭିର୍ଦିନେଷୁ ଦୁର୍ବୋଧପୁରଃସ୍ଥିତେଷୁ ।
ନ କଶ୍ଚିଦାସୀଦଭିସାରିକାଣାଂ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରକାଶେନ ଵିନାଽନ୍ତରାଯଃ ॥ ୨-୩୭॥
ପଯୋଦଭସ୍ତ୍ରାନ୍ତରନିର୍ଗତେନ ଝାତ୍କାରିଣା ଚଣ୍ଡସମୀରଣେନ ।
ଵିଯୋଗିନାଂ ଚେତସି ମେଘକାଲଃ ସନ୍ଧୁକ୍ଷଯାମାସ ମନୋଭଵାଗ୍ନିମ୍ ॥ ୨-୩୮॥
ସ୍ମରେଣ ଲୋକତ୍ରିତଯେଶ୍ଵରେଣ ସମ୍ଭାଵିତାଜ୍ଜୀଵିତନିର୍ଵିଶେଷମ୍ ।
ଋତୋର୍ଵସନ୍ତାଜ୍ଜ୍ଵଲଦାଗମସ୍ଯ ଜହାର ଜାତିର୍ନିଖିଲଂ ନିକର୍ଷମ୍ ॥ ୨-୩୯॥
ବଲାଦ୍ଗୃହୀତା ଇଵ ଵୈତସୀଭିଃ ଶାଖାଭିରାରୂଢମଦା ଇଵୋଚ୍ଚୈଃ ।
ପରିସ୍ଖଲନ୍ତ୍ଯୋ ନିଖିଲାସ୍ତଟିନ୍ଯଃ ଜଗ୍ମୁର୍ଜଵାଦୁଦ୍ଭଟଫେନହାସାଃ ॥ ୨-୪୦॥
ଉଦାରସୌରଭ୍ଯଵଶୀକୃତାନାମନ୍ଵୀଯମାନଃ ପଟଲୈରଲୀନାମ୍ ।
ଅକଲ୍ପଯତ୍ କେତକମାତରିଶ୍ଵା ମନୋଭଵସ୍ଯାପି ମନୋଵିକାରମ୍ ॥ ୨-୪୧॥
ଅତ୍ଯମ୍ବୁପାନପ୍ରଭଵସ୍ଯ କର୍ତୁମନ୍ତର୍ଜଡିମ୍ନଃ ପ୍ରତିସଂଵିଧାନମ୍ ।
ପପୁସ୍ତିରସ୍କାରପଦେନ ମେଘାଃ ମଯୂଖମାଲାମରଵିନ୍ଦବନ୍ଧୋଃ ॥ ୨-୪୨॥
ରରାଜ ଖର୍ଜୂରଫଲପ୍ରକାଶଂ ନଵଂ ପଯଃ କାନନପଲ୍ଵଲେଷୁ ।
ପଯୋଦଵୃନ୍ଦୈଃ ପରିପୀଯ ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରଭାକରସ୍ଯେଵ ମରୀଚିଜାଲମ୍ ॥ ୨-୪୩॥
ମହୀଭୃତାଂ ମୂର୍ଦ୍ଧସୁ ଦତ୍ତପାଦଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ମିତ୍ରଂ ଵିହତପ୍ରତାପମ୍ ।
ମଗ୍ନେ ଜଲେ ମର୍ତୁମିଵାରଵିନ୍ଦେ ମଧୁଵ୍ରତାଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁରନ୍ତରିକ୍ଷେ ॥ ୨-୪୪॥
ନିଷେଵ୍ଯ ହଂସା ମଧୁରୈର୍ଵଚୋଭିଃ ପଦ୍ମାକରଂ ଲବ୍ଧସମୀହିତାର୍ଥାଃ ।
ସଦ୍ଯୋ ଯଯୁସ୍ତସ୍ଯ ଵିପତ୍ତିକାଲେ ଜଲାଶଯାନାଂ ପ୍ରକୃତିଃ କିଲୈଷା ॥ ୨-୪୫॥
ପ୍ରରୂଢସସ୍ଯାଃ ଫଲମୂଲଶାକୈର୍ନିରନ୍ତରାଃ ସ୍ଵାଦୁନଵୋଦକାଢ୍ଯାଃ ।
ପଲ୍ଲୀଜୁଷାଂ ଚେତସି ପାମରାଣାଂ ଧୃତିଂ ପରାମାଦଧିରେ ଵନାନ୍ତାଃ ॥ ୨-୪୬॥
ସମୁନ୍ମିଷନ୍ତୀ ଗିରିମଲ୍ଲିକାନାଂ ପ୍ରସୂନରାଜିସ୍ସୁତରାଂ ଵିରେଜେ ।
ମୁକ୍ତ୍ଵା ନଭୋ ମେଘଵିମର୍ଦଭୀତ୍ଯା ନକ୍ଷତ୍ରମାଲେଵ ଗତା ଧରିତ୍ରୀମ୍ ॥ ୨-୪୭॥
ଧାରାଲଜୀମୂତକୃତାନ୍ଧକାରେ ତସ୍ମିନ୍ନପର୍ଯନ୍ତଜଡିମ୍ନି କାଲେ ।
ଅଲକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ କ୍ଵଚିଦଂଶୁମାଲୀ ଦିଵାଽପ୍ଯୁଵାସେଵ ତନୂନପାତି ॥ ୨-୪୮॥
ଇତି ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ସମଯେ ଘନାନାଂ ମାସେ ନଭସ୍ଯେ ନିଶି ମଧ୍ଯମାଯାମ୍ ।
ଗଣେ ଶୁଭାଖ୍ଯାଯିନି ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ଦେଵକ୍ଯୁଵାହ ପ୍ରସଵାଭିମୁଖ୍ଯମ୍ ॥ ୨-୪୯॥
ହରତ୍ସୁ ବାହ୍ଯଂ ଭୁଵନସ୍ଯ ତାପଂ ପ୍ରାଵୃଟ୍ ପ୍ରସୂତେଷୁ ଵଲାହକେଷୁ ।
ଅସୂତ ତସ୍ଯାନ୍ତରତାପଶାନ୍ତ୍ଯୈ କୃଷ୍ଣାମ୍ବୁଵାହଂ କୃପଯେଵ ଦେଵୀ ॥ ୨-୫୦॥
ଦିଶଃ ପ୍ରସେଦୁଃ ସହ ନିମ୍ନଗାଭିର୍ଜହର୍ଷ ଲୋକେନ ସହାମ୍ବୁରାଶିଃ ।
ଜାତେ ମୁକୁନ୍ଦେ ମୁମୁଚୁଶ୍ଚ ସଦ୍ଯଃ ଭଯେନ ଦେଵାଃ ସହ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିମ୍ ॥ ୨-୫୧॥
ମନୋଭିରାମେଣ ମଧୁଵ୍ରତାନାଂ ନାଦେନ ଶଂସନ୍ନିଵ ଦିଷ୍ଟଵୃଦ୍ଧିମ୍ ।
ଚଚାର ଵାଯୁଃ ସୁମନୋଂଽଶୁକାନି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମହୀରୁହେଭ୍ଯଃ ॥ ୨-୫୨॥
ଵ୍ଯଜୃମ୍ଭତ ପ୍ରସ୍ଫୁଟଶଙ୍ଖନାଦଃ ତାରେଣ ଗୀତଧ୍ଵନିନା ଵିମିଶ୍ରଃ ।
ସମଶ୍ନୁଵାନଃ କକୁଭାଂ ମୁଖାନି ଦିଵୌକସାଂ ମଙ୍ଗଲତୂର୍ଯଘୋଷଃ ॥ ୨-୫୩॥
ତ୍ରପାମପାସ୍ଯନ୍ ଵିନଯଂ ଵିଲୁମ୍ପନ୍ ନୀତିଂ ନିଗୃହ୍ଣନ୍ ଭଯମାଶୁ ଭଞ୍ଜନ୍ ।
ଶରୀରିଣାମଚ୍ଯୁତଜନ୍ମଜନ୍ମା ମୋଦୋ ଜଜୃମ୍ଭେ ମଦନିର୍ଵିଶେଷଃ ॥ ୨-୫୪॥
ଆଷାଢିନଂ ପାଣିମୁଦସ୍ଯ ଦୂରଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଲୋକଃ ପତଦୁତ୍ତରୀଯଃ ।
ନନର୍ତ ପର୍ଯାକୁଲପାଦଚାରଃ ପ୍ରହସ୍ଯମାନଃ ସୁରସୁନ୍ଦରୀଭିଃ ॥ ୨-୫୫॥
ଶୃଙ୍ଗୋଜ୍ଝିତୈଃ କୁଙ୍କୁମଵାରିପୂରୈରନ୍ଯୋନ୍ଯମଭ୍ଯୁକ୍ଷଣତତ୍ପରାଣାମ୍ ।
ପ୍ରମୋଦଜନ୍ମା ଦିଵି ସମ୍ବଭୂଵ କୋଲାହଲଃ କୋଽପି ସୁଧାଶନାନାମ୍ ॥ ୨-୫୬॥
ପିତୄଂଶ୍ଚ ପୁତ୍ରା ପିତରଶ୍ଚ ପୁତ୍ରାନ୍ ଗୁରୂଂଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯା ଗୁରଵଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯାନ୍ ।
ପତୀଂଶ୍ଚ ଦାରାଃ ପତଯଶ୍ଚ ଦାରାନ୍ ପ୍ରମୋଦମତ୍ତାସ୍ସିଷିଚୁଃ ପଯୋଭିଃ ॥ ୨-୫୭॥
ଅସିଞ୍ଚଦମ୍ଭୋରୁହଯୋନିରିନ୍ଦ୍ରଂ ତଂ ପଙ୍କଜାଵାସମସିଞ୍ଚଦିନ୍ଦ୍ରଃ ।
ଅସିଞ୍ଚତାଂ ଦ୍ଵୌ ଵିବୁଧାନଶେଷାନ୍ ସର୍ଵେ ସୁରାସ୍ତୌ ଚ ବଲାଦସିଞ୍ଚନ୍ ॥ ୨-୫୮॥
ମିଥଃ ପଯୋଭିଃ ସିଷିଚୁର୍ଵିନେଦୁଃ ଵଵଲ୍ଗୁରୁଚ୍ଚିକ୍ଷିପୁରମ୍ବରାଣି ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମଂସେନ ସୁଦୂରମୂହୁର୍ମତ୍ତା ଇଵ ସ୍ଵର୍ଗସଦୋ ବଭୂଵୁଃ ॥ ୨-୫୯॥
ତ୍ରିଲୋକନାଥୋଦଯସମ୍ଭଵେନ ମୋଦେନ ପର୍ଯାକୁଲମାନସାନାମ୍ ।
ଗୀତେ ଚ ନୃତ୍ତେ ଚ ସୁରାଙ୍ଗନାନାଂ ବଭୂଵ ତାଲସ୍ଖଲିତଂ ନ ଦୋଷଃ ॥ ୨-୬୦॥
ଶୃଙ୍ଗୋଦକାସ୍ଫାଲନରକ୍ତନେତ୍ରାଃ ଵିଚ୍ଛିନ୍ନହାରାଶ୍ଚ୍ଯୁତକର୍ଣଭୂଷାଃ ।
ପ୍ରହାସସୀଦଧ୍ଵନିଭିର୍ଵଚୋଭିଃ ସମାଲପନ୍ତୋ ଵିବୁଧା ଵିଜହ୍ରୁଃ ॥ ୨-୬୧॥
ଜାତେ ହରୌ ଦୈତ୍ଯଵିମର୍ଦନେନ ଵିଶ୍ଵମ୍ଭରାଭାରମପାଚିକୀର୍ଷୌ ।
ମୁନେଃ ପ୍ରହର୍ଷଃ କଲହପ୍ରିଯସ୍ଯ ଜଗତ୍ପ୍ରହର୍ଷଶ୍ଚ ସମାଵଭୂତାମ୍ ॥ ୨-୬୨॥
ଇତି ପ୍ରହର୍ଷାକୁଲିତୈର୍ମନୋଭିଃ ଵିଶୃଙ୍ଖଲଂ କ୍ରୀଡତି ଦେହିଵର୍ଗେ ।
କଂସସ୍ସଭୃତ୍ଯଃ ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ମୂର୍ଛାଂ ନିଦ୍ରାଭିଧାନାଂ ନ କିମପ୍ଯବୋଧି ॥ ୨-୬୩॥
ଶ୍ଯାମଂ ଚତୁର୍ବାହୁମୁଦାରହାରଂ କିରୀଟିନଂ କୁଣ୍ଡଲଦୀପ୍ତଗଣ୍ଡମ୍ ।
ପିତାଽପି ମାତା ଚ ଵିଲୋକ୍ଯ ପୁତ୍ରମାନନ୍ଦମଗ୍ନୌ ଵିଵଶାଵଭୂତାମ୍ ॥ ୨-୬୪॥
ନିଯମ୍ଯ ହର୍ଷୋଦଯପାରଵଶ୍ଯଂ ତଂ ଦେଵକୀଜାନିରୁଵାଚ ଵାଚମ୍ ।
ପ୍ରସୀଦ ଭୀତୋଽହମତୀଵ କଂସାଦିଦଂ ତୁ ରୂପଂ ପ୍ରତିସଂହରେତି ॥ ୨-୬୫॥
ତତ୍ପ୍ରେରିତସ୍ତଲ୍ପଗତଂ କରାଭ୍ଯାଂ ତମାଦଦେ କଲ୍ପିତବାଲଭାଵମ୍ ।
ତଯୋଶ୍ଶଯାନଃ କରଯୋସ୍ସ ତସ୍ଯ ପ୍ରକାମମପ୍ରୀଯତ ପଦ୍ମନାଭଃ ॥ ୨-୬୬॥
ଅଶେତ ଯଃ ପ୍ରାଗ୍ଵଟପତ୍ରମଧ୍ଯେ ଲୋକାନଶେଷାନୁଦରେ ଦଧାନଃ ।
ଵିନା ତପୋଭିଃ କିମୁ ତସ୍ଯ ସିଧ୍ଯେତ୍ତତ୍ପାଣିଯୁଗ୍ମେ ଶଯନଂ ମୁରାରେଃ ॥ ୨-୬୭॥
ତମାଲନିଲେନ ତମୋଭରେଣ ନିପୀଡିତାଶାଵଲଯେ ନିଶୀଥେ ।
ଆଦାଯ ପଙ୍କେରୁହଲୋଚନଂ ତଂ ସଦ୍ଯଃ ସ ନିର୍ଗତ୍ଯ ଗୃହାତ୍ ପ୍ରତସ୍ଥେ ॥ ୨-୬୮॥
ନିଵାର୍ଯ ଵର୍ଷୋଦକମାତ୍ମନୈଵ ପ୍ରକାଶ୍ଯ ମାର୍ଗଂ ଫଣରତ୍ନଭାସା ।
ଉପାଯମୁକ୍ତ୍ଵା ଵସୁଦେଵକର୍ଣେ ଶେଷସ୍ସିଷେଵେ ବହୁଧୈଵ ଵିଷ୍ଣୁମ୍ ॥ ୨-୬୯॥
ପୁରାତ୍ ସ ନିର୍ଗତ୍ଯ ପୁମାଂସମାଦ୍ଯଂ ଵହନ୍ ଵହନ୍ତୀଂ ଯମୁନାମପଶ୍ଯତ୍ ।
କୂଲଙ୍କଷୌଘାଽପି କଲିନ୍ଦକନ୍ଯା ତଦୀଯଗୁଲ୍ଫଦ୍ଵଯସୋଦକାଽଭୂତ୍ ॥ ୨-୭୦॥
ଉତ୍ତୀର୍ଯ ତାଂ ତତ୍ତଟସଂଶ୍ରିତାନାଂ ଦାତୁଂ କରଂ ଵାର୍ଷିକମାଗତାନାମ୍ ।
ଵ୍ରଜୌକସାଂ ନନ୍ଦପୁରୋଗମାନାଂ ପ୍ରୀତୋ ନିଵେଶଂ ସହସା ଵିଵେଶ ॥ ୨-୭୧॥
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଜାନନ୍ନିଵ ନନ୍ଦଗୋପନିଵେଶନଂ ସୁପ୍ତଶରୀରିଵର୍ଗମ୍ ।
ସୁତାଂ ପ୍ରସୂଯ ପ୍ରତିପନ୍ନନିଦ୍ରାଂ ଦଦର୍ଶ ତଦ୍ଧର୍ମଵଧୂଂ ଯଶୋଦାମ୍ ॥ ୨-୭୨॥
ତଂ ଶାଯଯିତ୍ଵା ଶଯନେ ତଦୀଯେ କନ୍ଯାଂ ସମାଦାଯ ନିପତ୍ଯ ଗଚ୍ଛନ୍ ।
ଶୁଶ୍ରାଵ ପୁତ୍ରୋଦଯହର୍ଷମୂଲଂ କୋଲାହଲଂ ଗୋପଵଧୂଜନାନାମ୍ ॥ ୨-୭୩॥
କରେଣ କନ୍ଯାଂ ମନସା ଚ ପୁତ୍ରଂ ଵହନ୍ ମୁହୂର୍ତେନ ଵିଲଙ୍ଘ୍ଯ ମାର୍ଗମ୍ ।
ଵିଶଙ୍କମାଵିଶ୍ଯ ଗୃହଂ ଗୃହିଣ୍ଯାଃ ନିଧାଯ ବାଲାଂ ଶଯନେ ସ ତସ୍ଥୌ ॥ ୨-୭୪॥
ସା ଚଞ୍ଚରୀକସ୍ଵନସନ୍ନିଭେନ ନାଦେନ ଲୋକସ୍ଯ ମନୋ ହରନ୍ତୀ ।
ରୁରୋଦ କିଞ୍ଚିଦ୍ଵିଵୃତେନ ବାଲା ସ୍ଫୁଟତ୍ପଯୋଜାକୃତିନା ମୁଖେନ ॥ ୨-୭୫॥
ଆକର୍ଣ୍ଯ ବାଲଧ୍ଵନିମସ୍ତନିଦ୍ରାଃ ପ୍ରଧାଵ୍ଯ ରକ୍ଷାପୁରୁଷା ଜଵେନ ।
ପ୍ରବୋଧ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ପତିଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ଶଶଂସୁରସ୍ମୈ ଭଗିନୀଂ ପ୍ରସୂତାମ୍ ॥ ୨-୭୬॥
ସଦ୍ଯଃ ସମାଗତ୍ଯ ସ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବାଲାମମର୍ଷେଣ ଵିମର୍ଶଶୂନ୍ଯଃ ।
ସ୍ଵସ୍ରା ନିଷିଦ୍ଧୋଽପି ଵଧାଭିଲାଷୀ ଜଗ୍ରାହ ତସ୍ଯାଶ୍ଚରଣୌ କରାଭ୍ଯାମ୍ ॥ ୨-୭୭॥
ଉଦସ୍ଯ ଦୂରଂ ତରସା କରେଣ ଚିକ୍ଷେପ ତାଂ ଦୁର୍ମତିରଶ୍ମପୃଷ୍ଠେ ।
ମହୀମଯାତୈଵ ଦିଵି ସ୍ଥିତା ସା ଜଜ୍ଵାଲ ଧାମ୍ନା ଜଗତାଂ ସଵିତ୍ରୀ ॥ ୨-୭୮॥
ତତଃ କରୈସ୍ତାମରସପ୍ରକାଶୈଃ ସା ମନ୍ଦମାନ୍ଦୋଲିତଶସ୍ତ୍ରଜାଲା ।
ଵିଲୋକ୍ଯ ତଂ ଵିହ୍ଵଲଚିତ୍ତଵୃତ୍ତିଂ ଜଗାଦ ଵାଚଂ ଜଗଦେକମାତା ॥ ୨-୭୯॥
ତ୍ଵମଗ୍ରହୀର୍ମଚ୍ଚରଣୌ ରୁଷାଽପି ପ୍ରାଯଃ ଫଲଂ ତସ୍ଯ ନ ହନ୍ମି ଯତ୍ତ୍ଵାମ୍ ।
ଜାତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ତଵ ଜାଲ୍ମ ହନ୍ତା ସଦ୍ଯୋ ହିତଂ ଚିନ୍ତଯ ସାଧଯାମି ॥ ୨-୮୦॥
ଇତି ନୃପମଭିଧାଯ ଜ୍ଯୋତିଷା କୁର୍ଵତୀ ସା ତଡିଦିଵ ନଯନାନି ପ୍ରାଣିନାମାକୁଲାନି ।
ସୁରଯୁଵତିଭିରୁଚ୍ଚୈର୍ଗୀଯମାନାପଦାନା ସୁରପଦମଭିପେଦେ ପାଟିତାଭ୍ରା ଜଵେନ ॥ ୨-୮୧॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ଯା ଶ୍ରଵଣପରୁଷାଂ ଵାଚମନ୍ତର୍ଵିଷଣ୍ଣଃ
ପୁତ୍ରାପାଯଵ୍ଯଥିତମନସଂ ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ସ୍ଵସାରମ୍ ।
ପଦ୍ଭ୍ଯାମେଵ ସ୍ଵଭଵନମଥ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦନୈଷୀତ୍
କଂସଶ୍ଚିନ୍ତାକୁଲିତହୃଦଯୋ ଜାଗ୍ରଦେଵ ତ୍ରିଯାମାମ୍ ॥ ୨-୮୨॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ଦ୍ଵିତୀଯାସ୍ସର୍ଗଃ ॥ ୨ ॥
ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ
ପ୍ରାତଃ ପ୍ରଲମ୍ବପ୍ରମୁଖାନମାତ୍ଯାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସମାହୂଯ ସ ଭୋଜରାଜଃ ।
ସଵିଭ୍ରମପ୍ରେରିତଦୃଷ୍ଟିଦତ୍ତେ ସ୍ଥାନେ ନିଷଣ୍ଣାନଵଦଦ୍ଵିନୀତଃ ॥ ୩-୦୧॥
ସନ୍ଦିହ୍ଯ ମୋହାଦ୍ଵସୁଦେଵଵାକ୍ଯଂ ମଯା ପ୍ରମାଣୀକୃତଭୂତଵାଚା ।
ହତା ନୃଶଂସେନ ସୁତା ଭଗିନ୍ଯାସ୍ତେନାଵିଲଂ ମେ ହୃଦଯଂ ଯଶୋଽପି ॥ ୩-୦୨॥
ଜାତାଂ ପୁନଃ କାଞ୍ଚନକାଞ୍ଚନାଭାଂ ସୁତାଂ ଗତାଯୁର୍ନ୍ନିଶି ହନ୍ତୁମୈଚ୍ଛମ୍ ।
ଉତ୍ପ୍ଲୁତ୍ଯ ସା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଜଵାଦତିଷ୍ଠତ୍ ଶସ୍ତ୍ରୋତ୍କଟା ଦର୍ଶିତଦିଵ୍ଯରୂପା ॥ ୩-୦୩॥
ନିଯମ୍ଯ ସା ମାତୁଲ ଇତ୍ଯମର୍ଷଂ ପ୍ରସେଦୁଷୀ ମାମଵଦଚ୍ଚ ବାଲା ।
ଅରିର୍ମହୀଯାନଜନିଷ୍ଟ ଭୂମୌ ତଵୋଚିତଂ ସମ୍ପ୍ରତି ଚିନ୍ତଯେତି ॥ ୩-୦୪॥
ଵ୍ଯାହୃତ୍ଯ ମାଂ ଦ୍ଯାଂ ପ୍ରତି ଦେଵନାରୀଗଣୈର୍ଗତାଯାମିତି ସେଵିତାଯାମ୍ ।
ଦେଵ୍ଯାମହଂ ଦୁଶ୍ଚରିତଂ ସ୍ଵମେଵ ସ୍ମରନ୍ ଵିନିଦ୍ରୋ ରଜନୀମନୈଷମ୍ ॥ ୩-୦୫॥
ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ଦେଵା ପୁରୁହୂତମୁଖ୍ଯାଃ ଭଗ୍ନା ମଯା ସ୍ଥାତୁମଶକ୍ନୁଵନ୍ତଃ ।
ଅଶ୍ଵାନ୍ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵିମୁଚ୍ଯ ନାଗାନ୍ ମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଶୋ ଦ୍ରଵନ୍ତି ॥ ୩-୦୬॥
ତଦେଷୁ ନୈକୋଽପି ଭୁଵଂ ଗତୋ ମେ ଶକ୍ନୋତି କର୍ତୁଂ ପ୍ରତିକୂଲଭାଵମ୍ ।
ମହୀଯସଃ କିଂ ଘଟତେ ପରାଗଃ ସମୀରଣସ୍ଯାଭିମୁଖଂ ପ୍ରସକ୍ତୁମ୍ ॥ ୩-୦୭॥
କିମନ୍ଯଦାର୍ତାଭ୍ଯଵପତ୍ତିକାମଃ ସୁରେଷୁ ସନ୍ଦର୍ଶିତପକ୍ଷପାତଃ ।
ଅଜାଯତୋର୍ଵ୍ଯାମସୁରାନ୍ନିହନ୍ତୁଂ ସ ଏଵ ମନ୍ଯେ ସରସୀରୁହାକ୍ଷଃ ॥ ୩-୦୮॥
ସର୍ଵେ ଵଯଂ ଦୈତ୍ଯକୁଲପ୍ରସୂତାଃ କେନାପି ଜାତା ଭୁଵି କାରଣେନ ।
ସ ତେନ ସନ୍ନହ୍ଯତି ଜେତୁମସ୍ମାନୁକ୍ତୋଽଯମର୍ଥଃ କିଲ ନାରଦେନ ॥ ୩-୦୯॥
ଅତସ୍ତଦୁଚ୍ଛେଦଵିଧୌ ଵିନିଦ୍ରାଃ ଯତଧ୍ଵମଦ୍ଯୈଵ ବଲାନୁରୂପମ୍ ।
ନଖାଗ୍ରଲାଵ୍ଯସ୍ତରୁରଙ୍କୁରାତ୍ମା ପରଶ୍ଵଧସ୍ଯାପି ତତୋଽତିଭୂମିଃ ॥ ୩-୧୦॥
ଯସ୍ମିନ୍ ଭଵତ୍ଯାଶ୍ରିତଵତ୍ସଲତ୍ଵଂ ଵିପ୍ରେଷୁ ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଵିଶେଷସଙ୍ଗଃ ।
ମନୋହରଂ ଯଶ୍ଚ ବିଭର୍ତି ରୂପଂ ଵଧଂ ସ ବାଲୋଽର୍ହତି ମତ୍ସକାଶାତ୍ ॥ ୩-୧୧॥
ମଖାଶ୍ଚ ତତ୍ପ୍ରୀତିକୃତୋ ନିଵାର୍ଯାଃ ନିଵାରଣୀଯା ଶ୍ରୁତିରଗ୍ରିମାଽପି ।
ତୃଣୀକୃତାଶେଷଜନପ୍ରଭାଵା ସଂସ୍ଥୌତି ଯା ତନ୍ମହିମାନମେଵ ॥ ୩-୧୨॥
ଗତେ ଵିରାମଂ ଗରୁଡଧ୍ଵଜେଽସ୍ମିନ୍ ମଖେଷୁ ସର୍ଵତ୍ର ନିଵାରିତେଷୁ ।
ସୁରେଷୁ ସର୍ଵେଷ୍ଵପି ଦୁର୍ବଲେଷୁ ହସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯମରାଵତୀ ନଃ ॥ ୩-୧୩॥
ଇତ୍ଯୂଚୁଷସ୍ତସ୍ଯ ପଦୋପକଣ୍ଠଂ ନୀରାଜଯନ୍ତୋ ମକୁଟପ୍ରଭାଭିଃ ।
ଅଵାଦିଷୁର୍ଵିକ୍ରମଦର୍ପିତାସ୍ତେ କୃତାଟ୍ଟହାସଧ୍ଵନିକମ୍ପିତାଶାଃ ॥ ୩-୧୪॥
କିଂ ଚିନ୍ତଯା ପାର୍ଥିଵ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନସ୍ମାସୁ ଜୀଵତ୍ସୁ କୁତୋ ରିପୁସ୍ତେ ।
କଥଂ ମଯୂଖେଷୁ ପରିସ୍ଫୁରତ୍ସୁ ସରୋଜବନ୍ଧୋସ୍ତମସାଭିଭୂତିଃ ॥ ୩-୧୫॥
ଅମାତରିଶ୍ଵାନମହଵ୍ଯଵାହଂ ଅସୂର୍ଯଶୀତାଂଶୁମଵଜ୍ରପାଣିମ୍ ।
ଅନଚ୍ଯୁତେଶାନପିତାମହଂ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟାସି ରାଜନ୍ନଚିରେଣ ଲୋକମ୍ ॥ ୩-୧୬॥
ଇତ୍ଯୂଚୁଷସ୍ତାନୁଚିତୋପହାରୈଃ ସମ୍ଭାଵ୍ଯ କୃତ୍ଯେଷୁ ସମାଦିଦେଶ ।
ସ ଦେଵକୀମାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଂ ଚ ଵିମୋଚଯାମାସ ଚ ବନ୍ଧନସ୍ଥୌ ॥ ୩-୧୭॥
ଲବ୍ଧ୍ଵା ନିଧାନଂ ନ ତଥା ଦରିଦ୍ରୋ ଗତିଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତଥା ନ ପଙ୍ଗୁଃ ।
ତଥା ନ ଚାନ୍ଧୋ ଦୃଶମାପ୍ଯ ହୃଷ୍ଯେଦ୍ଯଥାପ୍ତପୁତ୍ରଃ ସ ଜହର୍ଷ ନନ୍ଦଃ ॥ ୩-୧୮॥
ତପନେ ଚରମାଚଲଂ ପ୍ରପନ୍ନେ ତମସା ଚ ସ୍ଥଗିତେଷୁ ଦିଙ୍ମୁଖେଷୁ ।
ଯମୁନାତଟଵାସିନଂ ତମୂଚେ ଵସୁଦେଵଃ ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ନନ୍ଦଗୋପଂ ॥ ୩-୧୯॥
ତପସା ତଵ ନନ୍ଦଗୋପ ମନ୍ଯେ ଫଲିତଂ ଜନ୍ମସହସ୍ରସଞ୍ଚିତେନ ।
ଋଣମନ୍ତ୍ଯମପୋହିତୁଂ ତ୍ଵଦୀଯଂ ଯଦଯଂ ପୁତ୍ରନିଧିଃ ସମାଵିରାସୀତ୍ ॥ ୩-୨୦॥
ଇହ ଖେଲତି ପୂତନେତି କୃତ୍ଯା ଶିଶୁହତ୍ଯାନିରତା ପୁରୋପକଣ୍ଠେ ।
ତଦହର୍ନ୍ନିଶମତ୍ର ରକ୍ଷଣୀଯୋ ନଯନାନନ୍ଦକରଃ ସୁତସ୍ତ୍ଵଯାଽଯଂ ॥ ୩-୨୧॥
ଅଥଵା କିମିଵାସ୍ଯତେ ତ୍ଵଯାସ୍ମିନ୍ନିଜମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ପଦଂ ପୁରୋପକଣ୍ଠେ ।
ସଵିଧେ ନ ଵସନ୍ତି ବୁଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ଫଣିନୋ ଵାଯୁସଖସ୍ଯ ଭୂପତେଶ୍ଚ ॥ ୩-୨୨॥
ପ୍ରତିଵେଦି ନିଵିଷ୍ଟପୂର୍ଣକୁମ୍ଭଂ ଵିଲସତ୍ତୋରଣମୁଜ୍ଜ୍ଵଲପ୍ରଦୀପମ୍ ।
ଵ୍ରଜ ଗୋକୁଲମାକୁଲଂ ପ୍ରଜାଭୀଭଵଦୀଯାଗମନପ୍ରହର୍ଷିଣୀଭିଃ ॥ ୩-୨୩॥
ଶିଶୁରସ୍ତି ମମାପି ରୌହିଣେଯୋ ଭଵଦୀଯେ ଵିଷଯେ ଵିଵର୍ଧମାନଃ ।
ସ ଚ ସାଧୁ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋ ଵପୁଷା କେଵଲମାଵଯୋର୍ହି ଭେଦଃ ॥ ୩-୨୪॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଗତଵତି ଦେଵକୀସହାଯେ ସଂତ୍ରସ୍ତଃ କଥମପି ନୀତରାତ୍ରିଶେଷଃ ।
ଆରୋହତ୍ଯୁଦଯମହୀଧରସ୍ଯ ଶୃଙ୍ଗଂ ତିଗ୍ମାଂଶୌ ନିଜଵସତିଂ ପ୍ରତି ପ୍ରତସ୍ଥେ ॥ ୩-୨୫॥
ସଚକିତମୃଗମଣ୍ଡଲାନି କୁର୍ଵନ୍ ଶକଟଶତଧ୍ଵନିଭିର୍ଵନାନ୍ତରାଣି ।
ପ୍ରମୁଦିତମଥ ଗୋକୁଲଂ ପ୍ରପେଦେ ଦିଶି ଦିଶି ମାରୁତଧୂତକେତୁମାଲମ୍ ॥ ୩-୨୬॥
ନିଜଵସତିମଭିପ୍ରପଦ୍ଯ ତୁଷ୍ଟଃ କିମପି ନ କର୍ମ କରୋତି ନନ୍ଦଗୋପଃ ।
ନଵନଲିନପଲାଶଚାରୁନେତ୍ରଂ ଵଦନମହର୍ନ୍ନିଶମାତ୍ମଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯନ୍ ॥ ୩-୨୭॥
ମୁଗ୍ଧଭାଵମଧୁରେଣ ରଞ୍ଜଯନ୍ ଶୈଶଵେନ ହୃଦଯଂ ଵ୍ରଜୌକସାମ୍ ।
ଗୋକୁଲେ ସ ଵିଜହାର କେଶଵଃ କ୍ଷୀରଵାରିନିଧିମପ୍ଯଚିନ୍ତଯନ୍ ॥ ୩-୨୮॥
ଵଦନଂ ମଧୁସୂଦନଃ କରାଭ୍ଯାଂ ଚରଣାଙ୍ଗୁଷ୍ଠମୁପାନଯତ୍ ପିପାସୁଃ ।
ଗଲିତେଵ ତତସ୍ସୁରସ୍ରଵନ୍ତୀ ନଖମୁକ୍ତାମଣିଦୀଧିତିଚ୍ଛଲେନ ॥ ୩-୨୯॥
ଅମୃତାଂଶୁରିଵାପରଃ ପ୍ରମୋଦଂ ନଯନାନାଂ ଜନଯନ୍ ସ ପଦ୍ମନାଭଃ ।
ଭଵନଂ ଭଵନାତ୍ କରୌ କରାଭ୍ଯାଂ ଵ୍ରଜଯୋଷିଦ୍ଭିରନୀଯତାଙ୍କମଙ୍କାତ୍ ॥ ୩-୩୦॥
ଅଧଃ କଦାଚିଚ୍ଛକଟସ୍ଯ ଶାଯିତଃ ସ୍ଵକାର୍ଯପର୍ଯାକୁଲଯା ଯଶୋଦଯା ।
ସ ଲୀଲଯା ପାଦସରୋରୁହଂ ଶନୈରୁଦଞ୍ଚଯାମାସ ସରୋଜଲୋଚନଃ ॥ ୩-୩୧॥
ମଧୁଭିଦଶ୍ଚରଣାମ୍ବୁଜତାଡିତଂ ଶକଟମାଶୁ ସମୁତ୍ଥିତମମ୍ବରେ ।
ଵିପରିଵୃତ୍ଯ ପପାତ ମହୀତଲେ ପଟୁତରଧ୍ଵନିପୂରିତଦିଙ୍ମୁଖମ୍ ॥ ୩-୩୨॥
ଶକଟପତନଜନ୍ମ ନନ୍ଦମୁଖ୍ଯାଃ ସ୍ତନିତମିଵ ଧ୍ଵନିତଂ ନିଶମ୍ଯ ଗୋପାଃ ।
କିମିଦମିତି ଭଯେନ ତତ୍ର ଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ଵରିତଗତିଚ୍ଯଵମାନକେଶବନ୍ଧାଃ ॥ ୩-୩୩॥
କୁଚକଲଶଵିଲଗ୍ନପାଣିପଦ୍ମା ଵିଗଲିତବନ୍ଧମନୋଜ୍ଞକେଶପାଶା ।
ସପଦି ସହ ସଖୀଭିରନ୍ଵଧାଵତ୍ କଲମଣିନୂପୁରଶିଞ୍ଜିତା ଯଶୋଦା ॥ ୩-୩୪॥
କୃତସ୍ମିତଂ କ୍ଵଚିଦପରିକ୍ଷତଂ ସୁତଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ତଂ ପ୍ରମୁଦିତମାନସା ପରମ୍ ।
ଵ୍ରଜୌକସାଂ ସଵିଧନିଵାସିନାଂ ମୁଖାଦ୍ଵିସିସ୍ମିଯେ ଵିଦିତତଦୀଯଵିକ୍ରମା ॥ ୩-୩୫॥
ସ୍ରୁତଶୋଣିତମେଵ ମନ୍ଯମାନା ଚରଣଂ ତସ୍ଯ ନିସର୍ଗପାଟଲଂ ତତ୍ ।
ଉଦମାର୍ଜଯଦଂଶୁକାଞ୍ଚଲେନ ଦ୍ରୁତମାଗତ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନର୍ଯଶୋଦା ॥ ୩-୩୬॥
ତିଲକଂ ମଧୁଵିଦ୍ଵିଷୋ ଲଲାଟେ ରଜସା ଗୋମଯଜନ୍ମନା ଵିଧାଯ ।
ଉରସା ପରିରଭ୍ଯ ନନ୍ଦଗୋପଃ ସୁଚିରଂ ତସ୍ଯ ସୁମଙ୍ଗଲାନି ଦଧ୍ଯୌ ॥ ୩-୩୭॥
ଶକଟଂ ମଧୁସୂଦନସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚରଣୋଦଞ୍ଚନଵିଭ୍ରମେଣ ଭଗ୍ନମ୍ ।
ଅଥ ଵାରିନିଧେର୍ଵିଵେଶ ଗର୍ଭଂ ସ୍ଵରଥସ୍ଯାପି ଵିଶଙ୍କ୍ଯ ଭଙ୍ଗମର୍କଃ ॥ ୩-୩୮॥
ପରିତଃସ୍ଫୁରତା ନଵେନ ସନ୍ଧ୍ଯାମହସା ପଲ୍ଲଵପାଟଲେନ ଲିପ୍ତାଃ ।
ପତିତା ଇଵ ପାଵକେ ଵିରେଜୁଃ କକୁଭୋ ଦୁସ୍ସହଭାନୁଵିପ୍ରଯୋଗାତ୍ ॥ ୩-୩୯॥
କ୍ଷୁଭିତଶ୍ଚିରମମ୍ବରାମ୍ବୁରାଶିଃ ତପନସ୍ଯନ୍ଦନଵାହନାଵଗାହାତ୍ ।
ସ୍ଫୁରଦୁଦ୍ଭଟତାରକାପଦେଶାତ୍ ସହସାଽଽକୀର୍ଯତ ଫେନମଣ୍ଡଲେନ ॥ ୩-୪୦॥
ଅହିମରୁଚି ରସାତଲଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ଭଯଚକିତଃ ସ୍ଵଵିନାଶମାକଲଯ୍ଯ ।
ତତ ଇଵ ତରସୋତ୍ପତନ୍ନସୀମା ତିମିରଭରଃ ପୃଥିଵୀତଲଂ ପ୍ରପେଦେ ॥ ୩-୪୧॥
ଭୂରନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଭଵନାନି ରଥ୍ଯାଃ ଵନାନି ଶୈଲାସ୍ସରିତସ୍ସମୁଦ୍ରାଃ ।
ଧ୍ଵାନ୍ତେ ଦିଶାଂ ରୁନ୍ଧତି ଚକ୍ରଵାଲଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ନ କେନାପି କିମପ୍ଯଵେଦି ॥ ୩-୪୨॥
ଅଥ ପ୍ରଯାତି ପ୍ରହରେ ଯଶୋଦା ଜନେ ଚ କିଞ୍ଚିନ୍ନିଭୃତେ ସନିଦ୍ରେ ।
ପୁତ୍ରଂ ପଯଃପାନଗୁରୁପ୍ରମୋଦଂ ପ୍ରସ୍ଵାପଯନ୍ତୀ କଲମିତ୍ଯଗାଯତ୍ ॥ ୩-୪୩॥
କୁନ୍ଦତ୍ଵିଷସ୍ତାଲଫଲପ୍ରକାଶାଃ ତାପିଞ୍ଛଵର୍ଣାସ୍ତରୁଣାର୍କଭାସାଃ ।
ପ୍ରଭୂତଦୁଗ୍ଧା ନଵନୀତଵତ୍ଯୋ ଗାଵସ୍ସହସ୍ରଂ ତନଯ ତ୍ଵଦୀଯାଃ ॥ ୩-୪୪॥
ପ୍ରିଯାଲଖର୍ଜୂରସମଗ୍ରସାନୁଃ ଫଲାଢ୍ଯରମ୍ଭାଵନଶୋଭନୀଯଃ ।
ନନୂପଭୋଗାଯ ସୁତାଯମାସ୍ତେ ଗୋଵର୍ଧନୋ ନାମ ମହୀଧରସ୍ତେ ॥ ୩-୪୫॥
ସରସିରୁହଵନେ ଗତେଽପି ନିଦ୍ରାଂ କଥମିଵ ତେ ନଯନାମ୍ବୁଜେ ଵିନିଦ୍ରେ ।
ଶ୍ରୁତିପରିଚଯଶାଲିନୋ ହି କର୍ମ ସ୍ଵଜନନିଷେଵିତମେଵ ସଂଶ୍ରଯନ୍ତେ ॥ ୩-୪୬॥
ତଦ୍ଧ୍ଵନିଶ୍ରଵଣଜାତକୌତୁକା ବାଲଜୀଵିତଵିଲୋପଵିଶ୍ରୁତା ।
ଆଜଗାମ ଗଗନେନ ପୂତନା ଯାତନା ତନୁମତୀଵ ଦେହିନାଂ ॥ ୩-୪୭॥
ସାଽଵତୀର୍ଯ ନଭସୋ ନିଶାଚରୀ ଗୂଢମେଵ ନିଷସାଦ କୁତ୍ରଚିତ୍ ।
ସା ଚ ସୁପ୍ତ ଇଵ ଵୀକ୍ଷିତେ ସୁତେ ସ୍ଵାପମାପ ସରସୀରୁହେକ୍ଷଣା ॥ ୩-୪୮॥
କୃଷ୍ଣମଙ୍କମଧିରୋପ୍ଯ ନିର୍ଦଯା ଦାତୁମାରଭତ ପୂତନା ସ୍ତନମ୍ ।
ଯତ୍ପଯୋଧରମୁଖେ ମୁଖାର୍ପଣାଦାଯୁଷା ଶିଶୁଜନୋ ଵିଯୁଜ୍ଯତେ ॥ ୩-୪୯॥
ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯମିଵ ପୂତନାସ୍ତନଂ ପାଣିପଲ୍ଲଵଯୁଗେନ ପୀଡଯନ୍ ।
ଆନନେନ ମଧୁଶତ୍ରୁରାନ୍ତରାନାଦଦେ ସ ତୁ ତତସ୍ସମୀରଣାନ୍ ॥ ୩-୫୦॥
ଵିପ୍ରକୀର୍ଣକଚବାଲପଲ୍ଲଵା ଭଗ୍ନବାହୁଵିଟପା ନିଶାଚରୀ ।
ସା ପପାତ ଭୁଵି ଘୋରନିଃସ୍ଵନା ମାରୁତାହତମହୀରୁହୋପମା ॥ ୩-୫୧॥
ଝଟିତି ଵ୍ଯପନୀତଗାଢନିଦ୍ରୋ ମହତା ତେନ ରଵେଣ ପୂତନାଯାଃ ।
ପ୍ରତିପତ୍ତୁମିଯାଯ ତାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ସହ ଗୋପାଲଗଣେନ ନନ୍ଦଗୋପଃ ॥ ୩-୫୨॥
ତସ୍ଯାଶ୍ଶରୀରମଧିରୁହ୍ଯ ଵିଚେତନାଯାଃ
କ୍ରୀଡନ୍ତମମ୍ବୁରୁହଲୋଚନମୀକ୍ଷମାଣାଃ ।
ତସ୍ଥୁସ୍ସମୁନ୍ମିଷିତଵିସ୍ମଯନିର୍ଵିକାରାଃ
ନାସାଧିରୋପିତକରାଙ୍ଗୁଲଯୋ ମୁହୂର୍ତମ୍ ॥ ୩-୫୩॥
ନନ୍ଦଃ ପ୍ରମୃଜ୍ଯ ନଯନେ ମୁହୁରଶ୍ରୁପୂର୍ଣେ
ପୁତ୍ରଂ କୃତାନ୍ତମୁଖନିର୍ଗଲିତଂ ନିଦଧ୍ଯୌ ।
ଦଧ୍ଯୌ ଚ ତସ୍ଯ ନିତରାମଭିଵୃଦ୍ଧିକାମଃ
ତତ୍ତ୍ଵଂ ପରଂ ସ ହୃଦଯେନ ସମାହିତେନ ॥ ୩-୫୪॥
ଶ୍ଯାମଲଃ କମଲପତ୍ରଲୋଚନୋ ନୀଲକୁନ୍ତଲଭରଃ ଶୁଚିସ୍ମିତଃ ।
ଧ୍ଯାଯତୋ ମନସି ତସ୍ଯ ସନ୍ନିଧିଂ ପୁତ୍ର ଏଵ ଵିଦଧେ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ ୩-୫୫॥
ନ କ୍ଷମଂ ଭଵତି ପୁତ୍ରଵାସନାନିସ୍ତରଂ ହୃଦଯମଚ୍ଯୁତସ୍ମୃତୌ ।
ଇତ୍ଯଶେଷଦୁରିତାପହାରିଣୀରଗ୍ରଜନ୍ମଭିରକାରଯତ୍ କ୍ରିଯାଃ ॥ ୩-୫୬॥
ପୂତନାଚରିତଭାଵନାଭଵଂ ଦାରୁଣଂ ହୃଦଯଦାରଣଂ ପିତୁଃ ।
ଶ୍ରୀପତିଃ ଶମଯତି ସ୍ମ ଵୈଶସଂ କ୍ରୀଡିତୈରଖିଲଲୋକମୋହନୈଃ ॥ ୩-୫୭॥
ସ ଲୋଚନେ କିଞ୍ଚିଦୁପାନ୍ତଘୂର୍ଣିତେ ନିଧାଯ ମାତୁର୍ଵଦନେ ଶୁଚିସ୍ମିତଃ ।
ପଯୋଧରଂ ପାଣିଯୁଗାଵଲମ୍ବିତଂ ମନଶ୍ଚ ତସ୍ଯା ମଧୁସୂଦନଃ ପପୌ ॥ ୩-୫୮॥
ପାଣିଜାନୁପରିଚଙ୍କ୍ରମଶ୍ରମସ୍ଵେଦବିନ୍ଦୁମଧୁରଂ ମୁଖଂ ଵହନ୍ ।
ଧୂସରେଣ ଵପୁଷା ଜନାର୍ଦନୋ ଗୋକୁଲଂ ନିଖିଲମନ୍ଵରଞ୍ଜଯତ୍ ॥ ୩-୫୯॥
ପରିଭ୍ରମନ୍ତଂ ଭୁଵି ପାଣିଜାନୁନା ଗଵାମଧସ୍ତାତ୍ପ୍ରଵିଶନ୍ତମେକଦା ।
ସୁତଂ ଯଶୋଦା ଗୃହକୃତ୍ଯତତ୍ପରା ବବନ୍ଧ ପାଶେନ ବଲାଦୁଲୂଖଲେ ॥ ୩-୬୦॥
ଜନୋ ହି ଯଃ କର୍ମ କରୋତି ଯାଦୃଶଂ ସ ସର୍ଵଥା ତାଦୃଶମଶ୍ନୁତେ ଫଲମ୍ ।
ବଲିଃ ପୁରାଽବଧ୍ଯତ ଯେନ ଦାନଵଃ ସ ଲୋକନାଥୋଽପି ତଦାପ ବନ୍ଧନମ୍ ॥ ୩-୬୧॥
ନିଖିଲଭୁଵନମୁକ୍ତିଦେ ମୁରାରୌ ଭଗଵତି ଗାଢମୁଲୂଖଲେ ନିବଦ୍ଧେ ।
ପରିଶିଥିଲସମାଧିରାଵିରାସୀନ୍ମନସି ମହାମୁନିମଣ୍ଡଲସ୍ଯ ହାସଃ ॥ ୩-୬୨॥
ନିଷୀଦ ଲୋଲେତି ନିବଧ୍ଯ ସସ୍ମିତଂ ଚକାର କାର୍ଯାଣି ଚକୋରଲୋଚନା ।
ଅନାଦରେଣ ଭ୍ରମଯନ୍ନୁଲୂଖଲଂ ଵିନିର୍ଯଯୌ ଵିଶ୍ଵପତିଃ ସ୍ଵମନ୍ଦିରାତ୍ ॥ ୩-୬୩॥
ଉପେଯିଵାଂସୌ କକୁଭଦ୍ରୁମାତ୍ମତାଂ ମହୀଯସା ନାରଦଶାପତେଜସା ।
ଅତିଷ୍ଠତାମଧ୍ଵନି କୈଟଭଦ୍ଵିଷଃ କୁବେରପୁତ୍ରୌ ତରସୈଵ ରିଙ୍ଖତଃ ॥ ୩-୬୪॥
ସ ସନ୍ନିକୃଷ୍ଯ ସ୍ଥିତଯୋଃ ପରସ୍ପରଂ ମହୀରୁହୋର୍ମଧ୍ଯପଥେନ ନିସ୍ସରନ୍ ।
ଗତେନ ତିର୍ଯକ୍ତ୍ଵମୁଲୂଖଲେନ ତୌ ବଭଞ୍ଜ ଦାମୋଦରଗନ୍ଧଵାରଣଃ ॥ ୩-୬୫॥
ପ୍ରପଦ୍ଯ ଦିଵ୍ଯଂ ଵପୁରମ୍ବରସ୍ଥିତୌ ଵିମୁକ୍ତଶାପୌ ଧନଦାତ୍ମଜାଵୁଭୌ ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁରୁଷଂ ପୁରାତନଂ ମୁଦାନ୍ଵିତୌ ଜଗ୍ମତୁରନ୍ତିକଂ ପିତୁଃ ॥ ୩-୬୬॥
ନନ୍ଦାଦଯଃ ସପଦି ଗୋକୁଲଵାସିନସ୍ତେ
ତଦ୍ଭଙ୍ଗଜନ୍ମ ସୁମହଦ୍ଧ୍ଵନିତଂ ନିଶମ୍ଯ ।
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଭଗ୍ନପତିତୌ କକୁଭଦ୍ରୁମୌ ତୌ
ତତ୍ରାକ୍ଷତଂ ଚ ଦଦୃଶୁସ୍ସରସୀରୁହାକ୍ଷଂ ॥ ୩-୬୭॥
ନନ୍ଦଃ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୁରିତାନି ବହୂନି ସଦ୍ଭ୍ଯଃ
ଦତ୍ଵା ଗଵାମଯୁତମାତ୍ମସୁତାଭିଵୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ।
ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯ ବନ୍ଧୁଭିରପାସ୍ଯ ପଦଂ ତଦାଶୁ
ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ଶକଟୈରସଙ୍ଖ୍ଯୈଃ ॥ ୩-୬୮॥
ଗତ୍ଵା ସ ଗୋକୁଲପତିର୍ମନସୋଽନୁକୂଲେ
କୂଲେ କଲିନ୍ଦଦୁହିତୁର୍ନିଦଧେ ପଦାନି ।
ରେମେ ଚ ତତ୍ର ପୁରୁହୂତପଦାଭିରାମେ
ଲୀଲାଯିତାନି ତନଯସ୍ଯ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ ॥ ୩-୬୯॥
ଦଧିନିର୍ମଥନେ ନିରୁଦ୍ଯମା ସା ନଵନୀତଶ୍ରପଣେ ଗଵାଂ ଚ ଦୋହେ ।
ସୁତକେଲିହୃତେକ୍ଷଣା ଯଶୋଦା କ୍ଷଣକଲ୍ପାନି ନିନାଯ ଵାସରାଣି ॥ ୩-୭୦॥
ଅନୁଯାତି ଜିଘୃକ୍ଷଯେଵ ନନ୍ଦେ ତରସା ରିଙ୍ଖଣତତ୍ପରସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ।
ଲଲିତାଲକଵେଲ୍ଲିତାନି ରେଜୁର୍ମୁଖମାତ୍ରେଣ ମୁହୁର୍ନିଵର୍ତିତାନି ॥ ୩-୭୧॥
ଅନ୍ତରା ଵିହତିମଦ୍ଭିରୁତ୍ଥିତୈରସ୍ଫୁଟାକ୍ଷରପଦାଭିରୁକ୍ତିଭିଃ ।
ଭଙ୍ଗୁରୈଶ୍ଚ ପରିରମ୍ଭଣୋଦ୍ଯମୈର୍ଗୋକୁଲଂ ନିଖିଲମନ୍ଵରଞ୍ଜଯତ୍ ॥ ୩-୭୨॥
ପଶ୍ଯ ମାତୁଲମିତି ପ୍ରଦର୍ଶିତଂ ଯାମିନୀଷୁ ଗଗନେ ଯଶୋଦଯା ।
ଆଜୁହାଵ ଲଲିତେନ ପାଣିନା ଶୀତଭାନୁମରଵିନ୍ଦଲୋଚନଃ ॥ ୩-୭୩॥
ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିକୃତିଂ ଵିଲୋକଯନ୍ ମାତୃହସ୍ତମଣିଦର୍ପଣୋଦରେ ।
ଏହି ମିତ୍ର କିମିହେତି କୌତୁକାଦ୍ଵ୍ଯାଜହାର ଶତପତ୍ରଲୋଚନଃ ॥ ୩-୭୪॥
ଗୌରଵଂ କଥମିଯଂ ସହେତ ମେ ମେଦିନୀତି କୃପଯେଵ ଚିନ୍ତଯନ୍ ।
ମାଧଵଃ ପତନଭୀତିମୁଦ୍ଵହନ୍ ମନ୍ଦମେଵ ନିଦଧେ ପଦାଵଲିଂ ॥ ୩-୭୫॥
ଦେଵୋ ନିଶାସୁ ହରିରଙ୍କଗତୋ ଜନନ୍ଯାଃ
ଶୃଣ୍ଵନ୍ କଥା ମଧୁମୁଚୋ ମହତାଽଽଦରେଣ ।
ମନ୍ଦଂ ତଦୀଯକରପଲ୍ଲଵତାଡିତୋରୁଃ
ସୁଷ୍ଵାପ କୁଡ୍ମଲିତଲୋଚନପୁଣ୍ଡରୀକଃ ॥ ୩-୭୬॥
କୌତୁକେନ ପିତୁରଗ୍ରତୋ ହରେର୍ଧାଵତସ୍ଖଲନମୀକ୍ଷମାଣଯା ।
ମୋଦନିଘ୍ନମନସା ସଲଜ୍ଜଯା ନ ସ୍ଥିତଂ ନ ଚଲିତଂ ଯଶୋଦଯା ॥ ୩-୭୭॥
ମୁଖଡିଣ୍ଡିମଵାଦିନା ପରୀତୋ ମଧୁଜିତ୍ କୌତୁକିନା ସୁହୃଦ୍ଗଣେନ ।
ଅଧିରୋପିତଵାରଣେନ୍ଦ୍ରଭାଵୋ ଲଲିତାଭିର୍ଗତିଭିର୍ଗୃହେଷୁ ରେମେ ॥ ୩-୭୮॥
ଅଥାଭିଵୃଦ୍ଧିଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯମାନୋ ଦଧ୍ଯାଦିଷୁ ପ୍ରୀତିମୁଵାହ ଶୌରିଃ ।
ତତ୍ତତ୍ ପ୍ରଦାନେନ ଵଶେ ଵିଧାତୁମାରେଭିରେ ଗୋକୁଲଯୋଷିତସ୍ତମ୍ ॥ ୩-୭୯॥
କୁରୁଷ୍ଵ ନୃତ୍ତଂ ନଵନୀତମୂଲ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣେତି ସାଭ୍ଯର୍ଥନମୂଚିଷୀଣାମ୍ ।
ଵ୍ରଜାଙ୍ଗନାନାଂ ସ ପୁରସ୍ସଲୀଲମୁଦଞ୍ଚଯାମାସ ପଦାରଵିନ୍ଦମ୍ ॥ ୩-୮୦॥
ତାସାଂ ମନଃପ୍ରୀତିଵିଧାନଦକ୍ଷେ ତଥା କ୍ଷଣଂ ତସ୍ଥୁଷି ଶାର୍ଙ୍ଗପାଣୌ ।
ଏକାଙ୍ଘ୍ରିସଂସ୍ପର୍ଶଵିଯୋଗମାତ୍ରାଦଧନ୍ଯମାତ୍ମାନମମନ୍ଯତୋର୍ଵୀ ॥ ୩-୮୧॥
ଉଦଞ୍ଚିତଂ ତସ୍ଯ ଵିଲୋକ୍ଯ ପାଦଂ ଵେଧା ପୁନର୍ଵିକ୍ରମଶଙ୍କିଚେତାଃ ।
କମଣ୍ଡଲୁଂ ପାଣିତଲେନ ଗୃହ୍ଣନ୍ନଭ୍ଯୁଦ୍ଯତୋଽଭୂଦଵନେଜନାଯ ॥ ୩-୮୨॥
ନୃତ୍ତାମୃତଂ ଗୋକୁଲଯୋଷିତସ୍ତତ୍ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ନେତ୍ରାଞ୍ଜଲିଭିଃ ପିବନ୍ତ୍ଯଃ ।
ପ୍ରୀତିପ୍ରକର୍ଷସ୍ତିମିତୈର୍ମନୋଭିରାଲେଖ୍ଯଯୋଷିତ୍ପ୍ରତିମା ବଭୂଵୁଃ ॥ ୩-୮୩॥
ଵିଦୁର୍ନ ତଦ୍ଦର୍ଶନପାରଵଶ୍ଯାଦ୍ଦାତୁଂ କରସ୍ଥଂ ନଵନୀତମେକାଃ ।
ଵିସ୍ରସ୍ଯ ଭୂମୌ ପତିତଂ ତଦନ୍ଯାଃ ନ ମେନିରେ ପାଣିସରୋରୁହେଭ୍ଯଃ ॥ ୩-୮୪॥
ଅଜସ୍ରମେଵଂ ଭଵନେଷୁ ତାସାଂ ବଭ୍ରାମ କୃଷ୍ଣୋ ନଵନୀତଭିକ୍ଷାମ୍ ।
ପୁରା କିଲାନ୍ଯୈରନିଵର୍ତନୀଯା ନିଵର୍ତିତା ଯେନ ହରସ୍ଯ ଭିକ୍ଷା ॥ ୩-୮୫॥
ଧିଗ୍ଯାଚନାଂ ଚୌର୍ଯଭଵସ୍ଯ ଭୂଯାନସ୍ତ୍ଯଂହସୋ ନିର୍ହରଣାଭ୍ଯୁପାଯଃ ।
ମତ୍ଵେତି ନୂନଂ ନଵନୀତଚୌର୍ଯେ ମଧୋର୍ନିହନ୍ତା ମତିମାବବନ୍ଧ ॥ ୩-୮୬॥
ନିର୍ଵାପ୍ଯ ଦୀପଂ ମୁଖମାରୁତେନ ହୈଯଙ୍ଗଵୀନଂ ନିଶି ହର୍ତୁମିଚ୍ଛନ୍ ।
କୃଷ୍ଣଃ କଟୀଭୂଷଣରତ୍ନଭାସା ଵିହନ୍ଯମାନୋ ଵିଷସାଦ ଭୂଯଃ ॥ ୩-୮୭॥
ନିପୀଡଯନ୍ନଗ୍ରପଦେନ ପୃଥ୍ଵୀମୁନ୍ନମ୍ଯ ଦେହଂ ଭୃଶମୂର୍ଧ୍ଵବାହୁଃ ।
ପଯୋଘଟସ୍ପର୍ଶନମଶ୍ନୁଵାନସ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମୋଽଭୂତ୍ ପରିହାସପାତ୍ରମ୍ ॥ ୩-୮୮॥
ନିଯମିତଶ୍ଵସିତୋ ନିଭୃତୈଃ ପଦୈର୍ନିଶି କଥଞ୍ଚନ ଗର୍ଭଗୃହଂ ଗତଃ ।
ସ ତୁ ଭଯାଦସମାପ୍ତମନୋରଥୋ ନିଵଵୃତେ ନଵନୀତହରୋ ହରିଃ ॥ ୩-୮୯॥
ହର୍ତୁଂ ହରେର୍ଵ୍ଯଵସିତସ୍ଯ ଘନେ ନିଶୀଥେ
ଭୂଷାରଵଶ୍ରୁତିଭଯାଦ୍ଵ୍ରଜତୋଽତିମନ୍ଦମ୍ ।
ଅନ୍ତର୍ଗୃହସ୍ଯ ନଵନୀତଵତଃ ପ୍ରଵେଶାତ୍
ପ୍ରାଗେଵ ହନ୍ତ ପଥି ସା ରଜନୀ ଵିଭାତା ॥ ୩-୯୦॥
ଗୋପୀସମାଗମଭିଯା ଚ ତୃଷା ଚ ଗୁର୍ଵ୍ଯା
ପାତୁଂ ଵିହାତୁମପି ଗୋପଗୃହେଷ୍ଵଜାନନ୍ ।
ଆଦ୍ଵାରମାଦଧିଘଟଂ ଚ ଗତାଗତାନି
କୁର୍ଵନ୍ ସରୋଜନଯନଃ ଶ୍ରମମେଵ ଲେଭେ ॥ ୩-୯୧॥
ଭିତ୍ତିଷୁ ପ୍ରତିଶରୀରଦର୍ଶନାତ୍ ଶଙ୍କିତଃ ସ ନଵନୀତନିଃସ୍ପୃହଃ ।
କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯଦିଵ ତତ୍ର ମାର୍ଗଯନ୍ନିର୍ଜଗାମ ମଣିମନ୍ଦିରୋଦରାତ୍ ॥ ୩-୯୨॥
ଜିହୀର୍ଷୁରନ୍ତର୍ଭଵନେଷୁ ଗୋରସଂ ଦିନାନ୍ଯନୈଷୀତ୍ତଦୁପାଯଚିନ୍ତଯା ।
ସ ଜାଗରୂକଶ୍ଚ ନିନାଯ ଯାମିନୀଂ ମନୋହରାଭିର୍ହରଣପ୍ରଵୃତ୍ତିଭିଃ ॥ ୩-୯୩॥
ଦୃଷ୍ଟେଽପି ତତ୍ସଵିଧସଞ୍ଚରଣେ ସ ତତ୍ର
ଵକ୍ତୁଂ ନିମିତ୍ତମୁଚିତଂ କୃତନିଶ୍ଚଯସ୍ସନ୍ ।
ଅଭ୍ଯର୍ଣ ଏଵ ନିଦଧେ ଦଧିଭାଜନସ୍ଯ
ଲୀଲାଯିତୋପକରଣାନି ନିଜାନି ଶୌରିଃ ॥ ୩-୯୪॥
ଵହନ୍ ଗୃହୀତୋ ନଵନୀତମଚ୍ଯୁତୋ ଭଯେନ ପାରିପ୍ଲଵନେତ୍ରପଙ୍କଜଃ ।
ପଦା ଲିଖନ୍ ଭୂମିମଵାଙ୍ମୁଖସ୍ଥିତୋ ଜହାର ଚେତୋଽପି ଚ ଗୋପଯୋଷିତାମ୍ ॥ ୩-୯୫॥
ଶପେ ପିତୃଭ୍ଯାମିତ ଊର୍ଧ୍ଵମେଵଂ ନାହଂ ଵିଧାସ୍ଯେ ନଵନୀତଚୌର୍ଯମ୍ ।
ଵିନିଃଶ୍ଵସନ୍ନିତ୍ଯଭିଧାଯ କୃଷ୍ଣୋ ଜହାର ମାତୁଶ୍ଚ ପିତୁଶ୍ଚ ଚେତଃ ॥ ୩-୯୬॥
ଏହି ସଦ୍ମ ତନଯେତି ସାଦରଂ ଯାଚିତୋଽପି ସ ମୁହୁର୍ଯଶୋଦଯା ।
ଆନନେନ ନଵନୀତଗନ୍ଘିନା ନାଜଗାମ ଵିହରନ୍ନିଵାଚ୍ଯୁତଃ ॥ ୩-୯୭॥
ହୃତଂ ନଵଂ ମେ ନଵନୀତମାଲଯାତ୍ ହୃତଂ ଘୃତଂ ମେ ଦଧି ମେ ହୃତଂ ନିଶି ।
ଇତି ପ୍ରଭାତେ ଵଚନାନି ଯୋଷିତାମୁଵାହ ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ ନ ମୁଖେ ସ ଵିକ୍ରିଯାମ୍ ॥ ୩-୯୮॥
ପୁତ୍ରଂ କୁଲସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ଚ ରକ୍ଷିତାର-
ମଭ୍ଯର୍ଥିତୋଽପି ଭଗଵାନରଵିନ୍ଦନାଭଃ ।
ତ୍ଵାଂ ମେ ଦଦୌ ଵିଧିଵଶାଦ୍ଭୁଵନୈକଚୋର-
ମିତ୍ଯାହ କୋପମଭିନୀଯ ସୁତଂ ଯଶୋଦା ॥ ୩-୯୯॥
ସ ସାନ୍ତ୍ଵନେନ ପ୍ରତିପାଦନେନ ଭେଦେନ ତୀଵ୍ରେଣ ଚ ତର୍ଜନେନ
ନିବଦ୍ଧ୍ଯ ପୃଷ୍ଟୋଽପି ମୁହୁର୍ଜନନ୍ଯା ନାଙ୍ଗୀକରୋତି ସ୍ମ ହରିଃ ସ୍ଵଚୌର୍ଯମ୍ ॥ ୩-୧୦୦॥
ସଂରକ୍ଷଣାଯ ଜଗତାମଵତୀର୍ଯ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଂ
ଗୋପାଲସଦ୍ମସୁ ହରତ୍ଯଖିଲଂ ମୁକୁନ୍ଦଃ ।
ଇତ୍ଥଂ ନିଶମ୍ଯ ପରିହାସଵଚସ୍ସୁରାଣାମ୍-
ଅନ୍ତର୍ଜହାସ ଭଗଵାନରଵିନ୍ଦନାଭଃ ॥ ୩-୧୦୧॥
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କେଲିସମରେକ୍ଷଣକୌତୁକେନ
ଗୋପୀଷୁ ମୁକ୍ତଭଵନାସୁ ବହିଃ ସ୍ଥିତାସୁ ।
ମିତ୍ରୈଃ ପରାଜିତ ଇଵ ଦ୍ରୁତମେତ୍ଯ ଗେହଂ
ବଦ୍ଧ୍ଵା କଵାଟମହରନ୍ନଵନୀତମନ୍ତଃ ॥ ୩-୧୦୨॥
ତ୍ରିଭୁଵନମହନୀଯୈରଭ୍ଯୁପାଯୈରସଙ୍ଖ୍ଯୈଃ
ନିଖିଲମିତି ସ ମୁଷ୍ଣନ୍ ଗୋକୁଲଂ ନନ୍ଦସୂନୁଃ ।
ଅରମତ ସଵଯୋଭିସ୍ତତ୍ର ଗୋପାଲପୁତ୍ରୈ-
ରପର ଇଵ ଶଶାଙ୍କଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରୀତିହେତୁଃ ॥ ୩-୧୦୩॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ ॥ ୩ ॥
ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ
ସ ରୋହିଣୀସୂନୁନିବଦ୍ଧରାଗଃ ସତାଂ ଶରଣ୍ଯସ୍ତମସୋଽପହର୍ତା ।
ମନୋହରୋ ବାଲ ଇଵୌଷଧୀଶୋ ଦିନେ ଦିନେ ପୋଷମିଯାଯ ଶୌରିଃ ॥ ୪-୦୧॥
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ହରିଃ ସ୍ତୈନ୍ଯକୃତାପଵାଦଂ ତଚ୍ଛୈଶଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦଶାନ୍ତରଂ ସଃ ।
ମନ୍ଯେ ତଦଂହଃପରିମାର୍ଜନାଯ ଗଵାଂ ପରିତ୍ରାଣସମୁଦ୍ଯତୋଽଭୂତ୍ ॥ ୪-୦୨॥
ପୁତ୍ରେ ତଥୋଦ୍ଯୋଗିନି ନନ୍ଦଗୋପୋ ଗୋପାଲପୁତ୍ରାନନୁନୀଯ ସର୍ଵାନ୍ ।
ତ୍ରାତୁସ୍ତ୍ରଯାଣାମପି ଵିଷ୍ଟପାନାଂ ସଂରକ୍ଷଣେ ତସ୍ଯ ସମାଦିଦେଶ ॥ ୪-୦୩॥
ମାତ୍ରା କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଃ ପ୍ରଭାତେ ପିତ୍ରା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚିରଂ ଵିସୃଷ୍ଟଃ ।
ସହୈଵ ରାମେଣ ସମଗ୍ରହର୍ଷଃ ଵିନିର୍ଯଯୌ ଵିଶ୍ଵପତିର୍ଵନାଯ ॥ ୪-୦୪॥
ସ ପ୍ରାତରାଶୀ ଵ୍ଯତିଷକ୍ତପାଣିର୍ଯଷ୍ଟିଂ ଵହନ୍ନଂସଵିଷକ୍ତଶୃଙ୍ଗଃ ।
ଵିମୁଚ୍ଯତାଂ ଗୌରିତି ସମ୍ଭ୍ରମେଣ ଗଚ୍ଛନ୍ ପ୍ରତିଦ୍ଵାରମଵୋଚଦୁଚ୍ଚୈଃ ॥ ୪-୦୫॥
ନିଶମ୍ଯ ତସ୍ଯ ଧ୍ଵନିମୂର୍ଧ୍ଵକର୍ଣାଃ ଵିଲୂନପାଶା ଭୃଶମୁତ୍ସୁକିନ୍ଯଃ ।
ଵତ୍ସାନପି ସ୍ଵାନନଵେକ୍ଷ୍ଯ ଗାଵଃ ସସମ୍ଭ୍ରମଂ ନିର୍ଯଯୁରାଲଯେଭ୍ଯଃ ॥ ୪-୦୬॥
ଗତ୍ଵା ପୁରସ୍ତାଦ୍ଗଜରାଜଗାମୀ ଗୋଷ୍ଠଂ ଗରିଷ୍ଠୋ ଗୁଣମଣ୍ଡଲେନ ।
ଆପୂରଯନ୍ମିତ୍ରଗଣାଗମାର୍ଥଂ ପିତ୍ରୋରଭୀଷ୍ଟେନ ସହୈଵ ଶୃଙ୍ଗମ୍ ॥ ୪-୦୭॥
ନଭସ୍ସ୍ପୃଶା କର୍ଣପଥଂ ଗତେନ ତେନୈଵ ସଂଜ୍ଞାଗଵଲସ୍ଵନେନ ।
ଆଦାଯ ତତ୍ତତ୍ପରିବର୍ହଜାତଂ ସଦ୍ଯୋ ଗୃହେଭ୍ଯଃ ସୁହୃଦୋ ନିରୀଯୁଃ ॥ ୪-୦୮॥
ଗଵାଂ ଖୁରନ୍ଯାସସମୁଦ୍ଭଵେନ ଵିଷାଣସଙ୍ଘଟ୍ଟନଜନ୍ମନା ଚ ।
ପ୍ରସର୍ପତା ଦିକ୍ଷୁ ମହାସ୍ଵନେନ ଘୋଷଃ କ୍ଷଣଂ ଘୋଷମଯୋ ବଭୂଵ ॥ ୪-୦୯॥
ପ୍ରଧାଵନୈରୁତ୍ପ୍ଲୁତିଭିସ୍ସୁଦୂରଂ ମିଥୋ ବଲାଦ୍ଗ୍ରାହଵିମୋଚନୈଶ୍ଚ ।
ସମାଗତୈସ୍ତତ୍ର ସମଂ ସୁହୃଦ୍ଭିର୍ବହୁପ୍ରକାରଂ ଵିଜହାର ଶୌରିଃ ॥ ୪-୧୦॥
ପରେଣ ହର୍ଷେଣ ପୁରାଣପୁଂସଃ ସଙ୍କ୍ରୀଡମାନସ୍ଯ ସମଂ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ।
ପଵିତ୍ରଯାମାସ ପଦାମ୍ବୁଜୋତ୍ଥିତା କରୀଷଧୂଲିଃ କକୁଭାଂ ମୁଖାନି ॥ ୪-୧୧॥
ମହର୍ଷଯସ୍ତତ୍ର ମହାନୁଭାଵାଃ ଗୃହୀତରୂପାନ୍ତରଦୁର୍ନ୍ନିରୂପାଃ ।
ଭଵାଗ୍ନିସନ୍ତାପହରେ ମମଜ୍ଜୁଃ ପଦୋତ୍ଥିତେ ତସ୍ଯ ପରାଗପୂରେ ॥ ୪-୧୨॥
ପ୍ରହର୍ଷମାଲୋକଯତାଂ ଜନାନାଂ କ୍ରୀଡାଭିରାପାଦ୍ଯ ମନୋହରାଭିଃ ।
ଉତ୍ଥାପଯାମାସ ସ ଚୀତ୍କୃତେନ ଗୋଷ୍ଠେ ହରିର୍ଗୋସମଜଂ ଶଯାନଂ ॥ ୪-୧୩॥
ତସ୍ମିନ୍ ଗଵାଂ ପାଲନକୌତୁକେନ ଵନାଯ ନିର୍ଗଛତି ଦୈତ୍ଯଶତ୍ରୌ ।
ଯଯୁଃ ପ୍ରିଯାଖ୍ଯାନଚିକୀର୍ଷଯେଵ ଦିଵାକୃତୋ ଦିଗ୍ଵଲଯଂ ମଯୂଖାଃ ॥ ୪-୧୪॥
କୂଲଦ୍ରୁମାଣାଂ କୁସୁମାନି ଧୂନ୍ଵନ୍ କର୍ଷନ୍ ପଯଶ୍ଶୀକରମଣ୍ଡଲାନି ।
କୃଷ୍ଣଂ କୃତାନେକଵିହାରଖିନ୍ନଂ ଯାନ୍ତଂ ସିଷେଵେ ଯମୁନାସମୀରଃ ॥ ୪-୧୫॥
ପରସ୍ଯ ପୁଂସଃ ପଦପଙ୍କଜାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯତୋ ଗୋକୁଲପାଲନାଯ ।
ଚକାର ନୀହାରହରୈର୍ମଯୂଖୈଃ ପ୍ରଵେଶଯୋଗ୍ଯାନି ଵନାନି ଭାନୁଃ ॥ ୪-୧୬॥
ପ୍ରେମ୍ଣା ପରିତ୍ଯକ୍ତୁମଶକ୍ନୁଵନ୍ତଂ ବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲିଂ ବନ୍ଧୁଜନଂ ନିଵାର୍ଯ ।
ରାମଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସମିତ୍ରଵର୍ଗଃ ଵିଵେଶ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିପିନାନ୍ତରାଣି ॥ ୪-୧୭॥
ଅରଣ୍ଯଭୂମୀରଵଗାହମାନଂ ତମାତପକ୍ଲାନ୍ତମଵେକ୍ଷମାଣଃ ।
ପକ୍ଷାତପତ୍ରେଣ ପରିସ୍ତୃତେନ ଵିଯତ୍ଯସେଵିଷ୍ଟ ଵିହଙ୍ଗରାଜଃ ॥ ୪-୧୮॥
ମା ଗଚ୍ଛ ଗଙ୍ଗେ ଯମୁନେ କ୍ଵ ଯାସି କିଂ ତତ୍ର ଗୋଦାଵରି ଧାଵସୀତି ।
ନ୍ଯଷେଧି ତତ୍ତଦ୍ଵ୍ଯପଦେଶପୂର୍ଵଂ ମାର୍ଗଚ୍ଯୁତଂ ଗୋକୁଲମଚ୍ଯୁତେନ ॥ ୪-୧୯॥
ପ୍ରରୂଢସୁସ୍ନିଗ୍ଧତୃଣାଙ୍କୁରାସୁ ଛାଯାଦ୍ରୁମଶ୍ଯାମଲିତାନ୍ତରାସୁ ।
ଗଵାଂ କୁଲଂ ତତ୍ସୁଲଭୋଦକାସୁ ପ୍ରଚାରଯାମାସ ଵନସ୍ଥଲୀଷୁ ॥ ୪-୨୦॥
ସାଟୋପମାନ୍ଦୋଲିତଲମ୍ବସାସ୍ନାଃ ଗାଵଶ୍ଚରନ୍ତ୍ଯୋ ଵଲମାନଵାଲାଃ ।
ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍ତୃଣସ୍ତୋମଚଟତ୍କୃତିନ୍ଯଃ ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରିଯଂ ଚେତସି ଚକ୍ରପାଣେଃ ॥ ୪-୨୧॥
ହରିନ୍ମଣିଶ୍ଯାମରୁଚୀନି ତତ୍ର ସ୍ଵୈରଂ ଚରନ୍ତୀଷୁ ତୃଣାନି ଗୋଷୁ ।
ଶୌରିଃ ସ୍ଵଯଂ ଭୁକ୍ତ ଇଵାପ ତୃପ୍ତିଂ ତୃପ୍ଯନ୍ତ୍ଯୁଦାରାଃ ପରତର୍ପଣେନ ॥ ୪-୨୨॥
ସର୍ଵାସୁ କଣ୍ଡୂଯନଲିପ୍ସଯୋଚ୍ଚୈରୁନ୍ନମ୍ଯ କଣ୍ଠଂ ଦଧତୀଷୁ ଗୋଷୁ ।
ବାଲୋ ହରିର୍ବାହୁସହସ୍ରଶୂନ୍ଯଂ ଜନ୍ମାତ୍ମନୋ ନିଷ୍ଫଲମେଵ ମେନେ ॥ ୪-୨୩॥
ପରିଭ୍ରମଦ୍ଗୋକୁଲମୁଗ୍ରକୋପଂ ସମୁଚ୍ଚଲଦ୍ଧୂଲିରଟଦ୍ଵିଷାଣମ୍ ।
ସ ଯୁଦ୍ଧମୁକ୍ଷ୍ଣାଂ ମଦନିର୍ଭରାଣାଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ମଧ୍ଯଂ ଶମଯାଞ୍ଚକାର ॥ ୪-୨୪॥
ଶାଖାକରାଗ୍ରୈରଵଲମ୍ବ୍ଯ ପୃଥ୍ଵୀଂ ନିଷେଦୁଷଃ ପୁଷ୍ପଫଲାଵନମ୍ରାନ୍ ।
ତତ୍ର ଦ୍ରୁମାନ୍ ସାଦରମୀକ୍ଷମାଣୋ ଜଗାମ ତୃପ୍ତିଂ ନ କଦାଽପି ଶୌରିଃ ॥ ୪-୨୫॥
ଅଲକ୍ଷ୍ଯମୂଲାନ୍ଯତିଵିପ୍ରକର୍ଷାଦ୍ ଘୋଷାନୁମେଯସ୍ଖଲିତୋଦକାନି ।
ଉତ୍ତୁଙ୍ଗରୋଧସ୍ତରୁମଣ୍ଡଲାନି ନିମ୍ନାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିତରାଂ ସ ରେମେ ॥ ୪-୨୬॥
ଅତୁଚ୍ଛଗୁଚ୍ଛସ୍ତନଭାରନମ୍ରାଃ ଲତାଃ ପ୍ରଵାଲାଧରଲୋଭନୀଯାଃ ।
ସ ତତ୍ର ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଭ୍ରମରାଲକାଢ୍ଯାସ୍ତାମସ୍ମରତ୍ତାମରସାଧିଵାସାମ୍ ॥ ୪-୨୭॥
ସମୁତ୍ସୁକଂ ସାଗରକନ୍ଯକାଯାମାକ୍ରଷ୍ଟୁମନ୍ତଃକରଣଂ ମୁରାରେଃ ।
ସର୍ଵସ୍ଯ ଵେତ୍ତା ସରସାଂ ସ ଵାଚଂ ସଙ୍କର୍ଷଣସ୍ସାଦରମିତ୍ଯୁଵାଚ ॥ ୪-୨୮॥
ଅନ୍ତସ୍ସମୀରଭ୍ରମଣପ୍ରସଙ୍ଗାଦୁଦୀର୍ଣନାଦେନ ଗୁହାମୁଖେନ ।
ଭୂଯଃ ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ପୃଥିଵୀଧରସ୍ତେ ଗୋଵର୍ଧନଃ ସ୍ଵାଗତମେଷ ଶୌରେ ॥ ୪-୨୯॥
ନିଶମ୍ଯ ଗୋଵର୍ଧନନିର୍ଝରାଣାଂ ଧୀରଧ୍ଵନିଂ କୃଷ୍ଣଶିଖଣ୍ଡିନୋଽମୀ ।
ମୁଦା ତ୍ଵଦାଲୋକନଜାତଯେଵ ନୃତ୍ଯନ୍ତି ଚକ୍ରୀକୃତବର୍ହଭାରାଃ ॥ ୪-୩୦॥
ପାଦାଵିମୌ ସଞ୍ଚରଣାଯ ନାଲମତ୍ରେତି ମତ୍ଵା ମୃଗଯୂଥମେତତ୍ ।
ସ୍ଵଲୋଚନାଂଶୁସ୍ତବକାପଦେଶାନ୍ନୀଲୋତ୍ପଲୈର୍ଭୂମିମିଵାସ୍ତୃଣାତି ॥ ୪-୩୧॥
ଵିକୀର୍ଯ ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵିପିନଦ୍ରୁମାଣାଂ ମଧୂନି ପୁଷ୍ପସ୍ତବକଚ୍ଯୁତାନି ।
ଅର୍କାଂଶୁତପ୍ତାମନିଲୋ ଧରିତ୍ରୀଂ ସଞ୍ଚାରଯୋଗ୍ଯାଂ ଭଵତୋ ଵିଧତ୍ତେ ॥ ୪-୩୨॥
ନ ଭୀତିରନ୍ତର୍ନ ଦୃଶୋଶ୍ଚଲତ୍ଵଂ ନାସ୍ଥା ତୃଣେନୋତ୍ସୁକତାଽପି ଶାବେ ।
ରୂପେଣ ଦାମୋଦର ମୋହିତାସ୍ତେ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯମୀ କାଷ୍ଠକୃତା ଇଵୈଣାଃ ॥ ୪-୩୩॥
ତେନେତି ସନ୍ଦର୍ଶିତମଗ୍ରଜେନ ମନୋହରଂ ତତ୍ତଦଵେକ୍ଷମାଣଃ ।
ଗାଶ୍ଚାରଯନ୍ ଶାଦ୍ଵଲିନୀଷୁ ଭୂଷୁ ରେମେ ରମାଯା ରମଣଃ ପ୍ରକାମମ୍ ॥ ୪-୩୪॥
ତଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହନୀଯରୂପଂ ଶୌରିଂ ଶବର୍ଯଶ୍ଚରିତାର୍ଥନେତ୍ରାଃ ।
ଫଲୋପହାରୈରୁପସୃତ୍ଯ ଵନ୍ଯୈରଵାଦିଷୁଃ ପ୍ରଶ୍ରଯଶୋଭି ଵାକ୍ଯମ୍ ॥ ୪-୩୫॥
ଇତଃ ପଦଂ ନଃ ଶରପାତମାତ୍ରଂ ଯାଯାସ୍ସହାନେନ ସୁହୃଦ୍ଗଣେନ ।
ଅତ୍ରାଗମିଷ୍ଯନ୍ତି କିରାତପୁତ୍ରାଃ ଗଵାମମୂଷାଂ ପରିପାଲନାଯ ॥ ୪-୩୬॥
ଵ୍ଯାଧାହୃତୈର୍ଵାରଣକୁମ୍ଭଗର୍ଭାତ୍ ମୁକ୍ତାଫଲୈରାମଲକାଭିରାମୈଃ ।
ପ୍ରସାଧନଂ ତ୍ଵାଂ ଭୁଵନତ୍ରଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଧଯିଷ୍ଯନ୍ତି କିରାତକନ୍ଯାଃ॥ ୪-୩୭॥
କନ୍ଯାଽସ୍ତି କାଚିଚ୍ଛବରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଯା ନଃ କୁଲାନାମଧିଦେଵତେଵ ।
ତାଂ ସର୍ଵଥା ଦାସ୍ଯତି ତେ ସ ରାଜା ମହାନ୍ତ୍ଯନର୍ଘାଣି ଚ ଯୌତକାନି ॥ ୪-୩୮॥
ଇତ୍ଯୂଚିଷୀଣାଂ ଶବରାଙ୍ଗନାନାମତ୍ଯାଦରଂ ଚେତସି ଵୀକ୍ଷମାଣଃ ।
କୃଷ୍ଣଃ କୃପାନିଘ୍ନମନାସ୍ସ ଵାଚମିତ୍ଯାହ ଲଜ୍ଜାମୃଦୁନା ସ୍ଵନେନ ॥ ୪-୩୯॥
ପିତ୍ରୋରନୁଜ୍ଞାମଧିଗମ୍ଯ ଭଦ୍ରାଃ ସମୀହିତଂ ଵଃ ସକଲଂ ଵିଧାସ୍ଯେ ।
ମଯି ସ୍ଥିତେ ତିଷ୍ଠତି ଗୋକୁଲଂ ତଦ୍ଗଚ୍ଛାମି ମା ଭୂତ ଵିଷାଦଵତ୍ଯଃ ॥ ୪-୪୦॥
ଗତେ ପୁଲିନ୍ଦୀରିତି ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ତଦିଷ୍ଟଭଙ୍ଗ୍ଵ୍ଯଥିତେ ମୁକୁନ୍ଦେ ।
ଫଲାପଚାଯାଦିଷୁ ନିସ୍ପୃହାସ୍ତାଃ ଶନୈର୍ଯଯୁଃ ପକ୍କଣମେଵ ଖିନ୍ନାଃ ॥ ୪-୪୧॥
ଵିହୃତ୍ଯ ଗର୍ଭେଷୁ ଲତାଗୃହାଣାଂ ନିପୀଯ ଵାରୀଣି ଚ ପଲ୍ଵଲାନାମ୍ ।
ଫଲାନି ଚାସ୍ଵାଦ୍ଯ ମହୀରୁହାଣାଂ ଵନାନି ଧନ୍ଯାନି ଚକାର ଶୌରିଃ ॥ ୪-୪୨॥
ଅଥାଧିରୂଢେ ଗଗନସ୍ଯ ମଧ୍ଯଂ ଦିଵାକରେ ଦୁଃସହଭାନୁଜାଲେ ।
ଘର୍ମାକୁଲଂ ଗୋକୁଲମୀକ୍ଷମାଣଃ ହଲାଯୁଧଃ ପ୍ରାହ ରଥାଙ୍ଗପାଣିମ୍ ॥ ୪-୪୩॥
କିଞ୍ଚିତ୍ପରିମ୍ଲାନଲତାପ୍ରଵାଲସ୍ତୃଣାଙ୍କୁରଭ୍ରାନ୍ତକୁରଙ୍ଗଯୂଥଃ ।
ଅହ୍ନଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତଜନପ୍ରଚାରଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ ମଧ୍ଯମ ଏଷ ଭାଗଃ ॥ ୪-୪୪॥
କୁଲାନି ଵୀକ୍ଷସ୍ଵ ଵିହଙ୍ଗମାନାଂ ପକ୍ଷାନ୍ତରସ୍ଥାପିତଶାବକାନି ।
କଠୋରମେନଂ ଗମଯନ୍ତି କାଲଂ ନୀଡେଷୁ ନିଦ୍ରାଲସଲୋଚନାନି ॥ ୪-୪୫॥
ପ୍ରାଯଃ କଠୋରାତପପୀଡଯେଵ ଛାଯାଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତବହିର୍ଵିହାରାଃ ।
ଆଲୋକଯାଧ୍ଵନ୍ଯଜନେନ ସାର୍ଦ୍ଧମଧ୍ଯାସତେ ମୂଲମନୋହକାନାଂ ॥ ୪-୪୬॥
କରୈରସହ୍ଯୈରଯମଂଶୁମାଲୀ ତପନ୍ ମହୀମୁଗ୍ର ଇଵ କ୍ଷିତୀଶଃ ।
ଆଶଂସିତାପତ୍ପ୍ରସରଃ ପ୍ରଜାଭିର୍ଧତ୍ତେ ଦଶାମଦ୍ଯ ଵିଗର୍ହଣୀଯାମ୍ ॥ ୪-୪୭॥
ଵିହୃତ୍ଯ କାନ୍ତାରମହୀଷୁ ଵେଗାଦ୍ଵ୍ରଜନ୍ନପଃ ପୁଷ୍କରିଣୀଷୁ ପାତୁମ୍ ।
ମାର୍ଗେ କରୀନ୍ଦ୍ରଃ କରଶୀକରେଣ ପ୍ରିଯାମସାଵୁକ୍ଷତି ତାପଖିନ୍ନାମ୍ ॥ ୪-୪୮॥
ତପ୍ତାନି ଭାସା ତପନସ୍ଯ ହଂସାଃ ଵିହାଯ ଵାରୀଣି ନଖଂପଚାନି ।
ପତ୍ରେଷୁ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ପଦାନି ମନ୍ଦଂ ପଦ୍ମାକରେ ସମ୍ପ୍ରତି ପର୍ଯଟନ୍ତି ॥ ୪-୪୯॥
ନିଗୂଢମୀନଗ୍ରହଣାଭିସନ୍ଧିଂ କୃଛ୍ରେଣ ମୁକ୍ତ୍ଵା କପଟାସିକାଂ ସ୍ଵାମ୍ ।
ଅମୀ ବକୋଟାସ୍ତପନାଂଶୁତାପାତ୍ତଟୀନିକୁଞ୍ଜଂ ତରସା ଵିଶନ୍ତି ॥ ୪-୫୦॥
ତଦେହି ଯାମସ୍ତରୁଷଣ୍ଡମେତଦ୍ ଘର୍ମାକୁଲଂ ଗୋକୁଲମାନଯାମଃ ।
ଅତ୍ରୈଵ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ମୁହୂର୍ତମାତ୍ରଂ ଭୂଯୋଽପି ଗାଵଃ ପ୍ରଚରନ୍ତ୍ଵରଣ୍ଯେ ॥ ୪-୫୧॥
ଇତୀରିତଂ ତତ୍ସମଯାନୁରୂପଂ ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ହଲାଯୁଧସ୍ଯ ।
ଆର୍ଯୋ ଯଥାଜ୍ଞାପଯତୀତି କୃଷ୍ଣସ୍ତଂ ରାମମୁକ୍ତ୍ଵା ତରୁଷଣ୍ଡମାପ ॥ ୪-୫୨॥
ଅଲବ୍ଧମାର୍ତାଣ୍ଡକରପ୍ରଵେଶମାରାମକଲ୍ପଂ ତରୁଷଣ୍ଡମେତ୍ଯ ।
ଆନେତୁକାମଃ ସ ଗଵାଂ କୁଲଂ ତଦାସଜ୍ଜଯାମାସ ମୁଖେନ ଵେଣୁମ୍ ॥ ୪-୫୩॥
ସଲୀଲମୀଷତ୍ପରିଵୃତ୍ତପାଦଂ ସଵିଭ୍ରମୋଦଞ୍ଚିତସଵ୍ଯନେତ୍ରଂ ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵଂଶାର୍ପିତପାଟଲୋଷ୍ଠଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ଥିତଂ ଵିସ୍ମଯମାପ ଲୋକଃ ॥ ୪-୫୪॥
ତତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ତାମରସାଯତାକ୍ଷଂ ତାପିଞ୍ଛଵର୍ଣଂ ଶିଖିପିଞ୍ଛଚୂଡଂ ।
ତମେଵ ପଶ୍ଯନ୍ନନିମେଷତାଯାଃ ଫଲଂ ପ୍ରପେଦେ ସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘଃ ॥ ୪-୫୫॥
ସ୍ଥିତସ୍ତ୍ରିଭଙ୍ଗ୍ଯା ଵିଵରେଷୁ ଵେଣୋର୍ଵ୍ଯାପାରଯନ୍ନଙ୍ଗୁଲିପଲ୍ଲଵାନି ।
ଜଗତ୍ତ୍ରଯୀମୋହଵିଧାନଦକ୍ଷମୁତ୍ଥାପଯାମାସ ସ ନାଦମୁଚ୍ଚୈଃ ॥ ୪-୫୬॥
ଅଥୋତ୍ଥିତାନନ୍ଦନିମୀଲିତାକ୍ଷ୍ଯଃ ଵିଲୂନଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରଲାଞ୍ଛିତାସ୍ଯାଃ ।
ଗାଵସ୍ତଦଭ୍ଯାଶମୁପେତ୍ଯ ତସ୍ଥୁଃ ନିସ୍ପନ୍ଦଦେହା ନିଭୃତୈଃ ଶ୍ରଵୋଭିଃ ॥ ୪-୫୭॥
ନୈସର୍ଗିକଂ ଵୈରମପତ୍ଯସଙ୍ଗସ୍ତୃଷ୍ଣା ବୁଭୁକ୍ଷା କୁସୁମାଯୁଧଶ୍ଚ ।
ତଦ୍ଵେଣୁନାଦଶ୍ରୁତିତତ୍ପରାଣାଂ ନାଲଂ ଵିଧାତୁଂ ଵିକୃତିଂ ତିରଶ୍ଚାମ୍ ॥ ୪-୫୮॥
ତସ୍ମିନ୍ ମନୋହାରିଣି ଚକ୍ରପାଣେର୍ଵନାନ୍ତରେ ମୂର୍ଛତି ଵଂଶନାଦେ ।
ଵିଧୀଯମାନଂ ପରିହୃତ୍ଯ କର୍ମ ସର୍ଵେଽପି ସତ୍ଵା ଲିଖିତା ଇଵାସନ୍ ॥ ୪-୫୯॥
ପ୍ରଵୃତ୍ତମାତ୍ରୌ ଵନପଦ୍ମିନୀଷୁ ଦାତୁଂ ଗୃହୀତୁଂ ଚ ମୃଣାଲଭଙ୍ଗମ୍ ।
ଚକ୍ରାହ୍ଵଯସ୍ତଦ୍ଗୃହମେଧିନୀ ଚ ପ୍ରସାର୍ଯ ଚଞ୍ଚୂ ପରମାସିଷାତାମ୍ ॥ ୪-୬୦॥
ଉପାଵିଶନ୍ନୁଜ୍ଝିତଚାପଲାନି ସ୍ଵଜାନୁଵିନ୍ଯସ୍ତକରାନନାନି ।
ନିଷ୍ପନ୍ଦଦୃଷ୍ଟୀନି ଵନଦ୍ରୁମାଣାଂ ଶାଖାସୁ ଶାଖାମୃଗମଣ୍ଡଲାନି ॥ ୪-୬୧॥
ପଦ୍ଭ୍ଯାମଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ମହୀମୁଭାଭ୍ଯାଂ ସଦ୍ଯସ୍ସମୁତ୍ତମ୍ଭିତପୂର୍ଵକାଯଃ ।
ସିଂହଃ କରୀନ୍ଦ୍ରାକ୍ରମଣେ ପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ତସ୍ଥୌ ତଥା କୃତ୍ରିମସିଂହକଲ୍ପଃ ॥ ୪-୬୨॥
ସିଦ୍ଧାଃ କଲତ୍ରାଣି ଲତାଗୃହେଷୁ ସମୁଦ୍ଯତାଃ ପାଯଯିତୁଂ ମଧୂନି ।
କରଦ୍ଵଯୋଦଞ୍ଚିତରତ୍ନପାତ୍ରାଃ ନିଷେଦୁରାଲେଖ୍ଯମିଵ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ॥ ୪-୬୩॥
ତଦ୍ଵଂଶନାଲାଚ୍ଚ୍ଯୁତମଚ୍ଯୁତସ୍ଯ ଗେଯାମୃତଂ ସାଧୁ ନିଷେଵ୍ଯ ଵୃକ୍ଷାଃ ।
ଚିରଂ ଜରାଜର୍ଜରିତତ୍ଵଚୋଽପି ବାଲା ଇଵାସନ୍ନଵପଲ୍ଲଵାଢ୍ଯାଃ ॥ ୪-୬୪॥
ନାଦେନ ଵେଣୋର୍ଵିଵଶୀକୃତାନାଂ ଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ଗଲିତାଃ କରେଭ୍ଯଃ ।
ଗତିର୍ଭଵାସ୍ମାକମପୀତି ନୂନଂ ଵୀଣା ନିପେତୁର୍ମଧୁଵିଦ୍ଵିଷୋଽଗ୍ରେ ॥ ୪-୬୫॥
ସ୍ଵଵେଣୁନାଦେନ ସ ଜୀଵଲୋକମିତ୍ଥଂ ପରାନନ୍ଦମଯଂ ଵିଧାଯ ।
ପ୍ରଭୁର୍ଵ୍ଯରଂସୀଦମରାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ସୁପ୍ତୋତ୍ଥିତାନାଂ ସ୍ଥିତିରନ୍ଵଭୂଵନ୍ ॥ ୪-୬୬॥
ପ୍ରତ୍ଯାଗତେ ଚେତସି ତେ ଵିଦିତ୍ଵା ପ୍ରଭ୍ରଶ୍ଯ ହସ୍ତାତ୍ ପତିତା ଵିପଞ୍ଚୀଃ ।
ପୁନର୍ନ୍ନ ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରତିପନ୍ନଲଜ୍ଜାଃ ଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଦ୍ଗ୍ରହଣାଭିଲାଷମ୍ ॥ ୪-୬୭॥
ମଧୁଵ୍ରତାନାଂ ଧ୍ଵନିଭିର୍ମନୋଜ୍ଞୈର୍ଵାଚାଲଯନ୍ତୀ ଵଲଯଂ ଦିଶାନାମ୍ ।
ପ୍ରସୂନଵୃଷ୍ଟିଃ ସୁରସିଦ୍ଧମୁକ୍ତା ପପାତ ମୌଲୌ ପରମସ୍ଯ ପୁଂସଃ ॥ ୪-୬୮॥
ଅଵର୍ଷି କେନାଯମଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଃ ପ୍ରସୂନରାଶିସ୍ତଵ ମୂର୍ଧନୀତି ।
ପୃଷ୍ଟୋ ଵିହସ୍ଯାହ ଵିଭୁସ୍ସହାଯାନ୍ ଜ୍ଞାନଂ ଭଵଦ୍ଭୋଽପି କଥଂ ମମେତି ॥ ୪-୬୯॥
ଵିଷହ୍ଯତାଂ ଯାତି ଵିଵସ୍ଵଦଂଶୌ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ଗଵାଂ ସ ପୁଞ୍ଜମ୍ ।
ଭୂଯସ୍ତୃଣାଶ୍ଯାମଲଭୂତଲେଷୁ ପ୍ରାରବ୍ଧ ସଞ୍ଚାରଯିତୁଂ ଵନେଷୁ ॥ ୪-୭୦॥
ତତଃ ପରିକ୍ଷୀଣସହସ୍ରଭାନୋରଶାମ୍ଯଦୂଷ୍ମା ଦିଵସସ୍ଯ ତୀଵ୍ରଃ ।
ଯଥା ଵିନାଶେ ଧନସଞ୍ଚଯସ୍ଯ ମହାଵଲେପୋ ଧନିନୋ ଜନସ୍ଯ ॥ ୪-୭୧॥
ପ୍ରଭାକରେ ପାଟଲଭାସି ଦୂରଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତୀଚୀମଵଗାହମାନେ ।
ଆଲୋକ୍ଯ ରାମଃ ପରିଣାମମହ୍ନୋ ଦାମୋଦରଂ ସାଦରମିତ୍ଯୁଵାଚ ॥ ୪-୭୨॥
ଆଵିର୍ଭଵନ୍ମନ୍ଦମରୁତ୍ପ୍ରଚାରା ଶାନ୍ତାତପା ନିର୍ଵୃତସର୍ଵସତ୍ଵା ।
ଵିରାମଵେଲା ଦିଵସସ୍ଯ ଶୌରେ ପ୍ରଵର୍ତତେ ପଶ୍ଯ ମନୋଭିରାମା ॥ ୪-୭୩॥
ଶିରୋଭିରୂଢେନ୍ଧନଶାକମୂଲାଃ ସ୍ଵଯୂଥ୍ଯମୁଚ୍ଚୈଃସ୍ଵରମାହ୍ଵଯନ୍ତଃ ।
ଵନେଚରା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିରାମମହ୍ନଃ ସମାରଭନ୍ତେ ସହସୈଵ ଗନ୍ତୁମ୍ ॥ ୪-୭୪॥
ଶତଂ ଶତଂ ଵ୍ଯୋମନି ବଦ୍ଧମାଲାଃ ଶାତ୍କାରଵାଚାଲଵିଲୋଲପକ୍ଷାଃ ।
ଵ୍ରଜନ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀକୃତଵାସଵୃକ୍ଷାଃ ମନୋଜଵାଃ ପଶ୍ଯ ପତତ୍ରିଣୋଽମୀ ॥ ୪-୭୫॥
ଭୁଵଃ ପରାଗେ ବହୁଶୋ ଲୁଠିତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ନୀଡଂ କଲଵିଙ୍ଗଯୂଥମ୍ ।
ଧିନୋତ୍ଯପତ୍ଯାନି ବୁଭୁକ୍ଷିତାନି ଗ୍ରାସେନ ଚଞ୍ଚୂପୁଟସଞ୍ଚିତେନ ॥ ୪-୭୬॥
ତଦେହି ଶୌରେ ତପନଵ୍ଯପାଯାତ୍ପ୍ରାଗେଵ ଯାମଃ ପଦମସ୍ମଦୀଯମ୍ ।
ଇଯଂ କ୍ଷତିଃ ଶ୍ଵଭ୍ରତଟେନ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦୁଃସଞ୍ଚରା ଲୁବ୍ଧକନିର୍ମିତେନ ॥ ୪-୭୭॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵେତି ରାମସ୍ଯ ଗିରଂ ମୁରାରିଃ ଅସ୍ତ୍ଵେଵମିତ୍ଯାଦରପୂର୍ଵମୁକ୍ତ୍ଵା ।
ସହ ପ୍ରତସ୍ଥେ ସ ଚ ମିତ୍ରଵର୍ଗୈଃ ପ୍ରଚଣ୍ଡଶ୍ରୃଙ୍ଗଧ୍ଵନିପୂରିତାଶୈଃ ॥ ୪-୭୮॥
ସହପ୍ରଯାଣାଯ କୃତତ୍ଵରାଣାମୂଧୋଭରାଦ୍ଦୂରଵିଲମ୍ବିନୀନାମ୍ ।
ସ ତତ୍ର ତତ୍ର ପ୍ରତିପାଲ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ପ୍ରୀତୋ ଗଵାମାଗମନଂ ମୁକୁନ୍ଦଃ ॥ ୪-୭୯॥
ସମାଵୃତୋ ଗୋପଜନେନ ନନ୍ଦଃ ଗୋପାଙ୍ଗନାଭିଶ୍ଚ ଵୃତା ଯଶୋଦା ।
ଅତିଷ୍ଠତାମଧ୍ଵନି ଲୋଚନାଭ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାଗତିପ୍ରେକ୍ଷଣସସ୍ପୃହାଭ୍ଯାମ୍ ॥ ୪-୮୦॥
ଚକାର କର୍ଣେଷୁ ତଯୋଃ ପ୍ରମୋଦଂ ଦାମୋଦରାପୂରିତଶୃଙ୍ଗନାଦଃ ।
ଦିଵି ପ୍ରସର୍ପନ୍ନଥ ପାଂସୁପୂରଃ ନେତ୍ରେଷୁ ପୀଯୂଷମିଵାଭ୍ଯଵର୍ଷତ୍ ॥ ୪-୮୧॥
ତୌ ଧୂସରାଙ୍ଗୌ ରଜସା କୁମାରୌ ଗତ୍ଵା ସ ନନ୍ଦଃ ପରିରଭ୍ଯ ଗାଢମ୍ ।
ଆତ୍ମାନମାନନ୍ଦସମୁଦ୍ରମଗ୍ନଂ ନାଲଂ ସମୁଦ୍ଧର୍ତୁମଭୂନ୍ମୁହୂର୍ତମ୍ ॥ ୪-୮୨॥
ଉତ୍ପତ୍ଯ ଧାଵଦ୍ଭିରୁଦସ୍ତଶସ୍ତ୍ରୈଃ କ୍ଷ୍ଵେଲାରଵକ୍ଷୋଭିତଦିଗ୍ଵିଭାଗୈଃ ।
ଆଭୀରଵୀରୈସ୍ସ ଵୃତଃ ପ୍ରପେଦେ ଵ୍ରଜଂ ସମାକର୍ଣିତତୂର୍ଯଘୋଷମ୍ ॥ ୪-୮୩॥
ଚାଟୂକ୍ତିଭିଃ ପାର୍ଶ୍ଵଚରାନଶେଷାନ୍ ଵିସୃଜ୍ଯ ଗୋପାନ୍ ସହିତସ୍ସ ମିତ୍ରୈଃ ।
ଵିଵେଶ କୃଷ୍ଣୋ ଭଵନଂ ଦିନାନ୍ତେ ସମୁଜ୍ଵଲନ୍ମଙ୍ଗଲଦୀପିକାଭିଃ ॥ ୪-୮୪॥
କାମଂ ଦିଵା କର୍ଣପଥଂ ଗତେନ ନୀତାଃ ପ୍ରିଯଂ ଵେଣୁରଵେଣ ଵିଷ୍ଣୋଃ ।
ପ୍ରତିପ୍ରିଯଂ ଚକ୍ରୁରମୁଷ୍ଯ ସାଯଂ ଗାଵଃ ପଯୋଦୋହନନିଃସ୍ଵନେନ ॥ ୪-୮୫॥
ଅନୁଦିନମିତି କୁର୍ଵନ୍ ପାଲନଂ ଗୋକୁଲସ୍ଯ
କ୍ଷଣମିଵ ଦିଵସାନି କ୍ରୀଡଯା ଯାପଯନ୍ ସଃ ।
ଅଖିଲମପି ଧରିତ୍ରୀଭାରମଭ୍ଯୁଦ୍ଧରିଷ୍ଯନ୍
ଅରମତ ସହ ଶୌରିସ୍ତତ୍ର ସଙ୍କର୍ଷଣେନ ॥ ୪-୮୬॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ ॥ ୪ ॥
Encoded and proofread by PSA Easwaran psaeaswaran at gmail.com
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ତ୍oday
http://sanskritdocuments.org
॥ ଶ୍ରୀଃ ॥
ପ୍ରଥମଃ ସର୍ଗଃ
ଅସ୍ତି ଶ୍ରିଯଃ ସଦ୍ମ ସୁମେରୁନାମା ସମସ୍ତକଲ୍ଯାଣନିଧିର୍ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଃ ।
ତିଷ୍ଠନ୍ନିଦଂ ଵିଶ୍ଵମନୁପ୍ରଵିଶ୍ଯ ସ୍ଵେନାତ୍ମନା ଵିଷ୍ଣୁରିଵୋର୍ଜିତେନ ॥ ୧-୦୧॥
ମିଥସ୍ତିରୋଭାଵଵିଲୋକନାଭ୍ଯାଂ ସଙ୍କ୍ରୀଡମାନାଵିଵ ବାଲକୌ ଦ୍ଵୌ ।
ପାର୍ଶ୍ଵେଷୁ ଯସ୍ଯାଶୁ ପରିଭ୍ରମନ୍ତୌ ଚନ୍ଦ୍ରାଂଶୁମନ୍ତୌ ନଯତୋ ଦିନାନି ॥ ୧-୦୨॥
ଉଚ୍ଚୈଶ୍ଶିଖଃ କାଞ୍ଚନଗୌରଵର୍ଣସ୍ତମୋ ନିଗୃହ୍ଣନ୍ମହସା ନିଜେନ ।
ଦୀପସ୍ତ୍ରଯାଣାମିଵ ଵିଷ୍ଟପାନାଂ ଯୋ ଭାତି ପର୍ଯନ୍ତଚରତ୍ପତଙ୍ଗଃ ॥ ୧-୦୩॥
ଯସ୍ଯା ପତିତ୍ଵେ ଵିହିତାଭିଲାଷଃ କରୋତି ତୀଵ୍ରାଣି ତପାଂସି ଲୋକଃ ।
ବିଭର୍ତି ରତ୍ନାକରମେଖଲାଂ ତାମଙ୍କେନ ପୁତ୍ରୀମିଵ ଯୋ ଧରିତ୍ରୀମ୍ ॥ ୧-୦୪॥
ମହାନ୍ତି ଦାନାନି ମଖାନୁଦଗ୍ରାନ୍ ପରାଞ୍ଚି ପାନାଶନଯୋସ୍ତପାଂସି ।
ଶରୀରିଣଃ ଶାନ୍ତମଲୈର୍ମନୋଭିଃ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯଚ୍ଛୃଙ୍ଗନିଵାସକାମାଃ ॥ ୧-୦୫॥
ସୁରା ଯୁଗାନ୍ତେଷୁ ସହ ପ୍ରିଯାଭିର୍ନ୍ନିଷେଦିଵାଂସୋ ଯଦଧିତ୍ଯକାସୁ ।
ଉଦନ୍ଵତାମୈକ୍ଯମୁପାଗତାନାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତି କଲ୍ଲୋଲଶତପ୍ରଚାରାନ୍ ॥ ୧-୦୬॥
ପୁଷ୍ପାଣି ଶଯ୍ଯାସ୍ସୁରପାଦପାନାଂ କ୍ରୀଡାଗୃହାଃ କାଞ୍ଚନଗହ୍ଵରାଣି ।
ଭଵନ୍ତି ଚ ସ୍ଵର୍ଗଵିଲାସିନୀନାଂ ରତ୍ନାଙ୍କୁରା ଯତ୍ର ରତିପ୍ରଦୀପାଃ ॥ ୧-୦୭॥
ସ୍ଵର୍ଗୌକସସ୍ସ୍ଵର୍ଣମହୀଷୁ ପୀତାଃ ଶ୍ଵେତତ୍ଵିଷୋ ରୂପ୍ଯମଯୀଷୁ ଭୂଷୁ ।
ନୀଲାଶ୍ଚ ନୀଲୋପଲମେଦିନୀଷୁ ଜ୍ଞାତୁଂ ମିଥୋ ଯତ୍ର ନ ଶକ୍ନୁଵନ୍ତି ॥ ୧-୦୮॥
ଦରୀଗୃହୋତ୍ସଙ୍ଗଗତେରନୂରୋଃ କଶାଭିଘାତଧ୍ଵନିଭିଃ ସକମ୍ପାଃ ।
ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରିଯାନୁଜ୍ଝିତମାନଦୋଷାଃ ସୁରାଙ୍ଗନା ଯତ୍ର ପରିଷ୍ଵଜନ୍ତେ ॥ ୧-୦୯॥
ନେତୁଂ ତ୍ରପାନମ୍ରମୁଖୀରନୀଶାଃ ସ୍ଫୁଟାନି ଯତ୍ସ୍ଵର୍ଣଗୁହାନ୍ତରାଣି ।
ସିଦ୍ଧାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଵିନା ନଵୋଢାଃ ନଯନ୍ତି ନୀଲୋପଲଗହ୍ଵରାଣି ॥ ୧-୧୦॥
ଯତ୍ରୋଦ୍ଯତାନାଂ କୁସୁମାପଚାଯେ କାନ୍ତାସୁ କଲ୍ପଦ୍ରୁମଵାଟିକାସୁ ।
ଵିଭାନ୍ତି ସୁତ୍ରାମଵିଲାସିନୀନାଂ ପଦାନି ଲାକ୍ଷାରସପାଟଲାନି ॥ ୧-୧୧॥
ପଯୋଦମାର୍ଗଵ୍ଯତିଲଙ୍ଘିନୀଷୁ ହଂସାଃ ଶିରଃପୁଷ୍କରିଣୀଷୁ ଯସ୍ଯ ।
ଵର୍ଷାଗମେଽପ୍ଯଶ୍ରୁତମେଘନାଦାଃ ନ କୁର୍ଵତେ ମାନସଦୀର୍ଘଯାତ୍ରାମ୍ ॥ ୧-୧୨॥
ଛନ୍ନେଷୁ ଯସ୍ମିନ୍ କନକୋଜ୍ଜ୍ଵଲାଭିରାମୂଲଚୂଡଂ ନଵମଞ୍ଜରୀଭିଃ ।
ଗନ୍ଧେନ ଵିଜ୍ଞାଯ ପତନ୍ତି ଭୃଙ୍ଗାଃ ଶୃଙ୍ଗାନ୍ତରାରଗ୍ଵଧପାଦପେଷୁ ॥ ୧-୧୩॥
ମନ୍ଦାକିନୀ ଯଚ୍ଛିଖରେ ଵହନ୍ତୀ କୁଲ୍ଯାପଥାଭ୍ଯନ୍ତରସମ୍ପ୍ରଵିଷ୍ଟା ।
ବାଲେଵ ତଦ୍ରକ୍ଷଣସମ୍ପ୍ରଵୃତ୍ତା ଦିନେ ଦିନେ ସିଞ୍ଚତି ପୁଷ୍ପଵାଟୀମ୍ ॥ ୧-୧୪॥
ଶ୍ରିଯାଭିରାମଶ୍ଶରଣଂ ସୁରାଣାମଲଙ୍ଘନୀଯୋ ମହତା ମହିମ୍ନା ।
ଵିରାଜମାନୋ ଵନମାଲଯା ଚ ଯଃ ଶାର୍ଙ୍ଗଧନ୍ଵାନମନୁପ୍ରଯାତି ॥ ୧-୧୫॥
ପୁରା ପୁରାଣାଂ ତ୍ରିତଯଂ ଦିଧକ୍ଷୋରୁମାପତେଃ କାର୍ମୁକତାଂ ପ୍ରପନ୍ନଃ ।
ମଧ୍ଯେନ ଵଜ୍ରାଙ୍କୁଶମତ୍ସ୍ଯଚିହ୍ନଂ ଯୋଽଦ୍ଯାପି ତନ୍ମୁଷ୍ଟିପଦଂ ଦଧାତି ॥ ୧-୧୬॥
ଶୃଙ୍ଗାଗ୍ରଭାଜାଂ ସୁରସୁନ୍ଦରୀଣାଂ ମୁଖାନି ପଶ୍ଯନ୍ନମଲାନି ଚନ୍ଦ୍ରଃ ।
ନିଗୂହିତୁଂ ନୂନମୁରଃକଲଙ୍କଂ ହ୍ରିଯେଵ ଯତ୍ସାନୁପଥେନ ଯାତି ॥ ୧-୧୭॥
ମନୋଭିରାମେ ଶିଖରେ ତଦୀଯେ ସହୋପଵିଷ୍ଟଂ ସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘୈଃ ।
ଅଵୋଚଦାଗତ୍ଯ କୃତପ୍ରଣାମା କଦାଚିଦୁର୍ଵୀ କମଲାଧିଵାସମ୍ ॥ ୧-୧୮॥
ପୁମାନିଵାହଂ ଭଵତଃ ପୁରସ୍ତାଦ୍ବ୍ରଵୀମି କିଞ୍ଚିତ୍ ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ଧୈର୍ଯମ୍ ।
ପୀଡା ମଦୀଯା ପରମତ୍ର ହେତୁର୍ନିର୍ଲ୍ଲଜ୍ଜତା ନନ୍ଵଖିଲୋପହାସ୍ଯା ॥ ୧-୧୯॥
ସୃଷ୍ଟାସ୍ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଵରାଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯାଃ ଭାରେଣ ମାଂ ସମ୍ପ୍ରତି ପୀଡଯନ୍ତି ।
ବଲେ ପ୍ରମାଣେ ଚ ଭଵନ୍ତି ଯେଷାଂ ନୈଵୋପମାନଂ କୁଲଭୂଭୃତୋଽପି ॥ ୧-୨୦॥
ସ୍ଵଵିକ୍ରମୋନ୍ମୂଲିତରାଜକାନାଂ ଜଯୈଷିଣାମଦ୍ଯ ପରସ୍ପରେଣ ।
ତେଷାଂ ରଣକ୍ଷୋଣିଷୁ ସିଂହନାଦୈର୍ନିର୍ଘାତଘୋରୈର୍ଗିରଯଃ ସ୍ଫୁଟନ୍ତି ॥ ୧-୨୧॥
ମୁହୁର୍ବଲାଦୁନ୍ନମଯତ୍ଯହୀନ୍ଦ୍ରେ ମଦ୍ଭାରଭୁଗ୍ନଂ ଫଣଚକ୍ରଵାଲମ୍।
ମମ ପ୍ରକମ୍ପାଶ୍ଚଲିତାବ୍ଧିଶୈଲାଃ ଦିଗ୍ଦନ୍ତିନୋ ହନ୍ତ କଦର୍ଥଯନ୍ତି ॥ ୧-୨୨॥
ଆଶାମୁଖେଷୁ ଭ୍ରମତାମଜସ୍ରଂ ତେଷାଂ ଚମୂଭିଃ ପରିସର୍ପିଣୀଭିଃ ।
ତିରୋହିତାଂ ଭାନୁମତୋ ମଯୂଖାଃ ନ କ୍ଵାପି ମାଂ ସମ୍ପ୍ରତି ସଂସ୍ପୃଶନ୍ତି ॥ ୧-୨୩॥
ସନ୍ନାସ୍ମି ଦୈତେଯଭରେଣ ସାହଂ ଫଣୀଶ୍ଵରସ୍ସୀଦତି ମଦ୍ଭରେଣ ।
ତଦ୍ଭାରଶୀର୍ଯନ୍ନିଜକର୍ପରସ୍ଯ ଧିକ୍ ତାମଵସ୍ଥାଂ କମଠେଶ୍ଵରସ୍ଯ ॥ ୧-୨୪॥
ଭାରାଵସୀଦଦ୍ଫଣମଣ୍ଡଲସ୍ଯ ଫଣୀଶ୍ଵରସ୍ଯୋପରି ଦୁଃସ୍ଥିତାଽହମ୍ ।
ଆସନ୍ନପାତାସ୍ମି ତଟୀଵ ନଦ୍ଯାଃ ପ୍ରଵାହଵେଗେନ ଵିଲୁପ୍ତମୂଲା ॥ ୧-୨୫॥
ନିଵେଦିତା ଦେଵ ମଯା ଦଶେଯମନୁକ୍ତିଦୋଷୋ ମଯି ନୋପପାଦ୍ଯଃ ।
ନିଵେଦ୍ଯତେ ରକ୍ଷ୍ଯଜନେନ ଦୁଃଖଂ ତତଃ ପରସ୍ତାତ୍ ପ୍ରଭଵଃ ପ୍ରମାଣମ୍ ॥ ୧-୨୬॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଵତ୍ଯାମୁଚିତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଚିନ୍ତାବଲେନ ସ୍ତିମିତୋ ମୁହୂର୍ତମ୍ ।
ମୁଖାନି ପଶ୍ଯନ୍ନମୃତାଶନାନାଂ ଦେଵଃ ପ୍ରଜାନାଂ ପତିରିତ୍ଯୁଵାଚ ॥ ୧-୨୭॥
ନାସତ୍ଯମେତଦ୍ଯଦଵୋଚଦୁର୍ଵୀ ସ୍ଵକର୍ମଣଃ ସାଧୁ ଫଲଂ ମଯାଽଽପ୍ତମ୍ ।
ମଦ୍ଵର୍ଦ୍ଧିତା ମାମଵମତ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାଃ ବଲାଦୁପଘ୍ନନ୍ତି ଜଗନ୍ତି ଯତ୍ତେ ॥ ୧-୨୮॥
ଅତୀତକାର୍ଯାନୁଶଯେନ କିଂ ସ୍ଯାଦଶେଷଵିଦ୍ଵଜ୍ଜନଗର୍ହିତେନ ।
ସୁରାଃ ସମୁନ୍ମୂଲନମାଶୁ ତେଷାଂ କର୍ତୁଂ ଯତଧ୍ଵଂ ଜଗତାଂ ହିତାଯ ॥ ୧-୨୯॥
ସଦ୍ଯସ୍ସମୁତ୍ତିଷ୍ଠତ ଚିନ୍ତଯାଲଂ ଚିନ୍ତା ହି କାର୍ଯପ୍ରତିବନ୍ଧହେତୁଃ ।
ଯାମଃ ପୃଥିଵ୍ଯା ସହ ଯତ୍ର ତତ୍ର ନାରାଯଣୋ ଦାନଵକାଲରାତ୍ରିଃ ॥ ୧-୩୦॥
ଅସ୍ତ୍ଵେଵମିତ୍ଯାଦରପୂର୍ଵମେଵ ସ ସ୍ଵୀକୃତୋକ୍ତିସ୍ସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘୈଃ ।
ସରୋଜଜନ୍ମା ସହ ତୈଃ ପ୍ରତସ୍ଥେ ଵିହାଯସା ଵିଶ୍ଵପତେସ୍ସକାଶମ୍ ॥ ୧-୩୧॥
ଏଲାପରିଷ୍ଵଙ୍ଗଲସତ୍ତମାଲଂ ଵେଲାଧିରୂଢସ୍ଖଲଦୂର୍ମିମାଲମ୍ ।
ଦଦର୍ଶ ଧାତା ମନସୋଽନୁକୂଲଂ ପଯଃପଯୋଧେରଚିରେଣ କୂଲମ୍ ॥ ୧-୩୨॥
ଦଦର୍ଶ ଚ କ୍ଷୀରମଯଂ ସମୁଦ୍ରଂ କୈଲାସଶୃଙ୍ଗୋନ୍ନତଫେନକୂଟମ୍ ।
ପୁଣ୍ଯଂ ପଯଃକେଲିସମୁତ୍ସୁକାନାଂ ଶ୍ରିଯଃ ସଖୀନାମଵଗାହନେନ ॥ ୧-୩୩॥
ଆନନ୍ଦଯାମାସ ଦିଵୌକସସ୍ତାନାଘ୍ରାତଶେଷୋ ମୁନିମଣ୍ଡଲେନ ।
ପ୍ରକାମପୁଣ୍ଯଃ ପଵନୋପନୀତୋ ଵୈକୁଣ୍ଠଵକ୍ଷସ୍ତୁଲସୀସୁଗନ୍ଧଃ ॥ ୧-୩୪॥
ଗନ୍ଧାନୁସାରେଣ ଵିସୃଷ୍ଟନେତ୍ରୈର୍ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭପ୍ରମୁଖୈରମର୍ତୈଃ ।
ନଵାର୍କକଲ୍ପଂ ଦଦୃଶେ ମୁରାରେର୍ଵକ୍ଷସ୍ଥଲୀକୌସ୍ତୁଭରତ୍ନଧାମ ॥ ୧-୩୫॥
ଅପହ୍ନୁତାଶେଷମନୋଵିକାରଂ ଦିଵିସ୍ପୃଶା ତୂର୍ଯରଵେଣ ମିଶ୍ରମ୍ ।
ଆକର୍ଣ୍ଯ ଵୈକୁଣ୍ଠଵିଲାସିନୀନାଂ ଗୀତଧ୍ଵନିଂ ହର୍ଷମଯାସିଷୁସ୍ତେ ॥ ୧-୩୬॥
ଆସକ୍ତିମାଲକ୍ଷ୍ଯ ଵିନୀତଵେଷା ସ୍ଵମୌଲିଵିନ୍ଯସ୍ତକରାସ୍ସୁରାସ୍ତେ ।
ଆଲୋକଯାମାସୁରଶେଷନାଥଂ ସଵିଗ୍ରହଂ ପୁଣ୍ଯମିଵ ପ୍ରଜାନାମ୍ ॥ ୧-୩୭॥
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧହେମାଭରଣପ୍ରକାଶଂ ତମାଲନୀଲଂ ଜଲଧୌ ଶଯାନମ୍ ।
ତଟିଲ୍ଲତାଢ୍ଯଂ ପଯସୋଽତିପାନାଦନୀଶମୁଦ୍ଗନ୍ତୁମିଵାମ୍ବୁଵାହମ୍ ॥ ୧-୩୮॥
ତରଙ୍ଗଵାତେନ ପଯଃପଯୋଧେରାପୂର୍ଯମାଣଂ କରପାଞ୍ଚଜନ୍ଯମ୍ ।
ଵାମେନ ତିର୍ଯଗ୍ଵଲତା ସଲୀଲଂ ସମ୍ଭାଵଯନ୍ତଂ ମୁହୁରୀକ୍ଷଣେନ ॥ ୧-୩୯॥
ପ୍ରତିକ୍ଷଣଂ ପ୍ରେମଵିଶେଷଜାଭିସ୍ସମ୍ଭାଵନାଭିଃ କମଲାସନାଯାଃ ।
ପୁରାଽଽତ୍ମନା କଲ୍ପିତମମ୍ବୁରାଶେଃ ପ୍ରମାର୍ଜଯନ୍ତଂ ମଥନାଵମାନମ୍ ॥ ୧-୪୦॥
ପର୍ଯାଯତଃ ପାଣିଧୃତଂ ସରୋଜଂ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ଦୃଶୋଃ ପଦଵ୍ଯାମ୍।
ନିଦ୍ରାଂ ପ୍ରବୋଧଂ ଚ ମୁହୁର୍ନ୍ନଯନ୍ତୀଂ ପଦ୍ମାସନାଂ ସସ୍ମିତମୀକ୍ଷମାଣାମ୍ ॥ ୧-୪୧॥
ସ୍ଵଚ୍ଛସ୍ଵଦେହପ୍ରତିବିମ୍ବିତେନ ଫଣାଶ୍ମଜାଲେନ ଫଣୀଶ୍ଵରସ୍ଯ ।
ଭାସ୍ଵତ୍ ଫଲସ୍ତୋମନିରନ୍ତରସ୍ଯ ଵହନ୍ତମାଭାଂ ଵଟପାଦପସ୍ଯ ॥ ୧-୪୨॥
ଅଜସ୍ରମାସୀନରଥାଙ୍ଗଶଙ୍ଖମତିପ୍ରସନ୍ନଂ କମଲାଧିଵାସମ୍ ।
ସନ୍ତାପଵିଚ୍ଛେଦକରଂ ପ୍ରଜାନାଂ ହ୍ରଦଂ ମହୀଯାଂସମିଵାଭିଗମ୍ଯମ୍ ॥ ୧-୪୩॥
ଵକ୍ତୁଂ ମିଥୋ ରାହୁଵିଚେଷ୍ଟିତାନି କର୍ଣଦ୍ଵଯାଭ୍ଯର୍ଣମୁପେଯିଵାଂସୌ ।
ଅଲବ୍ଧକାଲାଵିଵ ଭାନୁଚନ୍ଦ୍ରୌ ରଥାଙ୍ଗଶଙ୍ଖୌ ଦଧତଂ କରାଭ୍ଯାମ୍ ॥ ୧-୪୪॥
ଦ୍ଵାରସ୍ଥସେନାପତିଚୋଦିତେନ ନିଵାରିତାଃ କଞ୍ଚୁକିମଣ୍ଡଲେନ ।
ସୁରାଃ ପ୍ରମୋଦସ୍ଖଲିତୈର୍ଵଚୋଭିଃ ସ୍ଥିତ୍ଵୈଵ ତେ ଵ୍ଯୋମନି ତୁଷ୍ଟୁଵୁସ୍ତମ୍ ॥ ୧-୪୫॥
ନମଃ ପରସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ତୁଭ୍ଯଂ ଗିରାଂ ଧିଯାମପ୍ଯପଥି ସ୍ଥିତାଯ ।
ଅସ୍ମାନ୍ ପୁନସ୍ତ୍ରାତୁମୁଦଗ୍ରମୋହାନ୍ କୃପାବଲାତ୍ କଲ୍ପିତଵିଗ୍ରହାଯ ॥ ୧-୪୬॥
ଭାଗୀରଥୀ ପାଦକୁଶେଶଯାତ୍ତେ ଵିନିର୍ଗତା ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ପୁନୀତେ ।
କସ୍ତ୍ଵାଂ ପୁନର୍ଭାଵଯତୋ ଜନସ୍ଯ ଶୁଦ୍ଧିଂ ପରିଚ୍ଛେତ୍ତୁମଲଂ ମନୀଷୀ ॥ ୧-୪୭॥
ଅନନ୍ତଶକ୍ତେରପଵିକ୍ରିଯସ୍ଯ ତିସ୍ରସ୍ତ୍ରିଲୋକୀଶ୍ଵର ଶକ୍ତଯସ୍ତେ ।
ଵିତନ୍ଵତେ ସ୍ଥାଵରଜଙ୍ଗମାନାମୁତ୍ପାଦନକ୍ଷେମଵିଲୋପନାନି ॥ ୧-୪୮॥
କଟାକ୍ଷମାତ୍ରେଣ ଭଵାମ୍ବୁରାଶେଃ ପାରଂ ପରଂ ପ୍ରାପଯିତୁସ୍ତ୍ରିଲୋକୀମ୍ ।
ସକୃନ୍ନମସ୍ଯା ପରମାତରସ୍ତେ ଯତ୍ନାନୁରୂପଂ ହି ଫଲଂ କ୍ରିଯାଣାମ୍ ॥ ୧-୪୯॥
ତ୍ଵଂ ଜ୍ଯୋତିରାପସ୍ତ୍ଵମସି ତ୍ଵମୁର୍ଵୀ ତ୍ଵଂ ଵ୍ଯୋମ ଵୈଶ୍ଵାନରସାରଥିସ୍ତ୍ଵମ୍ ।
ତ୍ଵଂ ଜୀଵଵର୍ଗଃ ପରମସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମା ଯନ୍ନାସି କିଂ ନାମ ଜଗତ୍ପତେ ତତ୍ ॥ ୧-୫୦॥
ନଵାଭ୍ରଵର୍ଣଂ ନଲିନାଯତାକ୍ଷଂ ପୀତାମ୍ବରଂ ହାରକିରୀଟିନଂ ତ୍ଵାମ୍ ।
ଵଯଂ ତୁ ସେଵେମହି ଵୀକ୍ଷମାଣାଃ ସାଯୂଜ୍ଯମନ୍ଵିଛତି କଃ ସୁଖାର୍ଥୀ ॥ ୧-୫୧॥
ଅଲଂ ନ ନିର୍ଦେଷ୍ଟୁମିଯତ୍ତଯା ତ୍ଵାମଶେଷନାଥ ଶ୍ରୁତିରଗ୍ରିମାପି ।
ସ ଏଵ ସାକ୍ଷାତ୍କ୍ରିଯତେ ପୁନସ୍ତ୍ଵମହୋ ଜିତଂ ନଃ ସୁକୃତୈରନଲ୍ପୈଃ ॥ ୧-୫୨॥
ତୃଣାଯ ମତ୍ଵା ନିଖିଲାନି ଶାର୍ଙ୍ଗିନ୍ ପଦାନି ଵୈଧେଯମନୋହରାଣି ।
ଆଵୃତ୍ତିଶୂନ୍ଯଂ ପରମଂ ପଦଂ ତେ ଵାଞ୍ଛନ୍ତି ଵୈରାଗ୍ଯଧନା ମହାନ୍ତଃ ॥ ୧-୫୩॥
ଇତି ସ୍ତୁତୋ ଦେଵଗଣେନ ଦେଵୋ ଦଯାନିଧିର୍ଦାନଵକାଲରାତ୍ରିଃ ।
ନ୍ଯଷୀଦଦୁତ୍ଥାଯ ଭରାଵଭୁଗ୍ନେ ଭୁଜଙ୍ଗତଲ୍ପେ ଭୁଵନୈକନାଥଃ ॥ ୧-୫୪॥
ଵିଷ୍ଵକ୍ ସ ଵୈକୁଣ୍ଠଵିଲାସିନୀନାଂ ସଲୀଲମାନ୍ଦୋଲିତଚାମରାଣାମ୍ ।
ନିଵାରଯନ୍ନଗ୍ରକରାରଵିନ୍ଦୈଃ କୋଲାହଲଂ କାଞ୍ଚନକଙ୍କଣୋତ୍ଥମ୍ ॥ ୧-୫୫॥
ପ୍ରସାଦଵତ୍ଯା କମଲାସନାଦୀନ୍ ସୁରାନଶେଷାନନୁଗୃହ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ।
ଉଵାଚ ଵାଚଂ ଦଶନାଂଶୁପୂରୈଃ ସମେଧଯନ୍ ଦୁଗ୍ଧମଯଂ ପଯୋଧିମ୍ ॥ ୧-୫୬॥
ଅଧିଜ୍ଯକୋଦଣ୍ଡଧରୋ ନିଷଙ୍ଗୀ ସନ୍ନାହଵାନ୍ ପାଣିଧୃତୈକବାଣଃ ।
ଅଯଂ ସମାଜୋ ଭଵତାଂ ଦ୍ଵିଷଦ୍ଭ୍ଯୋ ଭଯଂ ସମାଵେଦଯତି ସ୍ଫୁଟଂ ମେ ॥ ୧-୫୭॥
ଅଲଂ ଵିଲମ୍ବେନ ଦିଵୌକସସ୍ତନ୍ନିଵେଦ୍ଯତାମଦ୍ଯ କୁତୋ ଭଯଂ ଵଃ ।
ଅଯଂ କରୋ ଦୁଷ୍ଟଵଧୋତ୍ସୁକଂ ମେ ସୁଦର୍ଶନଂ ନ କ୍ଷମତେ ନିରୋଦ୍ଧୁମ୍ ॥ ୧-୫୮॥
ଇତ୍ଯୂଚିଵାଂସଂ ପରମଂ ପୁମାଂସଂ ନତ୍ଵା ଶିରୋଭିର୍ବହୁଶଃ ସୁରାସ୍ତେ ।
ଆରୂଢହର୍ଷାତିଶଯାଃ ସ୍ଵମର୍ଥମାରେଭିରେ ଵକ୍ତୁମଶେଷମେଵ ॥ ୧-୫୯॥
ନିଵାର୍ଯ ସର୍ଵାନପି ଵକ୍ତୁକାମାନ୍ ସେନାପତିସ୍ତାନମରାନ୍ କରେଣ ।
ସଵିଭ୍ରମପ୍ରେରିତଯା ପୁରସ୍ଥଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ସରୋଜାସନମାଜୁହାଵ ॥ ୧-୬୦॥
ଅଥାଗତସ୍ତେନ କରେ ଗୃହୀତ୍ଵା ନୀତଃ ପ୍ରଭୋରନ୍ତିକମବ୍ଜଯୋନିଃ ।
ଵକ୍ତୁଂ ନିଯୁକ୍ତଃ ସ କୃତପ୍ରଣାମୋ ଵିଜ୍ଞାପଯାମାସ ଵିନୀତଵେଷଃ ॥ ୧-୬୧॥
ଵଯଂ ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତଵିଭୂତଯୋଽପି ମୋହାତିରେକାଦଭିମନ୍ଯମାନାଃ ।
କୃଚ୍ଛ୍ରେ ପୁନସ୍ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜନ୍ତଃ ହା ନିସ୍ତ୍ରପାଣାଂ ପ୍ରଥମେ ଭଵାମଃ ॥ ୧-୬୨॥
ଅପାରଦୁଃଖାର୍ଣଵପୋତପାତ୍ରୀଂ ତ୍ଵଯା କୃପାମୁଦ୍ଵହତାତିଗୁର୍ଵୀମ୍ ।
କୃତଘ୍ନତାଜନ୍ମଭୁଵାମମୀଷାମସ୍ମାକମର୍ଥେ ନ କିମନ୍ଵଭାଵି ॥ ୧-୬୩॥
ମନସ୍ଵିଲୋକସ୍ଯ ଵିଗର୍ହଣୀଯେ ପ୍ରତିଗ୍ରହେ ଵର୍ଜଯତା ଜୁଗୁପ୍ସାମ୍ ।
ପୁରା ପୁରସ୍ତାଦ୍ବଲିଦାନଵସ୍ଯ ପ୍ରସାରିତୋ ନାଗ୍ରକରସ୍ତ୍ଵଯା କିମ୍ ॥ ୧-୬୪॥
ଦୈତ୍ଯାଧିରାଜେନ ହିରଣ୍ଯନାମ୍ନା ପର୍ଯାକୁଲଂ ତ୍ରାତୁମଶେଷଲୋକମ୍ ।
ଇଦଂ ତୁ ଦିଵ୍ଯଂ ପରିହୃତ୍ଯ ରୂପଂ ନ ତ୍ଵଂ କିମାସୀର୍ନରତିର୍ଯଗାତ୍ମା ॥ ୧-୬୫॥
ସ୍ଵଵିକ୍ରମାକ୍ରାନ୍ତସୁରାସୁରସ୍ଯ ରକ୍ଷଃପତେର୍ନିଗ୍ରହଣାଦରେଣ ।
ଭୂତ୍ଵା ସୁତଃ ପଙ୍କ୍ତିରଥସ୍ଯ ରାଜ୍ଞସ୍ତାଂ ତାମଵସ୍ଥାଂ ନ କିମନ୍ଵଭୂସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୧-୬୬॥
ଅନେକଧା ପାଲଯିତାରମେଵଂ ସମ୍ପ୍ରତ୍ଯପି ତ୍ଵାଂ ଶରଣଂ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ।
ସନ୍ତାପହାରୀ ନନୁ ଚାତକାନାଂ ଭୂଯୋଽପି ଭୂଯୋଽପି ପଯୋଦ ଏଵ ॥ ୧-୬୭॥
ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଦନ୍ନପ୍ଯଵିଦନ୍ନିଵ ତ୍ଵଂ ନାଥାନୁଯୁଙ୍କ୍ଷେ ଭଯହେତୁମସ୍ମାନ୍ ।
ଅନୁଗ୍ରହସ୍ଯୈତଦପି ପ୍ରଭୂଣାଂ ପ୍ରାଯଃ ପ୍ରକାରାନ୍ତରମାଶ୍ରିତେଷୁ ॥ ୧-୬୮॥
ତପୋଭିରୁଗ୍ରୈର୍ଭଗଵନ୍ ସୁରାଣାମଵଧ୍ଯଭାଵଂ ଦନୁଜାଃ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ।
ପାତାଲମୁର୍ଵୀଂ ଚ ଵିଜିତ୍ଯ ଦର୍ପାଦୁପକ୍ରମଂ ତେ ଦିଵମଦ୍ଯ ଜେତୁମ୍ ॥ ୧-୬୯॥
ନ ଜାତୁ ଶୂନ୍ଯଃ କୁଲିଶେନ ପାଣିର୍ଵକ୍ଷୋ ନ ମୁକ୍ତଂ ମଣିକଙ୍କଟେନ ।
ଶକ୍ରସ୍ଯ ଦୈତ୍ଯାଗତିଶଙ୍କିନୋଽସ୍ଯ ନାସଜ୍ଜିତସ୍ତିଷ୍ଠତି ଵାରଣେନ୍ଦ୍ରଃ ॥ ୧-୭୦॥
ଦଣ୍ଡଂ ଯମାତ୍ପାଶମପାମଧୀଶାଦ୍ଗଦାଂ କୁବେରାତ୍କୁଲିଶଂ ମଘୋନଃ ।
ଆଦାତୁକାମଃ ପ୍ରହିଣୋତି ଦୂତାନ୍ କଂସଃ ସ୍ଵଦୋର୍ଵିକ୍ରମନିର୍ଜିତାଶଃ ॥ ୧-୭୧॥
ରଣେ ଵିନିର୍ଜିତ୍ଯ ବଲଂ ସୁରାଣାଂ ପରାକ୍ରମେଣାପ୍ରତିମେନ ଵୀରଃ ।
ଭୋଜେଶ୍ଵରଃ କ୍ରୀଡତି ସାଵରୋଧୋ ମୂଲେଷୁ ସମ୍ପ୍ରତ୍ଯମରଦ୍ରୁମାଣାମ୍ ॥ ୧-୭୨॥
ଧନୁର୍ଧରାଧ୍ଯାସିତଵପ୍ରଶୀର୍ଷାଃ ଦ୍ଵାଃପାଲନଵ୍ଯଗ୍ରସମଗ୍ରଯୋଧାଃ ।
ପ୍ରଵୀରନିର୍ଭର୍ତ୍ସିତକାନ୍ଦିଶୀକା ସ୍ଥାତୁଂ ନ ଜାନାତି ପୁରୀ ସୁରାଣାମ୍ ॥ ୧-୭୩॥
ହାହେତି ଵିକ୍ରୋଶଦନାଥମେତଦ୍ଵିଶ୍ଵଂ ଜଗତ୍ପୀଡଯତଃ ପ୍ରକାମମ୍ ।
ତ୍ଵଯା ଵିନାଽନ୍ଯସ୍ତ୍ରିଷୁ ଵିଷ୍ଟପେଷୁ ନ କର୍ତୁମୀଷ୍ଟେ ନରକସ୍ଯ ଭଙ୍ଗମ୍ ॥ ୧-୭୪॥
ପ୍ରଲମ୍ବକେଶିପ୍ରମୁଖାସ୍ତଥାନ୍ଯେ ପରସ୍ସହସ୍ରଂ ପରିଯନ୍ତି ଦୈତ୍ଯାଃ ।
ନିର୍ଘାତକଲ୍ପୈର୍ନିଜସିଂହନାଦୈର୍ଵିଦାରଯନ୍ତୋ ଵିଯଦାହଵେଷୁ ॥ ୧-୭୫॥
ଷଟ୍ ସୂନଵସ୍ସନ୍ତି ହିରଣ୍ଯନାମ୍ନୋ ଦୈତ୍ଯସ୍ଯ ପାତାଲତଲାଧିଵାସୈଃ ।
ତୈର୍ନ୍ନଃ କ୍ରିଯନ୍ତେ ଦୁରିତାନି ଯାନି ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶକ୍ଯାନି ମୁକୁନ୍ଦ ତାନି ॥ ୧-୭୬॥
ତେଷାଂ ମହୀଧ୍ରପ୍ରତିମାକୃତୀନାଂ ଭାରଂ ମହୀ ସୋଢୁମସାଵଶକ୍ତା ।
ଅସ୍ମାନ୍ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ଭଵତ୍ସକାଶଂ ପ୍ରାପ୍ତା ନିଜକ୍ଲେଶନିଵେଦନାଯ ॥ ୧-୭୭॥
ତଦେତଦାଵେଦନମସ୍ମଦୀଯଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ପ୍ରମାଣଂ ପ୍ରଭୁରିତ୍ଯୁଦୀର୍ଯ ।
ଵିଧିର୍ଵ୍ଯରଂସୀଦ୍ଵିହିତପ୍ରଣାମଃ ସ ଚାପି ଗମ୍ଭୀରମୁଵାଚ ଦେଵଃ ॥ ୧-୭୮॥
ଅଲଂ ଵିଷାଦେନ ଦିଵୌକସୋ ଵଃ ସମୀହିତଂ ହସ୍ତଗତଂ ମନୁଧ୍ଵମ୍ ।
ଵ୍ରତଂ ହି ମେ କେଵଲମେତଦେଵ ସଂରକ୍ଷଣଂ ଯଚ୍ଛରଣାଗତାନାମ୍ ॥ ୧-୭୯॥
ମାମର୍ଥଯନ୍ତେ ଵସୁଦେଵପତ୍ନ୍ଯୌ ପତ୍ନୀ ଚ ନନ୍ଦସ୍ଯ ସୁତଂ ଗୁଣାଢ୍ଯମ୍ ।
ଅଂଶଦ୍ଵଯେନ ଵ୍ରତକର୍ଶିତାଙ୍ଗୀସ୍ତିସ୍ରୋଽପି ତାଃ ପୁତ୍ରଵତୀର୍ଵିଧାସ୍ଯେ ॥ ୧-୮୦॥
ଇଯଂ ଚ ଲୋକତ୍ରିତଯସ୍ଯ ମାତା ମାଯାଭିଧାନା ମମ ଶକ୍ତିରଗ୍ର୍ଯା ।
କାର୍ଯାଣି ଵଃ କାନ୍ଯପି କର୍ତୁକାମା ଜନିଷ୍ଯତେ ଜନ୍ମଵିନାଶଶୂନ୍ଯା ॥ ୧-୮୧॥
ତଦ୍ଗଚ୍ଛତ ସ୍ଵର୍ଗମପେତଖେଦାଃ ନ କାଲହାନିଃ ପରିଶଙ୍କନୀଯା ।
ଅନେନ ଶାର୍ଙ୍ଗେଣ ଶପେ ଶରୈର୍ଵଃ ସଦ୍ଯୋ ମନଃଶଲ୍ଯମପାକରିଷ୍ଯେ ॥ ୧-୮୨॥
ଇତି ତମମରଲୋକଂ ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ସ ଦେଵଃ
ସପଦି ନଵଘନାଭଃ ପଦ୍ମନାଭସ୍ତିରୋଽଭୂତ୍ ।
ସ ଚ ଵିହିତନମସ୍ଯସ୍ତସ୍ଯ ଵାଚଂ ପ୍ରଶଂସନ୍
ନିଜପଦମଭିପେଦେ ହର୍ଷପର୍ଯାକୁଲାତ୍ମା ॥ ୧-୮୩॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ପ୍ରଥମସ୍ସର୍ଗଃ ॥ ୧ ॥
ଦ୍ଵିତୀଯଃ ସର୍ଗଃ
ଅଥୈକଦା ପୁତ୍ରଫଲାନି ସମ୍ଯଗ୍ଵ୍ରତାନି ବାହ୍ଯୋପଵନେ ଚରନ୍ତୀମ୍ ।
ରଥେନ କଂସୋ ଵସୁଦେଵଯୁକ୍ତଃ ସ୍ଵସାରମାଲୋକଯିତୁଂ ଜଗାମ ॥ ୨-୦୧॥
ସ୍ଫୁରତ୍ପ୍ରଭାପଲ୍ଲଵିତାଙ୍ଗଯଷ୍ଟୀଂ କଥଞ୍ଚିଦୂଢସ୍ତନମଞ୍ଜରୀକାମ୍ ।
ତତ୍ରାଲକୈଃ ଷଟ୍/ପଦିନୀମଜାନାତ୍ ସ ତାଂ ଲତାମଧ୍ଯଗତାଂ ଚିରେଣ ॥ ୨-୦୨॥
ସା ସନ୍ନତାଙ୍ଗୀ ନିଯମାଵସାନେ ଜ୍ଯେଷ୍ଠାଯ ତସ୍ମୈ ଵିଦଧେ ନମସ୍ଯାମ୍ ।
ସ ଚାଶିଷା ତାମନୁଗୃହ୍ଯ ସାଧ୍ଵୀଂ ଭୋଜେଶ୍ଵରୋ ଵାକ୍ଯମିଦଂ ବଭାଷେ ॥ ୨-୦୩॥
ଅଦ୍ଯାପି ବାଲାସି ସୁତାନନେକାନ୍ ପ୍ରସୋଷ୍ଯସେ କିଂ ଵ୍ରତଯାତନାଭିଃ ।
ପଶ୍ଯାଧୁନା ପଲ୍ଲଵସୂତିକାଲେ କିଂ କଲ୍ପତେ ଚୂତଲତା ଫଲାଯ ॥ ୨-୦୪॥
କୃଶାସି କାମଂ ଵିରମ ପ୍ରଯାସାନ୍ମନୋଭିରାମାନୁପଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନ୍ ।
ଅଙ୍ଗାନି ତେ ସନ୍ନତଗାତ୍ରି ଦୁଃଖଂ ମୃଣାଲକଲ୍ପାନି କଥଂ ସହେରନ୍ ॥ ୨-୦୫॥
ତାମେଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ତୁ ସାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାଂ ରଥଂ ସମାରୋପ୍ଯ ସହୈଵ ପତ୍ଯା ।
ପ୍ରଯାତୁକାମଃ ପୁରମନ୍ତରିକ୍ଷେ ଶୁଶ୍ରାଵ ଵାଚଂ ଶତଧାରକଲ୍ପାମ୍ ॥ ୨-୦୬॥
ତ୍ଵଦନ୍ତିକସ୍ଥା ସହଜାଶମୀଯଂ ପ୍ରସୋଷ୍ଯତେ ପୁତ୍ରମଯଂ କୃଶାନୁମ୍ ।
ମରୁତ୍ସମିଦ୍ଧସ୍ସ ତୁ ଦୁର୍ନିଵାରସ୍ତ୍ଵାଂ ଭସ୍ମସାତ୍ କଂସ କରିଷ୍ଯତୀତି ॥ ୨-୦୭॥
ନିଶମ୍ଯ ତଦ୍ଭୂତଵଚୋ ନିକାମଂ କଂସସ୍ସ ରୋଷାଗମଦୁର୍ନିରୀକ୍ଷ୍ଯଃ ।
କୃପାଂ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ କୃପାଣପାଣିଃ ସ୍ଵସୁର୍ଵଧାଯ ସ୍ଵଯମୁଦ୍ଯତୋଽଭୂତ୍ ॥ ୨-୦୮॥
ନୃଶଂସକୃତ୍ଯେ ନିତରାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତମୁଦଗ୍ରକୋପସ୍ଫୁରିତାଧରୋଷ୍ଠମ୍ ।
ପ୍ରସାଦଯନ୍ନାନକଦୁନ୍ଦୁଭିସ୍ତମୁଵାଚ ଧୀମାନୁପପତ୍ତିଯୁକ୍ତମ୍ ॥ ୨-୦୯॥
ଅଲଂ ତଵାନେନ ଵଧୋଦ୍ଯମେନ ତ୍ଵଯା ଵିଧେଯୋ ନୃପତେ ଵିମର୍ଶଃ ।
କିମେଷ ନାଶ୍ରାଵି ଵିଚାରଶୂନ୍ଯଂ ଵ୍ରଜନ୍ତ୍ଯନର୍ଥା ଇତି ସାଧୁଵାଦଃ ॥ ୨-୧୦॥
ଭଯେନ ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ପୁରନ୍ଦରାଦୀନ୍ ସୁରାନ୍ ପରାଚସ୍ତ୍ରପଯା ଵିମୁଞ୍ଚନ୍ ।
ମହୀଶ୍ଵର ସ୍ତ୍ରୀଵଧପାତକେଽସ୍ମିନ୍ କଥଂ ତଵୋପକ୍ରମତେ କୃପାଣଃ ॥ ୨-୧୧॥
ଅନେନ କିଂ ଵା ତଵ ଜୀଵିତେନ ଯଦ୍ରକ୍ଷଣଂ ସ୍ଯାତ୍ ସହଜାଵଧେନ ।
ଗୁଣେନ କେନାପି ହି ଲବ୍ଧନାମ୍ନାମପି ସ୍ଵନାଶାଦଯଶୋ ଗରୀଯଃ ॥ ୨-୧୨॥
ପ୍ରପଦ୍ଯମାନସ୍ଯ ସଦାଭିଵୃଦ୍ଧିଂ ଦିଵାନିଶଂ ପ୍ରୀଣଯତଶ୍ଚ ଲୋକାନ୍ ।
ଭଵଦ୍ଯଶଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରମସୋଽସ୍ଯ ମାଭୂନ୍ନଵଃ କଲଙ୍କୋ ଭଗିନୀଵଧେନ ॥ ୨-୧୩॥
ସ୍ଵସୁର୍ଵଧେନାସ୍ଯ ଭଵେଦକୀର୍ତିସ୍ତେନ ତ୍ଯଜେଯୁସ୍ସୁହୃଦୋଽପି ଭୀତାଃ ।
ଇତ୍ଯେଵ ନୂନଂ ଭୁଜନିର୍ଜିତୈସ୍ତୈସ୍ସୁରୈଃ ପ୍ରଯୁକ୍ତସ୍ସୁମହାନୁପାଯଃ ॥ ୨-୧୪॥
କାଲେନ ତଦ୍ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯସି ଯନ୍ମଦୁକ୍ତଂ ମା ଭୂତ୍ତଵାସ୍ମିନ୍ ଵିଷଯେଽପି ଶଙ୍କା ।
ତଥାପି ଚେତସ୍ତଵ ଶଙ୍କତେ ଚେଦାକର୍ଣ୍ଯତାଂ ତର୍ହ୍ଯପରଃ ପ୍ରକାରଃ ॥ ୨-୧୫॥
ସର୍ଵାଣ୍ଯପତ୍ଯାନି ଵଶେ ତଵାହଂ ଜାତାନି ଜାତାନି ସମର୍ପଯିଷ୍ଯେ ।
ତନ୍ନିଗ୍ରହଂ ଵା ତଦନୁଗ୍ରହଂ ଵା ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ କର୍ତାସି ଦଶାନୁରୂପମ୍ ॥ ୨-୧୬॥
କିଂ ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ଦ୍ଯେନ ନିଜେନ ତସ୍ଯ କିଂ ଭାଗଧେଯେନ ଵରାଙ୍ଗନାଯାଃ ।
ବଲେନ କିଂ ଵା ଭଵିତଵ୍ଯତାଯାସ୍ତଥେତି ଜଗ୍ରାହ ଵଚସ୍ତଦୀଯମ୍ ॥ ୨-୧୭॥
ଵଧପ୍ରଵୃତ୍ତୋ ଵସୁଦେଵମନ୍ତ୍ରପ୍ରଭାଵସଂସ୍ତମ୍ଭିତଘୋରକର୍ମା ।
ନିଵୃତ୍ଯ ନିସ୍ତ୍ରିଂଶମହାଭୁଜଙ୍ଗୋ ମହୀଭୃତଃ କୋଶବିଲଂ ଵିଵେଶ ॥ ୨-୧୮॥
ସତ୍ଯା ନୁ ସା ସ୍ଯାଦଶରୀରିଣୀ ଵାକ୍ ସତ୍ଯଂ କିମେତଦ୍ଵସୁଦେଵଵାକ୍ଯମ୍ ।
ଵିତର୍କଯନ୍ନେଵମୁଦସ୍ତକେତୁଂ ପୁରୀଂ ପ୍ରପେଦେ ମଣିତୋରଣାଢ୍ଯାମ୍ ॥ ୨-୧୯॥
ଆଲୋକନୈର୍ମୌଲିଷୁ ଭୂପତୀନାମାସଜ୍ଜଯନ୍ନଞ୍ଜଲିବନ୍ଧନାନି ।
ସ ଵୈମନସ୍ଯେନ ମୁଖସ୍ଥିତେନ ଭଯାଵହଃ ସ୍ଵଂ ଭଵନଂ ଜଗାମ ॥ ୨-୨୦॥
ଵିଶଙ୍କମାନଃ ସ ଗୃହୋପକଣ୍ଠେ ତୌ ସଦ୍ମନି କ୍ଵାପି ଵିଧାଯ ଗୁପ୍ତୌ ।
ପରାକ୍ରମାକ୍ରାନ୍ତସମସ୍ତଲୋକଃ ପୁରେଵ ଭୋଗାନଯମନ୍ଵଭୁଙ୍କ୍ତ ॥ ୨-୨୧॥
ମାଯା ହରେସ୍ସାଽଥ ହିରଣ୍ଯପୁତ୍ରାନ୍ ଯାନ୍ ଦେଵକୀଗର୍ଭଗତାନକାର୍ଷୀତ୍ ।
ଭୋଜେଶ୍ଵରସ୍ସତ୍ଵରମେତ୍ଯ ଭୀତ୍ଯା ତାନ୍ ଜାତମାତ୍ରାନଵଧୀତ୍ କ୍ରମେଣ ॥ ୨-୨୨॥
ଜଗଦ୍ଵିଭୂତ୍ଯୈ ପରମସ୍ଯ ପୁଂସଃ ଯୋ ଦେଵକୀଗର୍ଭମଵିକ୍ଷଦଂଶଃ ।
ଆକୃଷ୍ଯ ତସ୍ମାନ୍ମୁରଵୈରିମାଯା ତଂ ରୋହିଣୀଗର୍ଭଗତଂ ଚକାର ॥ ୨-୨୩॥
ଚକାସ ସପ୍ତଚ୍ଛଦପାଣ୍ଡୁରେଣ ସୁତେନ ସା ଗର୍ଭତିରୋହିତେନ ।
ଵଲାହକାନ୍ତର୍ହିତଶୀତଭାନୋର୍ଦିଶୋ ଦଶାଂ ଵୃତ୍ରଜିତଃ ପ୍ରପନ୍ନା ॥ ୨-୨୪॥
ତତସ୍ସମାହ୍ଲାଦନମୀକ୍ଷଣାନାମସୂତ ପୁତ୍ରଂ ଶରଦିନ୍ଦୁକଲ୍ପମ୍ ।
ପ୍ରକର୍ଷମାପନ୍ନୁଦଯେନ ଯସ୍ଯ ସଦ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ରା ଇଵ ସତ୍ଵଵନ୍ତଃ ॥ ୨-୨୫॥
ପତ୍ଯୁସ୍ସମାଦିଷ୍ଟମିଦଂ ଵିଧାଯ ଶେଷଂ ଚିକୀର୍ଷୁସ୍ସୁରକାର୍ଯମାର୍ଯା ।
ଚରାଚରାଣାଂ ଜଗତାଂ ସଵିତ୍ରୀ ସା ଶ୍ରଦ୍ଦଧେ ଜନ୍ମଭୁଵଂ ଯଶୋଦାମ୍ ॥ ୨-୨୬॥
ଅଥ ପ୍ରଜାନାମଭିଵୃଦ୍ଧିକାମୋ ଦେଵୋ ଦଯାଯାଃ କିଲ ଜନ୍ମଭୂମିଃ ।
ସ୍ଵଜନ୍ମନେ ଜନ୍ମଵିନାଶହେତୁଃ ପ୍ରାପ୍ଯସ୍ସତାଂ ପ୍ରାପ ସ ଦେଵକୀଂ ତାମ୍ ॥ ୨-୨୭॥
କୃଶାଵଲଗ୍ନା କୁଚଯୋର୍ଗରିମ୍ଣା ସା ଦେଵକୀ ସନ୍ନତଗାତ୍ରଯଷ୍ଟିଃ ।
ଜଗତ୍ତ୍ରଯୀପୁଣ୍ଯକୃତାଵଲମ୍ବା ବଭାର ଗର୍ଭେଣ ଜଗନ୍ନିଵାସମ୍ ॥ ୨-୨୮॥
ଅନ୍ତର୍ଦଧାନା ସରସୀରୁହାକ୍ଷଂ ସ୍ଵେନାଵତାରେଣ ଭୁଵଂ ପୁନାନା ।
ସା ଦେଵକୀ ସା ଚ କଵେରକନ୍ଯା ମିଥୋଽଦଧାତାମୁପମାନଭାଵମ୍ ॥ ୨-୨୯॥
ଅଲଂ ନିଵାସାଯ ନ ଯସ୍ଯ ଵିଶ୍ଵଂ ଵସନ୍ ସ ଗର୍ଭେ ମୁମୁଦେ ମୁକୁନ୍ଦଃ ।
ପରୋପକାରପ୍ରଭଵଂ ହି ଦୁଃଖଂ ପୁଂସସ୍ସୁଖାଯୈଵ ମହତ୍ତରସ୍ଯ ॥ ୨-୩୦॥
ବହିଃସ୍ଫୁରନ୍ତ୍ଯା କରପାଞ୍ଚଜନ୍ଯତ୍ଵିଷେଵ ଵିଷ୍ଣୋରୁଦରସ୍ଥିତସ୍ଯ ।
ଅଧତ୍ତ ତସ୍ଯାସ୍ତପନୀଯଵର୍ଣା ମଧୂକପୁଷ୍ପଚ୍ଛଵିମଙ୍ଗଯଷ୍ଟିଃ ॥ ୨-୩୧॥
ବଭାର ହାରଂ କୁଚଯୋର୍ନ ତନ୍ଵୀ ନ ପାଦଯୋର୍ନୂପୁରମାମୁମୋଚ ।
ଦଧୌ ମଣିଂ ଭାରଭିଯା ନ ମୌଲୌ ତଦେଵ କୈଵଲ୍ଯମଭୂଷଯତ୍ତାମ୍ ॥ ୨-୩୨॥
ଦୃଶଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ ଦଧୌ ତିରଶ୍ଚୀରୁଵାଚ ମନ୍ଦଂ ନିଭୃତଂ ଜହାସ ।
ଶନୈର୍ଯଯୌ ଦତ୍ତକରା ସଖୀଭିର୍ଭୃଶଂ ନିଶଶ୍ଵାସ ଚ ତାଵଦେଵ ॥ ୨-୩୩॥
ସହୈଵ ହର୍ଷେଣ ସୁଧାଶନାନାଂ ସହୈଵ ପୁଣ୍ଯେନ ଵସୁନ୍ଧରାଯାଃ ।
ଭଯେନ ଭୋଜାଧିପତେଶ୍ଚ ଦେଵୋ ସହୈଵ ଗର୍ଭେ ଵଵୃଧେ ମୁକୁନ୍ଦଃ ॥ ୨-୩୪॥
ଶିରୋଭିରୂଢେନ ଵନସ୍ପତୀନାଂ ଫଲୋପହାରେଣ ନିଵେଦିତର୍ଦ୍ଧିଃ ।
ପ୍ରାଵୃଟ୍ ସମାସାଦିତସୂତିକାଲାଂ ତାଂ ଦେଵକୀଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁମିଵାଜଗାମ ॥ ୨-୩୫॥
ଅଥୈକଦେଶା ଇଵ ଵାରିରାଶେରୁଚ୍ଚୈଃ ପୁରୋମାରୁତଵିପ୍ରକୀର୍ଣାଃ ।
ଵୃତାସ୍ତଡିଦ୍ଵିଦ୍ରୁମଵଲ୍ଲରୀଭିର୍ଵିରେଜିରେ ଵ୍ଯୋମନି ଵାରିଵାହାଃ ॥ ୨-୩୬॥
ବଲାହକଵ୍ରାତଭଵୈସ୍ତମୋଭିର୍ଦିନେଷୁ ଦୁର୍ବୋଧପୁରଃସ୍ଥିତେଷୁ ।
ନ କଶ୍ଚିଦାସୀଦଭିସାରିକାଣାଂ ଵିଦ୍ଯୁତ୍ପ୍ରକାଶେନ ଵିନାଽନ୍ତରାଯଃ ॥ ୨-୩୭॥
ପଯୋଦଭସ୍ତ୍ରାନ୍ତରନିର୍ଗତେନ ଝାତ୍କାରିଣା ଚଣ୍ଡସମୀରଣେନ ।
ଵିଯୋଗିନାଂ ଚେତସି ମେଘକାଲଃ ସନ୍ଧୁକ୍ଷଯାମାସ ମନୋଭଵାଗ୍ନିମ୍ ॥ ୨-୩୮॥
ସ୍ମରେଣ ଲୋକତ୍ରିତଯେଶ୍ଵରେଣ ସମ୍ଭାଵିତାଜ୍ଜୀଵିତନିର୍ଵିଶେଷମ୍ ।
ଋତୋର୍ଵସନ୍ତାଜ୍ଜ୍ଵଲଦାଗମସ୍ଯ ଜହାର ଜାତିର୍ନିଖିଲଂ ନିକର୍ଷମ୍ ॥ ୨-୩୯॥
ବଲାଦ୍ଗୃହୀତା ଇଵ ଵୈତସୀଭିଃ ଶାଖାଭିରାରୂଢମଦା ଇଵୋଚ୍ଚୈଃ ।
ପରିସ୍ଖଲନ୍ତ୍ଯୋ ନିଖିଲାସ୍ତଟିନ୍ଯଃ ଜଗ୍ମୁର୍ଜଵାଦୁଦ୍ଭଟଫେନହାସାଃ ॥ ୨-୪୦॥
ଉଦାରସୌରଭ୍ଯଵଶୀକୃତାନାମନ୍ଵୀଯମାନଃ ପଟଲୈରଲୀନାମ୍ ।
ଅକଲ୍ପଯତ୍ କେତକମାତରିଶ୍ଵା ମନୋଭଵସ୍ଯାପି ମନୋଵିକାରମ୍ ॥ ୨-୪୧॥
ଅତ୍ଯମ୍ବୁପାନପ୍ରଭଵସ୍ଯ କର୍ତୁମନ୍ତର୍ଜଡିମ୍ନଃ ପ୍ରତିସଂଵିଧାନମ୍ ।
ପପୁସ୍ତିରସ୍କାରପଦେନ ମେଘାଃ ମଯୂଖମାଲାମରଵିନ୍ଦବନ୍ଧୋଃ ॥ ୨-୪୨॥
ରରାଜ ଖର୍ଜୂରଫଲପ୍ରକାଶଂ ନଵଂ ପଯଃ କାନନପଲ୍ଵଲେଷୁ ।
ପଯୋଦଵୃନ୍ଦୈଃ ପରିପୀଯ ମୁକ୍ତଂ ପ୍ରଭାକରସ୍ଯେଵ ମରୀଚିଜାଲମ୍ ॥ ୨-୪୩॥
ମହୀଭୃତାଂ ମୂର୍ଦ୍ଧସୁ ଦତ୍ତପାଦଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ମିତ୍ରଂ ଵିହତପ୍ରତାପମ୍ ।
ମଗ୍ନେ ଜଲେ ମର୍ତୁମିଵାରଵିନ୍ଦେ ମଧୁଵ୍ରତାଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁରନ୍ତରିକ୍ଷେ ॥ ୨-୪୪॥
ନିଷେଵ୍ଯ ହଂସା ମଧୁରୈର୍ଵଚୋଭିଃ ପଦ୍ମାକରଂ ଲବ୍ଧସମୀହିତାର୍ଥାଃ ।
ସଦ୍ଯୋ ଯଯୁସ୍ତସ୍ଯ ଵିପତ୍ତିକାଲେ ଜଲାଶଯାନାଂ ପ୍ରକୃତିଃ କିଲୈଷା ॥ ୨-୪୫॥
ପ୍ରରୂଢସସ୍ଯାଃ ଫଲମୂଲଶାକୈର୍ନିରନ୍ତରାଃ ସ୍ଵାଦୁନଵୋଦକାଢ୍ଯାଃ ।
ପଲ୍ଲୀଜୁଷାଂ ଚେତସି ପାମରାଣାଂ ଧୃତିଂ ପରାମାଦଧିରେ ଵନାନ୍ତାଃ ॥ ୨-୪୬॥
ସମୁନ୍ମିଷନ୍ତୀ ଗିରିମଲ୍ଲିକାନାଂ ପ୍ରସୂନରାଜିସ୍ସୁତରାଂ ଵିରେଜେ ।
ମୁକ୍ତ୍ଵା ନଭୋ ମେଘଵିମର୍ଦଭୀତ୍ଯା ନକ୍ଷତ୍ରମାଲେଵ ଗତା ଧରିତ୍ରୀମ୍ ॥ ୨-୪୭॥
ଧାରାଲଜୀମୂତକୃତାନ୍ଧକାରେ ତସ୍ମିନ୍ନପର୍ଯନ୍ତଜଡିମ୍ନି କାଲେ ।
ଅଲକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ କ୍ଵଚିଦଂଶୁମାଲୀ ଦିଵାଽପ୍ଯୁଵାସେଵ ତନୂନପାତି ॥ ୨-୪୮॥
ଇତି ପ୍ରଵୃତ୍ତେ ସମଯେ ଘନାନାଂ ମାସେ ନଭସ୍ଯେ ନିଶି ମଧ୍ଯମାଯାମ୍ ।
ଗଣେ ଶୁଭାଖ୍ଯାଯିନି ଚ ଗ୍ରହାଣାଂ ଦେଵକ୍ଯୁଵାହ ପ୍ରସଵାଭିମୁଖ୍ଯମ୍ ॥ ୨-୪୯॥
ହରତ୍ସୁ ବାହ୍ଯଂ ଭୁଵନସ୍ଯ ତାପଂ ପ୍ରାଵୃଟ୍ ପ୍ରସୂତେଷୁ ଵଲାହକେଷୁ ।
ଅସୂତ ତସ୍ଯାନ୍ତରତାପଶାନ୍ତ୍ଯୈ କୃଷ୍ଣାମ୍ବୁଵାହଂ କୃପଯେଵ ଦେଵୀ ॥ ୨-୫୦॥
ଦିଶଃ ପ୍ରସେଦୁଃ ସହ ନିମ୍ନଗାଭିର୍ଜହର୍ଷ ଲୋକେନ ସହାମ୍ବୁରାଶିଃ ।
ଜାତେ ମୁକୁନ୍ଦେ ମୁମୁଚୁଶ୍ଚ ସଦ୍ଯଃ ଭଯେନ ଦେଵାଃ ସହ ପୁଷ୍ପଵୃଷ୍ଟିମ୍ ॥ ୨-୫୧॥
ମନୋଭିରାମେଣ ମଧୁଵ୍ରତାନାଂ ନାଦେନ ଶଂସନ୍ନିଵ ଦିଷ୍ଟଵୃଦ୍ଧିମ୍ ।
ଚଚାର ଵାଯୁଃ ସୁମନୋଂଽଶୁକାନି ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ମହୀରୁହେଭ୍ଯଃ ॥ ୨-୫୨॥
ଵ୍ଯଜୃମ୍ଭତ ପ୍ରସ୍ଫୁଟଶଙ୍ଖନାଦଃ ତାରେଣ ଗୀତଧ୍ଵନିନା ଵିମିଶ୍ରଃ ।
ସମଶ୍ନୁଵାନଃ କକୁଭାଂ ମୁଖାନି ଦିଵୌକସାଂ ମଙ୍ଗଲତୂର୍ଯଘୋଷଃ ॥ ୨-୫୩॥
ତ୍ରପାମପାସ୍ଯନ୍ ଵିନଯଂ ଵିଲୁମ୍ପନ୍ ନୀତିଂ ନିଗୃହ୍ଣନ୍ ଭଯମାଶୁ ଭଞ୍ଜନ୍ ।
ଶରୀରିଣାମଚ୍ଯୁତଜନ୍ମଜନ୍ମା ମୋଦୋ ଜଜୃମ୍ଭେ ମଦନିର୍ଵିଶେଷଃ ॥ ୨-୫୪॥
ଆଷାଢିନଂ ପାଣିମୁଦସ୍ଯ ଦୂରଂ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିଲୋକଃ ପତଦୁତ୍ତରୀଯଃ ।
ନନର୍ତ ପର୍ଯାକୁଲପାଦଚାରଃ ପ୍ରହସ୍ଯମାନଃ ସୁରସୁନ୍ଦରୀଭିଃ ॥ ୨-୫୫॥
ଶୃଙ୍ଗୋଜ୍ଝିତୈଃ କୁଙ୍କୁମଵାରିପୂରୈରନ୍ଯୋନ୍ଯମଭ୍ଯୁକ୍ଷଣତତ୍ପରାଣାମ୍ ।
ପ୍ରମୋଦଜନ୍ମା ଦିଵି ସମ୍ବଭୂଵ କୋଲାହଲଃ କୋଽପି ସୁଧାଶନାନାମ୍ ॥ ୨-୫୬॥
ପିତୄଂଶ୍ଚ ପୁତ୍ରା ପିତରଶ୍ଚ ପୁତ୍ରାନ୍ ଗୁରୂଂଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯା ଗୁରଵଶ୍ଚ ଶିଷ୍ଯାନ୍ ।
ପତୀଂଶ୍ଚ ଦାରାଃ ପତଯଶ୍ଚ ଦାରାନ୍ ପ୍ରମୋଦମତ୍ତାସ୍ସିଷିଚୁଃ ପଯୋଭିଃ ॥ ୨-୫୭॥
ଅସିଞ୍ଚଦମ୍ଭୋରୁହଯୋନିରିନ୍ଦ୍ରଂ ତଂ ପଙ୍କଜାଵାସମସିଞ୍ଚଦିନ୍ଦ୍ରଃ ।
ଅସିଞ୍ଚତାଂ ଦ୍ଵୌ ଵିବୁଧାନଶେଷାନ୍ ସର୍ଵେ ସୁରାସ୍ତୌ ଚ ବଲାଦସିଞ୍ଚନ୍ ॥ ୨-୫୮॥
ମିଥଃ ପଯୋଭିଃ ସିଷିଚୁର୍ଵିନେଦୁଃ ଵଵଲ୍ଗୁରୁଚ୍ଚିକ୍ଷିପୁରମ୍ବରାଣି ।
ଅନ୍ଯୋନ୍ଯମଂସେନ ସୁଦୂରମୂହୁର୍ମତ୍ତା ଇଵ ସ୍ଵର୍ଗସଦୋ ବଭୂଵୁଃ ॥ ୨-୫୯॥
ତ୍ରିଲୋକନାଥୋଦଯସମ୍ଭଵେନ ମୋଦେନ ପର୍ଯାକୁଲମାନସାନାମ୍ ।
ଗୀତେ ଚ ନୃତ୍ତେ ଚ ସୁରାଙ୍ଗନାନାଂ ବଭୂଵ ତାଲସ୍ଖଲିତଂ ନ ଦୋଷଃ ॥ ୨-୬୦॥
ଶୃଙ୍ଗୋଦକାସ୍ଫାଲନରକ୍ତନେତ୍ରାଃ ଵିଚ୍ଛିନ୍ନହାରାଶ୍ଚ୍ଯୁତକର୍ଣଭୂଷାଃ ।
ପ୍ରହାସସୀଦଧ୍ଵନିଭିର୍ଵଚୋଭିଃ ସମାଲପନ୍ତୋ ଵିବୁଧା ଵିଜହ୍ରୁଃ ॥ ୨-୬୧॥
ଜାତେ ହରୌ ଦୈତ୍ଯଵିମର୍ଦନେନ ଵିଶ୍ଵମ୍ଭରାଭାରମପାଚିକୀର୍ଷୌ ।
ମୁନେଃ ପ୍ରହର୍ଷଃ କଲହପ୍ରିଯସ୍ଯ ଜଗତ୍ପ୍ରହର୍ଷଶ୍ଚ ସମାଵଭୂତାମ୍ ॥ ୨-୬୨॥
ଇତି ପ୍ରହର୍ଷାକୁଲିତୈର୍ମନୋଭିଃ ଵିଶୃଙ୍ଖଲଂ କ୍ରୀଡତି ଦେହିଵର୍ଗେ ।
କଂସସ୍ସଭୃତ୍ଯଃ ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ମୂର୍ଛାଂ ନିଦ୍ରାଭିଧାନାଂ ନ କିମପ୍ଯବୋଧି ॥ ୨-୬୩॥
ଶ୍ଯାମଂ ଚତୁର୍ବାହୁମୁଦାରହାରଂ କିରୀଟିନଂ କୁଣ୍ଡଲଦୀପ୍ତଗଣ୍ଡମ୍ ।
ପିତାଽପି ମାତା ଚ ଵିଲୋକ୍ଯ ପୁତ୍ରମାନନ୍ଦମଗ୍ନୌ ଵିଵଶାଵଭୂତାମ୍ ॥ ୨-୬୪॥
ନିଯମ୍ଯ ହର୍ଷୋଦଯପାରଵଶ୍ଯଂ ତଂ ଦେଵକୀଜାନିରୁଵାଚ ଵାଚମ୍ ।
ପ୍ରସୀଦ ଭୀତୋଽହମତୀଵ କଂସାଦିଦଂ ତୁ ରୂପଂ ପ୍ରତିସଂହରେତି ॥ ୨-୬୫॥
ତତ୍ପ୍ରେରିତସ୍ତଲ୍ପଗତଂ କରାଭ୍ଯାଂ ତମାଦଦେ କଲ୍ପିତବାଲଭାଵମ୍ ।
ତଯୋଶ୍ଶଯାନଃ କରଯୋସ୍ସ ତସ୍ଯ ପ୍ରକାମମପ୍ରୀଯତ ପଦ୍ମନାଭଃ ॥ ୨-୬୬॥
ଅଶେତ ଯଃ ପ୍ରାଗ୍ଵଟପତ୍ରମଧ୍ଯେ ଲୋକାନଶେଷାନୁଦରେ ଦଧାନଃ ।
ଵିନା ତପୋଭିଃ କିମୁ ତସ୍ଯ ସିଧ୍ଯେତ୍ତତ୍ପାଣିଯୁଗ୍ମେ ଶଯନଂ ମୁରାରେଃ ॥ ୨-୬୭॥
ତମାଲନିଲେନ ତମୋଭରେଣ ନିପୀଡିତାଶାଵଲଯେ ନିଶୀଥେ ।
ଆଦାଯ ପଙ୍କେରୁହଲୋଚନଂ ତଂ ସଦ୍ଯଃ ସ ନିର୍ଗତ୍ଯ ଗୃହାତ୍ ପ୍ରତସ୍ଥେ ॥ ୨-୬୮॥
ନିଵାର୍ଯ ଵର୍ଷୋଦକମାତ୍ମନୈଵ ପ୍ରକାଶ୍ଯ ମାର୍ଗଂ ଫଣରତ୍ନଭାସା ।
ଉପାଯମୁକ୍ତ୍ଵା ଵସୁଦେଵକର୍ଣେ ଶେଷସ୍ସିଷେଵେ ବହୁଧୈଵ ଵିଷ୍ଣୁମ୍ ॥ ୨-୬୯॥
ପୁରାତ୍ ସ ନିର୍ଗତ୍ଯ ପୁମାଂସମାଦ୍ଯଂ ଵହନ୍ ଵହନ୍ତୀଂ ଯମୁନାମପଶ୍ଯତ୍ ।
କୂଲଙ୍କଷୌଘାଽପି କଲିନ୍ଦକନ୍ଯା ତଦୀଯଗୁଲ୍ଫଦ୍ଵଯସୋଦକାଽଭୂତ୍ ॥ ୨-୭୦॥
ଉତ୍ତୀର୍ଯ ତାଂ ତତ୍ତଟସଂଶ୍ରିତାନାଂ ଦାତୁଂ କରଂ ଵାର୍ଷିକମାଗତାନାମ୍ ।
ଵ୍ରଜୌକସାଂ ନନ୍ଦପୁରୋଗମାନାଂ ପ୍ରୀତୋ ନିଵେଶଂ ସହସା ଵିଵେଶ ॥ ୨-୭୧॥
ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଜାନନ୍ନିଵ ନନ୍ଦଗୋପନିଵେଶନଂ ସୁପ୍ତଶରୀରିଵର୍ଗମ୍ ।
ସୁତାଂ ପ୍ରସୂଯ ପ୍ରତିପନ୍ନନିଦ୍ରାଂ ଦଦର୍ଶ ତଦ୍ଧର୍ମଵଧୂଂ ଯଶୋଦାମ୍ ॥ ୨-୭୨॥
ତଂ ଶାଯଯିତ୍ଵା ଶଯନେ ତଦୀଯେ କନ୍ଯାଂ ସମାଦାଯ ନିପତ୍ଯ ଗଚ୍ଛନ୍ ।
ଶୁଶ୍ରାଵ ପୁତ୍ରୋଦଯହର୍ଷମୂଲଂ କୋଲାହଲଂ ଗୋପଵଧୂଜନାନାମ୍ ॥ ୨-୭୩॥
କରେଣ କନ୍ଯାଂ ମନସା ଚ ପୁତ୍ରଂ ଵହନ୍ ମୁହୂର୍ତେନ ଵିଲଙ୍ଘ୍ଯ ମାର୍ଗମ୍ ।
ଵିଶଙ୍କମାଵିଶ୍ଯ ଗୃହଂ ଗୃହିଣ୍ଯାଃ ନିଧାଯ ବାଲାଂ ଶଯନେ ସ ତସ୍ଥୌ ॥ ୨-୭୪॥
ସା ଚଞ୍ଚରୀକସ୍ଵନସନ୍ନିଭେନ ନାଦେନ ଲୋକସ୍ଯ ମନୋ ହରନ୍ତୀ ।
ରୁରୋଦ କିଞ୍ଚିଦ୍ଵିଵୃତେନ ବାଲା ସ୍ଫୁଟତ୍ପଯୋଜାକୃତିନା ମୁଖେନ ॥ ୨-୭୫॥
ଆକର୍ଣ୍ଯ ବାଲଧ୍ଵନିମସ୍ତନିଦ୍ରାଃ ପ୍ରଧାଵ୍ଯ ରକ୍ଷାପୁରୁଷା ଜଵେନ ।
ପ୍ରବୋଧ୍ଯ ଯତ୍ନେନ ପତିଂ ପୃଥିଵ୍ଯାଃ ଶଶଂସୁରସ୍ମୈ ଭଗିନୀଂ ପ୍ରସୂତାମ୍ ॥ ୨-୭୬॥
ସଦ୍ଯଃ ସମାଗତ୍ଯ ସ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବାଲାମମର୍ଷେଣ ଵିମର୍ଶଶୂନ୍ଯଃ ।
ସ୍ଵସ୍ରା ନିଷିଦ୍ଧୋଽପି ଵଧାଭିଲାଷୀ ଜଗ୍ରାହ ତସ୍ଯାଶ୍ଚରଣୌ କରାଭ୍ଯାମ୍ ॥ ୨-୭୭॥
ଉଦସ୍ଯ ଦୂରଂ ତରସା କରେଣ ଚିକ୍ଷେପ ତାଂ ଦୁର୍ମତିରଶ୍ମପୃଷ୍ଠେ ।
ମହୀମଯାତୈଵ ଦିଵି ସ୍ଥିତା ସା ଜଜ୍ଵାଲ ଧାମ୍ନା ଜଗତାଂ ସଵିତ୍ରୀ ॥ ୨-୭୮॥
ତତଃ କରୈସ୍ତାମରସପ୍ରକାଶୈଃ ସା ମନ୍ଦମାନ୍ଦୋଲିତଶସ୍ତ୍ରଜାଲା ।
ଵିଲୋକ୍ଯ ତଂ ଵିହ୍ଵଲଚିତ୍ତଵୃତ୍ତିଂ ଜଗାଦ ଵାଚଂ ଜଗଦେକମାତା ॥ ୨-୭୯॥
ତ୍ଵମଗ୍ରହୀର୍ମଚ୍ଚରଣୌ ରୁଷାଽପି ପ୍ରାଯଃ ଫଲଂ ତସ୍ଯ ନ ହନ୍ମି ଯତ୍ତ୍ଵାମ୍ ।
ଜାତଃ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ତଵ ଜାଲ୍ମ ହନ୍ତା ସଦ୍ଯୋ ହିତଂ ଚିନ୍ତଯ ସାଧଯାମି ॥ ୨-୮୦॥
ଇତି ନୃପମଭିଧାଯ ଜ୍ଯୋତିଷା କୁର୍ଵତୀ ସା ତଡିଦିଵ ନଯନାନି ପ୍ରାଣିନାମାକୁଲାନି ।
ସୁରଯୁଵତିଭିରୁଚ୍ଚୈର୍ଗୀଯମାନାପଦାନା ସୁରପଦମଭିପେଦେ ପାଟିତାଭ୍ରା ଜଵେନ ॥ ୨-୮୧॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ଯା ଶ୍ରଵଣପରୁଷାଂ ଵାଚମନ୍ତର୍ଵିଷଣ୍ଣଃ
ପୁତ୍ରାପାଯଵ୍ଯଥିତମନସଂ ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ସ୍ଵସାରମ୍ ।
ପଦ୍ଭ୍ଯାମେଵ ସ୍ଵଭଵନମଥ ପ୍ରାପ୍ଯ କୃଚ୍ଛ୍ରାଦନୈଷୀତ୍
କଂସଶ୍ଚିନ୍ତାକୁଲିତହୃଦଯୋ ଜାଗ୍ରଦେଵ ତ୍ରିଯାମାମ୍ ॥ ୨-୮୨॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ଦ୍ଵିତୀଯାସ୍ସର୍ଗଃ ॥ ୨ ॥
ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ
ପ୍ରାତଃ ପ୍ରଲମ୍ବପ୍ରମୁଖାନମାତ୍ଯାନ୍ ସର୍ଵାନ୍ ସମାହୂଯ ସ ଭୋଜରାଜଃ ।
ସଵିଭ୍ରମପ୍ରେରିତଦୃଷ୍ଟିଦତ୍ତେ ସ୍ଥାନେ ନିଷଣ୍ଣାନଵଦଦ୍ଵିନୀତଃ ॥ ୩-୦୧॥
ସନ୍ଦିହ୍ଯ ମୋହାଦ୍ଵସୁଦେଵଵାକ୍ଯଂ ମଯା ପ୍ରମାଣୀକୃତଭୂତଵାଚା ।
ହତା ନୃଶଂସେନ ସୁତା ଭଗିନ୍ଯାସ୍ତେନାଵିଲଂ ମେ ହୃଦଯଂ ଯଶୋଽପି ॥ ୩-୦୨॥
ଜାତାଂ ପୁନଃ କାଞ୍ଚନକାଞ୍ଚନାଭାଂ ସୁତାଂ ଗତାଯୁର୍ନ୍ନିଶି ହନ୍ତୁମୈଚ୍ଛମ୍ ।
ଉତ୍ପ୍ଲୁତ୍ଯ ସା ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଜଵାଦତିଷ୍ଠତ୍ ଶସ୍ତ୍ରୋତ୍କଟା ଦର୍ଶିତଦିଵ୍ଯରୂପା ॥ ୩-୦୩॥
ନିଯମ୍ଯ ସା ମାତୁଲ ଇତ୍ଯମର୍ଷଂ ପ୍ରସେଦୁଷୀ ମାମଵଦଚ୍ଚ ବାଲା ।
ଅରିର୍ମହୀଯାନଜନିଷ୍ଟ ଭୂମୌ ତଵୋଚିତଂ ସମ୍ପ୍ରତି ଚିନ୍ତଯେତି ॥ ୩-୦୪॥
ଵ୍ଯାହୃତ୍ଯ ମାଂ ଦ୍ଯାଂ ପ୍ରତି ଦେଵନାରୀଗଣୈର୍ଗତାଯାମିତି ସେଵିତାଯାମ୍ ।
ଦେଵ୍ଯାମହଂ ଦୁଶ୍ଚରିତଂ ସ୍ଵମେଵ ସ୍ମରନ୍ ଵିନିଦ୍ରୋ ରଜନୀମନୈଷମ୍ ॥ ୩-୦୫॥
ଯୁଦ୍ଧେଷୁ ଦେଵା ପୁରୁହୂତମୁଖ୍ଯାଃ ଭଗ୍ନା ମଯା ସ୍ଥାତୁମଶକ୍ନୁଵନ୍ତଃ ।
ଅଶ୍ଵାନ୍ ପରିତ୍ଯଜ୍ଯ ଵିମୁଚ୍ଯ ନାଗାନ୍ ମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ଶସ୍ତ୍ରାଣି ଦିଶୋ ଦ୍ରଵନ୍ତି ॥ ୩-୦୬॥
ତଦେଷୁ ନୈକୋଽପି ଭୁଵଂ ଗତୋ ମେ ଶକ୍ନୋତି କର୍ତୁଂ ପ୍ରତିକୂଲଭାଵମ୍ ।
ମହୀଯସଃ କିଂ ଘଟତେ ପରାଗଃ ସମୀରଣସ୍ଯାଭିମୁଖଂ ପ୍ରସକ୍ତୁମ୍ ॥ ୩-୦୭॥
କିମନ୍ଯଦାର୍ତାଭ୍ଯଵପତ୍ତିକାମଃ ସୁରେଷୁ ସନ୍ଦର୍ଶିତପକ୍ଷପାତଃ ।
ଅଜାଯତୋର୍ଵ୍ଯାମସୁରାନ୍ନିହନ୍ତୁଂ ସ ଏଵ ମନ୍ଯେ ସରସୀରୁହାକ୍ଷଃ ॥ ୩-୦୮॥
ସର୍ଵେ ଵଯଂ ଦୈତ୍ଯକୁଲପ୍ରସୂତାଃ କେନାପି ଜାତା ଭୁଵି କାରଣେନ ।
ସ ତେନ ସନ୍ନହ୍ଯତି ଜେତୁମସ୍ମାନୁକ୍ତୋଽଯମର୍ଥଃ କିଲ ନାରଦେନ ॥ ୩-୦୯॥
ଅତସ୍ତଦୁଚ୍ଛେଦଵିଧୌ ଵିନିଦ୍ରାଃ ଯତଧ୍ଵମଦ୍ଯୈଵ ବଲାନୁରୂପମ୍ ।
ନଖାଗ୍ରଲାଵ୍ଯସ୍ତରୁରଙ୍କୁରାତ୍ମା ପରଶ୍ଵଧସ୍ଯାପି ତତୋଽତିଭୂମିଃ ॥ ୩-୧୦॥
ଯସ୍ମିନ୍ ଭଵତ୍ଯାଶ୍ରିତଵତ୍ସଲତ୍ଵଂ ଵିପ୍ରେଷୁ ଯସ୍ଯାସ୍ତି ଵିଶେଷସଙ୍ଗଃ ।
ମନୋହରଂ ଯଶ୍ଚ ବିଭର୍ତି ରୂପଂ ଵଧଂ ସ ବାଲୋଽର୍ହତି ମତ୍ସକାଶାତ୍ ॥ ୩-୧୧॥
ମଖାଶ୍ଚ ତତ୍ପ୍ରୀତିକୃତୋ ନିଵାର୍ଯାଃ ନିଵାରଣୀଯା ଶ୍ରୁତିରଗ୍ରିମାଽପି ।
ତୃଣୀକୃତାଶେଷଜନପ୍ରଭାଵା ସଂସ୍ଥୌତି ଯା ତନ୍ମହିମାନମେଵ ॥ ୩-୧୨॥
ଗତେ ଵିରାମଂ ଗରୁଡଧ୍ଵଜେଽସ୍ମିନ୍ ମଖେଷୁ ସର୍ଵତ୍ର ନିଵାରିତେଷୁ ।
ସୁରେଷୁ ସର୍ଵେଷ୍ଵପି ଦୁର୍ବଲେଷୁ ହସ୍ତେ ଭଵିଷ୍ଯତ୍ଯମରାଵତୀ ନଃ ॥ ୩-୧୩॥
ଇତ୍ଯୂଚୁଷସ୍ତସ୍ଯ ପଦୋପକଣ୍ଠଂ ନୀରାଜଯନ୍ତୋ ମକୁଟପ୍ରଭାଭିଃ ।
ଅଵାଦିଷୁର୍ଵିକ୍ରମଦର୍ପିତାସ୍ତେ କୃତାଟ୍ଟହାସଧ୍ଵନିକମ୍ପିତାଶାଃ ॥ ୩-୧୪॥
କିଂ ଚିନ୍ତଯା ପାର୍ଥିଵ ଭୁଙ୍କ୍ଷ୍ଵ ଭୋଗାନସ୍ମାସୁ ଜୀଵତ୍ସୁ କୁତୋ ରିପୁସ୍ତେ ।
କଥଂ ମଯୂଖେଷୁ ପରିସ୍ଫୁରତ୍ସୁ ସରୋଜବନ୍ଧୋସ୍ତମସାଭିଭୂତିଃ ॥ ୩-୧୫॥
ଅମାତରିଶ୍ଵାନମହଵ୍ଯଵାହଂ ଅସୂର୍ଯଶୀତାଂଶୁମଵଜ୍ରପାଣିମ୍ ।
ଅନଚ୍ଯୁତେଶାନପିତାମହଂ ଚ ଦ୍ରଷ୍ଟାସି ରାଜନ୍ନଚିରେଣ ଲୋକମ୍ ॥ ୩-୧୬॥
ଇତ୍ଯୂଚୁଷସ୍ତାନୁଚିତୋପହାରୈଃ ସମ୍ଭାଵ୍ଯ କୃତ୍ଯେଷୁ ସମାଦିଦେଶ ।
ସ ଦେଵକୀମାନକଦୁନ୍ଦୁଭିଂ ଚ ଵିମୋଚଯାମାସ ଚ ବନ୍ଧନସ୍ଥୌ ॥ ୩-୧୭॥
ଲବ୍ଧ୍ଵା ନିଧାନଂ ନ ତଥା ଦରିଦ୍ରୋ ଗତିଂ ସମାସାଦ୍ଯ ତଥା ନ ପଙ୍ଗୁଃ ।
ତଥା ନ ଚାନ୍ଧୋ ଦୃଶମାପ୍ଯ ହୃଷ୍ଯେଦ୍ଯଥାପ୍ତପୁତ୍ରଃ ସ ଜହର୍ଷ ନନ୍ଦଃ ॥ ୩-୧୮॥
ତପନେ ଚରମାଚଲଂ ପ୍ରପନ୍ନେ ତମସା ଚ ସ୍ଥଗିତେଷୁ ଦିଙ୍ମୁଖେଷୁ ।
ଯମୁନାତଟଵାସିନଂ ତମୂଚେ ଵସୁଦେଵଃ ପ୍ରତିପଦ୍ଯ ନନ୍ଦଗୋପଂ ॥ ୩-୧୯॥
ତପସା ତଵ ନନ୍ଦଗୋପ ମନ୍ଯେ ଫଲିତଂ ଜନ୍ମସହସ୍ରସଞ୍ଚିତେନ ।
ଋଣମନ୍ତ୍ଯମପୋହିତୁଂ ତ୍ଵଦୀଯଂ ଯଦଯଂ ପୁତ୍ରନିଧିଃ ସମାଵିରାସୀତ୍ ॥ ୩-୨୦॥
ଇହ ଖେଲତି ପୂତନେତି କୃତ୍ଯା ଶିଶୁହତ୍ଯାନିରତା ପୁରୋପକଣ୍ଠେ ।
ତଦହର୍ନ୍ନିଶମତ୍ର ରକ୍ଷଣୀଯୋ ନଯନାନନ୍ଦକରଃ ସୁତସ୍ତ୍ଵଯାଽଯଂ ॥ ୩-୨୧॥
ଅଥଵା କିମିଵାସ୍ଯତେ ତ୍ଵଯାସ୍ମିନ୍ନିଜମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ପଦଂ ପୁରୋପକଣ୍ଠେ ।
ସଵିଧେ ନ ଵସନ୍ତି ବୁଦ୍ଧିମନ୍ତୋ ଫଣିନୋ ଵାଯୁସଖସ୍ଯ ଭୂପତେଶ୍ଚ ॥ ୩-୨୨॥
ପ୍ରତିଵେଦି ନିଵିଷ୍ଟପୂର୍ଣକୁମ୍ଭଂ ଵିଲସତ୍ତୋରଣମୁଜ୍ଜ୍ଵଲପ୍ରଦୀପମ୍ ।
ଵ୍ରଜ ଗୋକୁଲମାକୁଲଂ ପ୍ରଜାଭୀଭଵଦୀଯାଗମନପ୍ରହର୍ଷିଣୀଭିଃ ॥ ୩-୨୩॥
ଶିଶୁରସ୍ତି ମମାପି ରୌହିଣେଯୋ ଭଵଦୀଯେ ଵିଷଯେ ଵିଵର୍ଧମାନଃ ।
ସ ଚ ସାଧୁ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯ ରକ୍ଷିତଵ୍ଯୋ ଵପୁଷା କେଵଲମାଵଯୋର୍ହି ଭେଦଃ ॥ ୩-୨୪॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଗତଵତି ଦେଵକୀସହାଯେ ସଂତ୍ରସ୍ତଃ କଥମପି ନୀତରାତ୍ରିଶେଷଃ ।
ଆରୋହତ୍ଯୁଦଯମହୀଧରସ୍ଯ ଶୃଙ୍ଗଂ ତିଗ୍ମାଂଶୌ ନିଜଵସତିଂ ପ୍ରତି ପ୍ରତସ୍ଥେ ॥ ୩-୨୫॥
ସଚକିତମୃଗମଣ୍ଡଲାନି କୁର୍ଵନ୍ ଶକଟଶତଧ୍ଵନିଭିର୍ଵନାନ୍ତରାଣି ।
ପ୍ରମୁଦିତମଥ ଗୋକୁଲଂ ପ୍ରପେଦେ ଦିଶି ଦିଶି ମାରୁତଧୂତକେତୁମାଲମ୍ ॥ ୩-୨୬॥
ନିଜଵସତିମଭିପ୍ରପଦ୍ଯ ତୁଷ୍ଟଃ କିମପି ନ କର୍ମ କରୋତି ନନ୍ଦଗୋପଃ ।
ନଵନଲିନପଲାଶଚାରୁନେତ୍ରଂ ଵଦନମହର୍ନ୍ନିଶମାତ୍ମଜସ୍ଯ ପଶ୍ଯନ୍ ॥ ୩-୨୭॥
ମୁଗ୍ଧଭାଵମଧୁରେଣ ରଞ୍ଜଯନ୍ ଶୈଶଵେନ ହୃଦଯଂ ଵ୍ରଜୌକସାମ୍ ।
ଗୋକୁଲେ ସ ଵିଜହାର କେଶଵଃ କ୍ଷୀରଵାରିନିଧିମପ୍ଯଚିନ୍ତଯନ୍ ॥ ୩-୨୮॥
ଵଦନଂ ମଧୁସୂଦନଃ କରାଭ୍ଯାଂ ଚରଣାଙ୍ଗୁଷ୍ଠମୁପାନଯତ୍ ପିପାସୁଃ ।
ଗଲିତେଵ ତତସ୍ସୁରସ୍ରଵନ୍ତୀ ନଖମୁକ୍ତାମଣିଦୀଧିତିଚ୍ଛଲେନ ॥ ୩-୨୯॥
ଅମୃତାଂଶୁରିଵାପରଃ ପ୍ରମୋଦଂ ନଯନାନାଂ ଜନଯନ୍ ସ ପଦ୍ମନାଭଃ ।
ଭଵନଂ ଭଵନାତ୍ କରୌ କରାଭ୍ଯାଂ ଵ୍ରଜଯୋଷିଦ୍ଭିରନୀଯତାଙ୍କମଙ୍କାତ୍ ॥ ୩-୩୦॥
ଅଧଃ କଦାଚିଚ୍ଛକଟସ୍ଯ ଶାଯିତଃ ସ୍ଵକାର୍ଯପର୍ଯାକୁଲଯା ଯଶୋଦଯା ।
ସ ଲୀଲଯା ପାଦସରୋରୁହଂ ଶନୈରୁଦଞ୍ଚଯାମାସ ସରୋଜଲୋଚନଃ ॥ ୩-୩୧॥
ମଧୁଭିଦଶ୍ଚରଣାମ୍ବୁଜତାଡିତଂ ଶକଟମାଶୁ ସମୁତ୍ଥିତମମ୍ବରେ ।
ଵିପରିଵୃତ୍ଯ ପପାତ ମହୀତଲେ ପଟୁତରଧ୍ଵନିପୂରିତଦିଙ୍ମୁଖମ୍ ॥ ୩-୩୨॥
ଶକଟପତନଜନ୍ମ ନନ୍ଦମୁଖ୍ଯାଃ ସ୍ତନିତମିଵ ଧ୍ଵନିତଂ ନିଶମ୍ଯ ଗୋପାଃ ।
କିମିଦମିତି ଭଯେନ ତତ୍ର ଜଗ୍ମୁସ୍ତ୍ଵରିତଗତିଚ୍ଯଵମାନକେଶବନ୍ଧାଃ ॥ ୩-୩୩॥
କୁଚକଲଶଵିଲଗ୍ନପାଣିପଦ୍ମା ଵିଗଲିତବନ୍ଧମନୋଜ୍ଞକେଶପାଶା ।
ସପଦି ସହ ସଖୀଭିରନ୍ଵଧାଵତ୍ କଲମଣିନୂପୁରଶିଞ୍ଜିତା ଯଶୋଦା ॥ ୩-୩୪॥
କୃତସ୍ମିତଂ କ୍ଵଚିଦପରିକ୍ଷତଂ ସୁତଂ ଵିଲୋକ୍ଯ ତଂ ପ୍ରମୁଦିତମାନସା ପରମ୍ ।
ଵ୍ରଜୌକସାଂ ସଵିଧନିଵାସିନାଂ ମୁଖାଦ୍ଵିସିସ୍ମିଯେ ଵିଦିତତଦୀଯଵିକ୍ରମା ॥ ୩-୩୫॥
ସ୍ରୁତଶୋଣିତମେଵ ମନ୍ଯମାନା ଚରଣଂ ତସ୍ଯ ନିସର୍ଗପାଟଲଂ ତତ୍ ।
ଉଦମାର୍ଜଯଦଂଶୁକାଞ୍ଚଲେନ ଦ୍ରୁତମାଗତ୍ଯ ପୁନଃ ପୁନର୍ଯଶୋଦା ॥ ୩-୩୬॥
ତିଲକଂ ମଧୁଵିଦ୍ଵିଷୋ ଲଲାଟେ ରଜସା ଗୋମଯଜନ୍ମନା ଵିଧାଯ ।
ଉରସା ପରିରଭ୍ଯ ନନ୍ଦଗୋପଃ ସୁଚିରଂ ତସ୍ଯ ସୁମଙ୍ଗଲାନି ଦଧ୍ଯୌ ॥ ୩-୩୭॥
ଶକଟଂ ମଧୁସୂଦନସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଚରଣୋଦଞ୍ଚନଵିଭ୍ରମେଣ ଭଗ୍ନମ୍ ।
ଅଥ ଵାରିନିଧେର୍ଵିଵେଶ ଗର୍ଭଂ ସ୍ଵରଥସ୍ଯାପି ଵିଶଙ୍କ୍ଯ ଭଙ୍ଗମର୍କଃ ॥ ୩-୩୮॥
ପରିତଃସ୍ଫୁରତା ନଵେନ ସନ୍ଧ୍ଯାମହସା ପଲ୍ଲଵପାଟଲେନ ଲିପ୍ତାଃ ।
ପତିତା ଇଵ ପାଵକେ ଵିରେଜୁଃ କକୁଭୋ ଦୁସ୍ସହଭାନୁଵିପ୍ରଯୋଗାତ୍ ॥ ୩-୩୯॥
କ୍ଷୁଭିତଶ୍ଚିରମମ୍ବରାମ୍ବୁରାଶିଃ ତପନସ୍ଯନ୍ଦନଵାହନାଵଗାହାତ୍ ।
ସ୍ଫୁରଦୁଦ୍ଭଟତାରକାପଦେଶାତ୍ ସହସାଽଽକୀର୍ଯତ ଫେନମଣ୍ଡଲେନ ॥ ୩-୪୦॥
ଅହିମରୁଚି ରସାତଲଂ ପ୍ରଵିଷ୍ଟେ ଭଯଚକିତଃ ସ୍ଵଵିନାଶମାକଲଯ୍ଯ ।
ତତ ଇଵ ତରସୋତ୍ପତନ୍ନସୀମା ତିମିରଭରଃ ପୃଥିଵୀତଲଂ ପ୍ରପେଦେ ॥ ୩-୪୧॥
ଭୂରନ୍ତରିକ୍ଷଂ ଭଵନାନି ରଥ୍ଯାଃ ଵନାନି ଶୈଲାସ୍ସରିତସ୍ସମୁଦ୍ରାଃ ।
ଧ୍ଵାନ୍ତେ ଦିଶାଂ ରୁନ୍ଧତି ଚକ୍ରଵାଲଂ ଵ୍ଯକ୍ତଂ ନ କେନାପି କିମପ୍ଯଵେଦି ॥ ୩-୪୨॥
ଅଥ ପ୍ରଯାତି ପ୍ରହରେ ଯଶୋଦା ଜନେ ଚ କିଞ୍ଚିନ୍ନିଭୃତେ ସନିଦ୍ରେ ।
ପୁତ୍ରଂ ପଯଃପାନଗୁରୁପ୍ରମୋଦଂ ପ୍ରସ୍ଵାପଯନ୍ତୀ କଲମିତ୍ଯଗାଯତ୍ ॥ ୩-୪୩॥
କୁନ୍ଦତ୍ଵିଷସ୍ତାଲଫଲପ୍ରକାଶାଃ ତାପିଞ୍ଛଵର୍ଣାସ୍ତରୁଣାର୍କଭାସାଃ ।
ପ୍ରଭୂତଦୁଗ୍ଧା ନଵନୀତଵତ୍ଯୋ ଗାଵସ୍ସହସ୍ରଂ ତନଯ ତ୍ଵଦୀଯାଃ ॥ ୩-୪୪॥
ପ୍ରିଯାଲଖର୍ଜୂରସମଗ୍ରସାନୁଃ ଫଲାଢ୍ଯରମ୍ଭାଵନଶୋଭନୀଯଃ ।
ନନୂପଭୋଗାଯ ସୁତାଯମାସ୍ତେ ଗୋଵର୍ଧନୋ ନାମ ମହୀଧରସ୍ତେ ॥ ୩-୪୫॥
ସରସିରୁହଵନେ ଗତେଽପି ନିଦ୍ରାଂ କଥମିଵ ତେ ନଯନାମ୍ବୁଜେ ଵିନିଦ୍ରେ ।
ଶ୍ରୁତିପରିଚଯଶାଲିନୋ ହି କର୍ମ ସ୍ଵଜନନିଷେଵିତମେଵ ସଂଶ୍ରଯନ୍ତେ ॥ ୩-୪୬॥
ତଦ୍ଧ୍ଵନିଶ୍ରଵଣଜାତକୌତୁକା ବାଲଜୀଵିତଵିଲୋପଵିଶ୍ରୁତା ।
ଆଜଗାମ ଗଗନେନ ପୂତନା ଯାତନା ତନୁମତୀଵ ଦେହିନାଂ ॥ ୩-୪୭॥
ସାଽଵତୀର୍ଯ ନଭସୋ ନିଶାଚରୀ ଗୂଢମେଵ ନିଷସାଦ କୁତ୍ରଚିତ୍ ।
ସା ଚ ସୁପ୍ତ ଇଵ ଵୀକ୍ଷିତେ ସୁତେ ସ୍ଵାପମାପ ସରସୀରୁହେକ୍ଷଣା ॥ ୩-୪୮॥
କୃଷ୍ଣମଙ୍କମଧିରୋପ୍ଯ ନିର୍ଦଯା ଦାତୁମାରଭତ ପୂତନା ସ୍ତନମ୍ ।
ଯତ୍ପଯୋଧରମୁଖେ ମୁଖାର୍ପଣାଦାଯୁଷା ଶିଶୁଜନୋ ଵିଯୁଜ୍ଯତେ ॥ ୩-୪୯॥
ପାଞ୍ଚଜନ୍ଯମିଵ ପୂତନାସ୍ତନଂ ପାଣିପଲ୍ଲଵଯୁଗେନ ପୀଡଯନ୍ ।
ଆନନେନ ମଧୁଶତ୍ରୁରାନ୍ତରାନାଦଦେ ସ ତୁ ତତସ୍ସମୀରଣାନ୍ ॥ ୩-୫୦॥
ଵିପ୍ରକୀର୍ଣକଚବାଲପଲ୍ଲଵା ଭଗ୍ନବାହୁଵିଟପା ନିଶାଚରୀ ।
ସା ପପାତ ଭୁଵି ଘୋରନିଃସ୍ଵନା ମାରୁତାହତମହୀରୁହୋପମା ॥ ୩-୫୧॥
ଝଟିତି ଵ୍ଯପନୀତଗାଢନିଦ୍ରୋ ମହତା ତେନ ରଵେଣ ପୂତନାଯାଃ ।
ପ୍ରତିପତ୍ତୁମିଯାଯ ତାଂ ପ୍ରଵୃତ୍ତିଂ ସହ ଗୋପାଲଗଣେନ ନନ୍ଦଗୋପଃ ॥ ୩-୫୨॥
ତସ୍ଯାଶ୍ଶରୀରମଧିରୁହ୍ଯ ଵିଚେତନାଯାଃ
କ୍ରୀଡନ୍ତମମ୍ବୁରୁହଲୋଚନମୀକ୍ଷମାଣାଃ ।
ତସ୍ଥୁସ୍ସମୁନ୍ମିଷିତଵିସ୍ମଯନିର୍ଵିକାରାଃ
ନାସାଧିରୋପିତକରାଙ୍ଗୁଲଯୋ ମୁହୂର୍ତମ୍ ॥ ୩-୫୩॥
ନନ୍ଦଃ ପ୍ରମୃଜ୍ଯ ନଯନେ ମୁହୁରଶ୍ରୁପୂର୍ଣେ
ପୁତ୍ରଂ କୃତାନ୍ତମୁଖନିର୍ଗଲିତଂ ନିଦଧ୍ଯୌ ।
ଦଧ୍ଯୌ ଚ ତସ୍ଯ ନିତରାମଭିଵୃଦ୍ଧିକାମଃ
ତତ୍ତ୍ଵଂ ପରଂ ସ ହୃଦଯେନ ସମାହିତେନ ॥ ୩-୫୪॥
ଶ୍ଯାମଲଃ କମଲପତ୍ରଲୋଚନୋ ନୀଲକୁନ୍ତଲଭରଃ ଶୁଚିସ୍ମିତଃ ।
ଧ୍ଯାଯତୋ ମନସି ତସ୍ଯ ସନ୍ନିଧିଂ ପୁତ୍ର ଏଵ ଵିଦଧେ ପୁନଃ ପୁନଃ ॥ ୩-୫୫॥
ନ କ୍ଷମଂ ଭଵତି ପୁତ୍ରଵାସନାନିସ୍ତରଂ ହୃଦଯମଚ୍ଯୁତସ୍ମୃତୌ ।
ଇତ୍ଯଶେଷଦୁରିତାପହାରିଣୀରଗ୍ରଜନ୍ମଭିରକାରଯତ୍ କ୍ରିଯାଃ ॥ ୩-୫୬॥
ପୂତନାଚରିତଭାଵନାଭଵଂ ଦାରୁଣଂ ହୃଦଯଦାରଣଂ ପିତୁଃ ।
ଶ୍ରୀପତିଃ ଶମଯତି ସ୍ମ ଵୈଶସଂ କ୍ରୀଡିତୈରଖିଲଲୋକମୋହନୈଃ ॥ ୩-୫୭॥
ସ ଲୋଚନେ କିଞ୍ଚିଦୁପାନ୍ତଘୂର୍ଣିତେ ନିଧାଯ ମାତୁର୍ଵଦନେ ଶୁଚିସ୍ମିତଃ ।
ପଯୋଧରଂ ପାଣିଯୁଗାଵଲମ୍ବିତଂ ମନଶ୍ଚ ତସ୍ଯା ମଧୁସୂଦନଃ ପପୌ ॥ ୩-୫୮॥
ପାଣିଜାନୁପରିଚଙ୍କ୍ରମଶ୍ରମସ୍ଵେଦବିନ୍ଦୁମଧୁରଂ ମୁଖଂ ଵହନ୍ ।
ଧୂସରେଣ ଵପୁଷା ଜନାର୍ଦନୋ ଗୋକୁଲଂ ନିଖିଲମନ୍ଵରଞ୍ଜଯତ୍ ॥ ୩-୫୯॥
ପରିଭ୍ରମନ୍ତଂ ଭୁଵି ପାଣିଜାନୁନା ଗଵାମଧସ୍ତାତ୍ପ୍ରଵିଶନ୍ତମେକଦା ।
ସୁତଂ ଯଶୋଦା ଗୃହକୃତ୍ଯତତ୍ପରା ବବନ୍ଧ ପାଶେନ ବଲାଦୁଲୂଖଲେ ॥ ୩-୬୦॥
ଜନୋ ହି ଯଃ କର୍ମ କରୋତି ଯାଦୃଶଂ ସ ସର୍ଵଥା ତାଦୃଶମଶ୍ନୁତେ ଫଲମ୍ ।
ବଲିଃ ପୁରାଽବଧ୍ଯତ ଯେନ ଦାନଵଃ ସ ଲୋକନାଥୋଽପି ତଦାପ ବନ୍ଧନମ୍ ॥ ୩-୬୧॥
ନିଖିଲଭୁଵନମୁକ୍ତିଦେ ମୁରାରୌ ଭଗଵତି ଗାଢମୁଲୂଖଲେ ନିବଦ୍ଧେ ।
ପରିଶିଥିଲସମାଧିରାଵିରାସୀନ୍ମନସି ମହାମୁନିମଣ୍ଡଲସ୍ଯ ହାସଃ ॥ ୩-୬୨॥
ନିଷୀଦ ଲୋଲେତି ନିବଧ୍ଯ ସସ୍ମିତଂ ଚକାର କାର୍ଯାଣି ଚକୋରଲୋଚନା ।
ଅନାଦରେଣ ଭ୍ରମଯନ୍ନୁଲୂଖଲଂ ଵିନିର୍ଯଯୌ ଵିଶ୍ଵପତିଃ ସ୍ଵମନ୍ଦିରାତ୍ ॥ ୩-୬୩॥
ଉପେଯିଵାଂସୌ କକୁଭଦ୍ରୁମାତ୍ମତାଂ ମହୀଯସା ନାରଦଶାପତେଜସା ।
ଅତିଷ୍ଠତାମଧ୍ଵନି କୈଟଭଦ୍ଵିଷଃ କୁବେରପୁତ୍ରୌ ତରସୈଵ ରିଙ୍ଖତଃ ॥ ୩-୬୪॥
ସ ସନ୍ନିକୃଷ୍ଯ ସ୍ଥିତଯୋଃ ପରସ୍ପରଂ ମହୀରୁହୋର୍ମଧ୍ଯପଥେନ ନିସ୍ସରନ୍ ।
ଗତେନ ତିର୍ଯକ୍ତ୍ଵମୁଲୂଖଲେନ ତୌ ବଭଞ୍ଜ ଦାମୋଦରଗନ୍ଧଵାରଣଃ ॥ ୩-୬୫॥
ପ୍ରପଦ୍ଯ ଦିଵ୍ଯଂ ଵପୁରମ୍ବରସ୍ଥିତୌ ଵିମୁକ୍ତଶାପୌ ଧନଦାତ୍ମଜାଵୁଭୌ ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୁରୁଷଂ ପୁରାତନଂ ମୁଦାନ୍ଵିତୌ ଜଗ୍ମତୁରନ୍ତିକଂ ପିତୁଃ ॥ ୩-୬୬॥
ନନ୍ଦାଦଯଃ ସପଦି ଗୋକୁଲଵାସିନସ୍ତେ
ତଦ୍ଭଙ୍ଗଜନ୍ମ ସୁମହଦ୍ଧ୍ଵନିତଂ ନିଶମ୍ଯ ।
ଅଭ୍ଯେତ୍ଯ ଭଗ୍ନପତିତୌ କକୁଭଦ୍ରୁମୌ ତୌ
ତତ୍ରାକ୍ଷତଂ ଚ ଦଦୃଶୁସ୍ସରସୀରୁହାକ୍ଷଂ ॥ ୩-୬୭॥
ନନ୍ଦଃ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଦୁରିତାନି ବହୂନି ସଦ୍ଭ୍ଯଃ
ଦତ୍ଵା ଗଵାମଯୁତମାତ୍ମସୁତାଭିଵୃଦ୍ଧ୍ଯୈ ।
ସମ୍ମନ୍ତ୍ର୍ଯ ବନ୍ଧୁଭିରପାସ୍ଯ ପଦଂ ତଦାଶୁ
ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ପ୍ରତି ଯଯୌ ଶକଟୈରସଙ୍ଖ୍ଯୈଃ ॥ ୩-୬୮॥
ଗତ୍ଵା ସ ଗୋକୁଲପତିର୍ମନସୋଽନୁକୂଲେ
କୂଲେ କଲିନ୍ଦଦୁହିତୁର୍ନିଦଧେ ପଦାନି ।
ରେମେ ଚ ତତ୍ର ପୁରୁହୂତପଦାଭିରାମେ
ଲୀଲାଯିତାନି ତନଯସ୍ଯ ନିରୀକ୍ଷ୍ଯମାଣଃ ॥ ୩-୬୯॥
ଦଧିନିର୍ମଥନେ ନିରୁଦ୍ଯମା ସା ନଵନୀତଶ୍ରପଣେ ଗଵାଂ ଚ ଦୋହେ ।
ସୁତକେଲିହୃତେକ୍ଷଣା ଯଶୋଦା କ୍ଷଣକଲ୍ପାନି ନିନାଯ ଵାସରାଣି ॥ ୩-୭୦॥
ଅନୁଯାତି ଜିଘୃକ୍ଷଯେଵ ନନ୍ଦେ ତରସା ରିଙ୍ଖଣତତ୍ପରସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ।
ଲଲିତାଲକଵେଲ୍ଲିତାନି ରେଜୁର୍ମୁଖମାତ୍ରେଣ ମୁହୁର୍ନିଵର୍ତିତାନି ॥ ୩-୭୧॥
ଅନ୍ତରା ଵିହତିମଦ୍ଭିରୁତ୍ଥିତୈରସ୍ଫୁଟାକ୍ଷରପଦାଭିରୁକ୍ତିଭିଃ ।
ଭଙ୍ଗୁରୈଶ୍ଚ ପରିରମ୍ଭଣୋଦ୍ଯମୈର୍ଗୋକୁଲଂ ନିଖିଲମନ୍ଵରଞ୍ଜଯତ୍ ॥ ୩-୭୨॥
ପଶ୍ଯ ମାତୁଲମିତି ପ୍ରଦର୍ଶିତଂ ଯାମିନୀଷୁ ଗଗନେ ଯଶୋଦଯା ।
ଆଜୁହାଵ ଲଲିତେନ ପାଣିନା ଶୀତଭାନୁମରଵିନ୍ଦଲୋଚନଃ ॥ ୩-୭୩॥
ଆତ୍ମନଃ ପ୍ରତିକୃତିଂ ଵିଲୋକଯନ୍ ମାତୃହସ୍ତମଣିଦର୍ପଣୋଦରେ ।
ଏହି ମିତ୍ର କିମିହେତି କୌତୁକାଦ୍ଵ୍ଯାଜହାର ଶତପତ୍ରଲୋଚନଃ ॥ ୩-୭୪॥
ଗୌରଵଂ କଥମିଯଂ ସହେତ ମେ ମେଦିନୀତି କୃପଯେଵ ଚିନ୍ତଯନ୍ ।
ମାଧଵଃ ପତନଭୀତିମୁଦ୍ଵହନ୍ ମନ୍ଦମେଵ ନିଦଧେ ପଦାଵଲିଂ ॥ ୩-୭୫॥
ଦେଵୋ ନିଶାସୁ ହରିରଙ୍କଗତୋ ଜନନ୍ଯାଃ
ଶୃଣ୍ଵନ୍ କଥା ମଧୁମୁଚୋ ମହତାଽଽଦରେଣ ।
ମନ୍ଦଂ ତଦୀଯକରପଲ୍ଲଵତାଡିତୋରୁଃ
ସୁଷ୍ଵାପ କୁଡ୍ମଲିତଲୋଚନପୁଣ୍ଡରୀକଃ ॥ ୩-୭୬॥
କୌତୁକେନ ପିତୁରଗ୍ରତୋ ହରେର୍ଧାଵତସ୍ଖଲନମୀକ୍ଷମାଣଯା ।
ମୋଦନିଘ୍ନମନସା ସଲଜ୍ଜଯା ନ ସ୍ଥିତଂ ନ ଚଲିତଂ ଯଶୋଦଯା ॥ ୩-୭୭॥
ମୁଖଡିଣ୍ଡିମଵାଦିନା ପରୀତୋ ମଧୁଜିତ୍ କୌତୁକିନା ସୁହୃଦ୍ଗଣେନ ।
ଅଧିରୋପିତଵାରଣେନ୍ଦ୍ରଭାଵୋ ଲଲିତାଭିର୍ଗତିଭିର୍ଗୃହେଷୁ ରେମେ ॥ ୩-୭୮॥
ଅଥାଭିଵୃଦ୍ଧିଂ ପ୍ରତିପଦ୍ଯମାନୋ ଦଧ୍ଯାଦିଷୁ ପ୍ରୀତିମୁଵାହ ଶୌରିଃ ।
ତତ୍ତତ୍ ପ୍ରଦାନେନ ଵଶେ ଵିଧାତୁମାରେଭିରେ ଗୋକୁଲଯୋଷିତସ୍ତମ୍ ॥ ୩-୭୯॥
କୁରୁଷ୍ଵ ନୃତ୍ତଂ ନଵନୀତମୂଲ୍ଯଂ କୃଷ୍ଣେତି ସାଭ୍ଯର୍ଥନମୂଚିଷୀଣାମ୍ ।
ଵ୍ରଜାଙ୍ଗନାନାଂ ସ ପୁରସ୍ସଲୀଲମୁଦଞ୍ଚଯାମାସ ପଦାରଵିନ୍ଦମ୍ ॥ ୩-୮୦॥
ତାସାଂ ମନଃପ୍ରୀତିଵିଧାନଦକ୍ଷେ ତଥା କ୍ଷଣଂ ତସ୍ଥୁଷି ଶାର୍ଙ୍ଗପାଣୌ ।
ଏକାଙ୍ଘ୍ରିସଂସ୍ପର୍ଶଵିଯୋଗମାତ୍ରାଦଧନ୍ଯମାତ୍ମାନମମନ୍ଯତୋର୍ଵୀ ॥ ୩-୮୧॥
ଉଦଞ୍ଚିତଂ ତସ୍ଯ ଵିଲୋକ୍ଯ ପାଦଂ ଵେଧା ପୁନର୍ଵିକ୍ରମଶଙ୍କିଚେତାଃ ।
କମଣ୍ଡଲୁଂ ପାଣିତଲେନ ଗୃହ୍ଣନ୍ନଭ୍ଯୁଦ୍ଯତୋଽଭୂଦଵନେଜନାଯ ॥ ୩-୮୨॥
ନୃତ୍ତାମୃତଂ ଗୋକୁଲଯୋଷିତସ୍ତତ୍ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ନେତ୍ରାଞ୍ଜଲିଭିଃ ପିବନ୍ତ୍ଯଃ ।
ପ୍ରୀତିପ୍ରକର୍ଷସ୍ତିମିତୈର୍ମନୋଭିରାଲେଖ୍ଯଯୋଷିତ୍ପ୍ରତିମା ବଭୂଵୁଃ ॥ ୩-୮୩॥
ଵିଦୁର୍ନ ତଦ୍ଦର୍ଶନପାରଵଶ୍ଯାଦ୍ଦାତୁଂ କରସ୍ଥଂ ନଵନୀତମେକାଃ ।
ଵିସ୍ରସ୍ଯ ଭୂମୌ ପତିତଂ ତଦନ୍ଯାଃ ନ ମେନିରେ ପାଣିସରୋରୁହେଭ୍ଯଃ ॥ ୩-୮୪॥
ଅଜସ୍ରମେଵଂ ଭଵନେଷୁ ତାସାଂ ବଭ୍ରାମ କୃଷ୍ଣୋ ନଵନୀତଭିକ୍ଷାମ୍ ।
ପୁରା କିଲାନ୍ଯୈରନିଵର୍ତନୀଯା ନିଵର୍ତିତା ଯେନ ହରସ୍ଯ ଭିକ୍ଷା ॥ ୩-୮୫॥
ଧିଗ୍ଯାଚନାଂ ଚୌର୍ଯଭଵସ୍ଯ ଭୂଯାନସ୍ତ୍ଯଂହସୋ ନିର୍ହରଣାଭ୍ଯୁପାଯଃ ।
ମତ୍ଵେତି ନୂନଂ ନଵନୀତଚୌର୍ଯେ ମଧୋର୍ନିହନ୍ତା ମତିମାବବନ୍ଧ ॥ ୩-୮୬॥
ନିର୍ଵାପ୍ଯ ଦୀପଂ ମୁଖମାରୁତେନ ହୈଯଙ୍ଗଵୀନଂ ନିଶି ହର୍ତୁମିଚ୍ଛନ୍ ।
କୃଷ୍ଣଃ କଟୀଭୂଷଣରତ୍ନଭାସା ଵିହନ୍ଯମାନୋ ଵିଷସାଦ ଭୂଯଃ ॥ ୩-୮୭॥
ନିପୀଡଯନ୍ନଗ୍ରପଦେନ ପୃଥ୍ଵୀମୁନ୍ନମ୍ଯ ଦେହଂ ଭୃଶମୂର୍ଧ୍ଵବାହୁଃ ।
ପଯୋଘଟସ୍ପର୍ଶନମଶ୍ନୁଵାନସ୍ତ୍ରିଵିକ୍ରମୋଽଭୂତ୍ ପରିହାସପାତ୍ରମ୍ ॥ ୩-୮୮॥
ନିଯମିତଶ୍ଵସିତୋ ନିଭୃତୈଃ ପଦୈର୍ନିଶି କଥଞ୍ଚନ ଗର୍ଭଗୃହଂ ଗତଃ ।
ସ ତୁ ଭଯାଦସମାପ୍ତମନୋରଥୋ ନିଵଵୃତେ ନଵନୀତହରୋ ହରିଃ ॥ ୩-୮୯॥
ହର୍ତୁଂ ହରେର୍ଵ୍ଯଵସିତସ୍ଯ ଘନେ ନିଶୀଥେ
ଭୂଷାରଵଶ୍ରୁତିଭଯାଦ୍ଵ୍ରଜତୋଽତିମନ୍ଦମ୍ ।
ଅନ୍ତର୍ଗୃହସ୍ଯ ନଵନୀତଵତଃ ପ୍ରଵେଶାତ୍
ପ୍ରାଗେଵ ହନ୍ତ ପଥି ସା ରଜନୀ ଵିଭାତା ॥ ୩-୯୦॥
ଗୋପୀସମାଗମଭିଯା ଚ ତୃଷା ଚ ଗୁର୍ଵ୍ଯା
ପାତୁଂ ଵିହାତୁମପି ଗୋପଗୃହେଷ୍ଵଜାନନ୍ ।
ଆଦ୍ଵାରମାଦଧିଘଟଂ ଚ ଗତାଗତାନି
କୁର୍ଵନ୍ ସରୋଜନଯନଃ ଶ୍ରମମେଵ ଲେଭେ ॥ ୩-୯୧॥
ଭିତ୍ତିଷୁ ପ୍ରତିଶରୀରଦର୍ଶନାତ୍ ଶଙ୍କିତଃ ସ ନଵନୀତନିଃସ୍ପୃହଃ ।
କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯଦିଵ ତତ୍ର ମାର୍ଗଯନ୍ନିର୍ଜଗାମ ମଣିମନ୍ଦିରୋଦରାତ୍ ॥ ୩-୯୨॥
ଜିହୀର୍ଷୁରନ୍ତର୍ଭଵନେଷୁ ଗୋରସଂ ଦିନାନ୍ଯନୈଷୀତ୍ତଦୁପାଯଚିନ୍ତଯା ।
ସ ଜାଗରୂକଶ୍ଚ ନିନାଯ ଯାମିନୀଂ ମନୋହରାଭିର୍ହରଣପ୍ରଵୃତ୍ତିଭିଃ ॥ ୩-୯୩॥
ଦୃଷ୍ଟେଽପି ତତ୍ସଵିଧସଞ୍ଚରଣେ ସ ତତ୍ର
ଵକ୍ତୁଂ ନିମିତ୍ତମୁଚିତଂ କୃତନିଶ୍ଚଯସ୍ସନ୍ ।
ଅଭ୍ଯର୍ଣ ଏଵ ନିଦଧେ ଦଧିଭାଜନସ୍ଯ
ଲୀଲାଯିତୋପକରଣାନି ନିଜାନି ଶୌରିଃ ॥ ୩-୯୪॥
ଵହନ୍ ଗୃହୀତୋ ନଵନୀତମଚ୍ଯୁତୋ ଭଯେନ ପାରିପ୍ଲଵନେତ୍ରପଙ୍କଜଃ ।
ପଦା ଲିଖନ୍ ଭୂମିମଵାଙ୍ମୁଖସ୍ଥିତୋ ଜହାର ଚେତୋଽପି ଚ ଗୋପଯୋଷିତାମ୍ ॥ ୩-୯୫॥
ଶପେ ପିତୃଭ୍ଯାମିତ ଊର୍ଧ୍ଵମେଵଂ ନାହଂ ଵିଧାସ୍ଯେ ନଵନୀତଚୌର୍ଯମ୍ ।
ଵିନିଃଶ୍ଵସନ୍ନିତ୍ଯଭିଧାଯ କୃଷ୍ଣୋ ଜହାର ମାତୁଶ୍ଚ ପିତୁଶ୍ଚ ଚେତଃ ॥ ୩-୯୬॥
ଏହି ସଦ୍ମ ତନଯେତି ସାଦରଂ ଯାଚିତୋଽପି ସ ମୁହୁର୍ଯଶୋଦଯା ।
ଆନନେନ ନଵନୀତଗନ୍ଘିନା ନାଜଗାମ ଵିହରନ୍ନିଵାଚ୍ଯୁତଃ ॥ ୩-୯୭॥
ହୃତଂ ନଵଂ ମେ ନଵନୀତମାଲଯାତ୍ ହୃତଂ ଘୃତଂ ମେ ଦଧି ମେ ହୃତଂ ନିଶି ।
ଇତି ପ୍ରଭାତେ ଵଚନାନି ଯୋଷିତାମୁଵାହ ଶ୍ରୃଣ୍ଵନ୍ ନ ମୁଖେ ସ ଵିକ୍ରିଯାମ୍ ॥ ୩-୯୮॥
ପୁତ୍ରଂ କୁଲସ୍ଯ ଭୁଵନସ୍ଯ ଚ ରକ୍ଷିତାର-
ମଭ୍ଯର୍ଥିତୋଽପି ଭଗଵାନରଵିନ୍ଦନାଭଃ ।
ତ୍ଵାଂ ମେ ଦଦୌ ଵିଧିଵଶାଦ୍ଭୁଵନୈକଚୋର-
ମିତ୍ଯାହ କୋପମଭିନୀଯ ସୁତଂ ଯଶୋଦା ॥ ୩-୯୯॥
ସ ସାନ୍ତ୍ଵନେନ ପ୍ରତିପାଦନେନ ଭେଦେନ ତୀଵ୍ରେଣ ଚ ତର୍ଜନେନ
ନିବଦ୍ଧ୍ଯ ପୃଷ୍ଟୋଽପି ମୁହୁର୍ଜନନ୍ଯା ନାଙ୍ଗୀକରୋତି ସ୍ମ ହରିଃ ସ୍ଵଚୌର୍ଯମ୍ ॥ ୩-୧୦୦॥
ସଂରକ୍ଷଣାଯ ଜଗତାମଵତୀର୍ଯ ପୃଥ୍ଵ୍ଯାଂ
ଗୋପାଲସଦ୍ମସୁ ହରତ୍ଯଖିଲଂ ମୁକୁନ୍ଦଃ ।
ଇତ୍ଥଂ ନିଶମ୍ଯ ପରିହାସଵଚସ୍ସୁରାଣାମ୍-
ଅନ୍ତର୍ଜହାସ ଭଗଵାନରଵିନ୍ଦନାଭଃ ॥ ୩-୧୦୧॥
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କେଲିସମରେକ୍ଷଣକୌତୁକେନ
ଗୋପୀଷୁ ମୁକ୍ତଭଵନାସୁ ବହିଃ ସ୍ଥିତାସୁ ।
ମିତ୍ରୈଃ ପରାଜିତ ଇଵ ଦ୍ରୁତମେତ୍ଯ ଗେହଂ
ବଦ୍ଧ୍ଵା କଵାଟମହରନ୍ନଵନୀତମନ୍ତଃ ॥ ୩-୧୦୨॥
ତ୍ରିଭୁଵନମହନୀଯୈରଭ୍ଯୁପାଯୈରସଙ୍ଖ୍ଯୈଃ
ନିଖିଲମିତି ସ ମୁଷ୍ଣନ୍ ଗୋକୁଲଂ ନନ୍ଦସୂନୁଃ ।
ଅରମତ ସଵଯୋଭିସ୍ତତ୍ର ଗୋପାଲପୁତ୍ରୈ-
ରପର ଇଵ ଶଶାଙ୍କଃ ପ୍ରାଣିନାଂ ପ୍ରୀତିହେତୁଃ ॥ ୩-୧୦୩॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ତୃତୀଯଃ ସର୍ଗଃ ॥ ୩ ॥
ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ
ସ ରୋହିଣୀସୂନୁନିବଦ୍ଧରାଗଃ ସତାଂ ଶରଣ୍ଯସ୍ତମସୋଽପହର୍ତା ।
ମନୋହରୋ ବାଲ ଇଵୌଷଧୀଶୋ ଦିନେ ଦିନେ ପୋଷମିଯାଯ ଶୌରିଃ ॥ ୪-୦୧॥
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ହରିଃ ସ୍ତୈନ୍ଯକୃତାପଵାଦଂ ତଚ୍ଛୈଶଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଦଶାନ୍ତରଂ ସଃ ।
ମନ୍ଯେ ତଦଂହଃପରିମାର୍ଜନାଯ ଗଵାଂ ପରିତ୍ରାଣସମୁଦ୍ଯତୋଽଭୂତ୍ ॥ ୪-୦୨॥
ପୁତ୍ରେ ତଥୋଦ୍ଯୋଗିନି ନନ୍ଦଗୋପୋ ଗୋପାଲପୁତ୍ରାନନୁନୀଯ ସର୍ଵାନ୍ ।
ତ୍ରାତୁସ୍ତ୍ରଯାଣାମପି ଵିଷ୍ଟପାନାଂ ସଂରକ୍ଷଣେ ତସ୍ଯ ସମାଦିଦେଶ ॥ ୪-୦୩॥
ମାତ୍ରା କୃତସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଃ ପ୍ରଭାତେ ପିତ୍ରା ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ଚିରଂ ଵିସୃଷ୍ଟଃ ।
ସହୈଵ ରାମେଣ ସମଗ୍ରହର୍ଷଃ ଵିନିର୍ଯଯୌ ଵିଶ୍ଵପତିର୍ଵନାଯ ॥ ୪-୦୪॥
ସ ପ୍ରାତରାଶୀ ଵ୍ଯତିଷକ୍ତପାଣିର୍ଯଷ୍ଟିଂ ଵହନ୍ନଂସଵିଷକ୍ତଶୃଙ୍ଗଃ ।
ଵିମୁଚ୍ଯତାଂ ଗୌରିତି ସମ୍ଭ୍ରମେଣ ଗଚ୍ଛନ୍ ପ୍ରତିଦ୍ଵାରମଵୋଚଦୁଚ୍ଚୈଃ ॥ ୪-୦୫॥
ନିଶମ୍ଯ ତସ୍ଯ ଧ୍ଵନିମୂର୍ଧ୍ଵକର୍ଣାଃ ଵିଲୂନପାଶା ଭୃଶମୁତ୍ସୁକିନ୍ଯଃ ।
ଵତ୍ସାନପି ସ୍ଵାନନଵେକ୍ଷ୍ଯ ଗାଵଃ ସସମ୍ଭ୍ରମଂ ନିର୍ଯଯୁରାଲଯେଭ୍ଯଃ ॥ ୪-୦୬॥
ଗତ୍ଵା ପୁରସ୍ତାଦ୍ଗଜରାଜଗାମୀ ଗୋଷ୍ଠଂ ଗରିଷ୍ଠୋ ଗୁଣମଣ୍ଡଲେନ ।
ଆପୂରଯନ୍ମିତ୍ରଗଣାଗମାର୍ଥଂ ପିତ୍ରୋରଭୀଷ୍ଟେନ ସହୈଵ ଶୃଙ୍ଗମ୍ ॥ ୪-୦୭॥
ନଭସ୍ସ୍ପୃଶା କର୍ଣପଥଂ ଗତେନ ତେନୈଵ ସଂଜ୍ଞାଗଵଲସ୍ଵନେନ ।
ଆଦାଯ ତତ୍ତତ୍ପରିବର୍ହଜାତଂ ସଦ୍ଯୋ ଗୃହେଭ୍ଯଃ ସୁହୃଦୋ ନିରୀଯୁଃ ॥ ୪-୦୮॥
ଗଵାଂ ଖୁରନ୍ଯାସସମୁଦ୍ଭଵେନ ଵିଷାଣସଙ୍ଘଟ୍ଟନଜନ୍ମନା ଚ ।
ପ୍ରସର୍ପତା ଦିକ୍ଷୁ ମହାସ୍ଵନେନ ଘୋଷଃ କ୍ଷଣଂ ଘୋଷମଯୋ ବଭୂଵ ॥ ୪-୦୯॥
ପ୍ରଧାଵନୈରୁତ୍ପ୍ଲୁତିଭିସ୍ସୁଦୂରଂ ମିଥୋ ବଲାଦ୍ଗ୍ରାହଵିମୋଚନୈଶ୍ଚ ।
ସମାଗତୈସ୍ତତ୍ର ସମଂ ସୁହୃଦ୍ଭିର୍ବହୁପ୍ରକାରଂ ଵିଜହାର ଶୌରିଃ ॥ ୪-୧୦॥
ପରେଣ ହର୍ଷେଣ ପୁରାଣପୁଂସଃ ସଙ୍କ୍ରୀଡମାନସ୍ଯ ସମଂ ସୁହୃଦ୍ଭିଃ ।
ପଵିତ୍ରଯାମାସ ପଦାମ୍ବୁଜୋତ୍ଥିତା କରୀଷଧୂଲିଃ କକୁଭାଂ ମୁଖାନି ॥ ୪-୧୧॥
ମହର୍ଷଯସ୍ତତ୍ର ମହାନୁଭାଵାଃ ଗୃହୀତରୂପାନ୍ତରଦୁର୍ନ୍ନିରୂପାଃ ।
ଭଵାଗ୍ନିସନ୍ତାପହରେ ମମଜ୍ଜୁଃ ପଦୋତ୍ଥିତେ ତସ୍ଯ ପରାଗପୂରେ ॥ ୪-୧୨॥
ପ୍ରହର୍ଷମାଲୋକଯତାଂ ଜନାନାଂ କ୍ରୀଡାଭିରାପାଦ୍ଯ ମନୋହରାଭିଃ ।
ଉତ୍ଥାପଯାମାସ ସ ଚୀତ୍କୃତେନ ଗୋଷ୍ଠେ ହରିର୍ଗୋସମଜଂ ଶଯାନଂ ॥ ୪-୧୩॥
ତସ୍ମିନ୍ ଗଵାଂ ପାଲନକୌତୁକେନ ଵନାଯ ନିର୍ଗଛତି ଦୈତ୍ଯଶତ୍ରୌ ।
ଯଯୁଃ ପ୍ରିଯାଖ୍ଯାନଚିକୀର୍ଷଯେଵ ଦିଵାକୃତୋ ଦିଗ୍ଵଲଯଂ ମଯୂଖାଃ ॥ ୪-୧୪॥
କୂଲଦ୍ରୁମାଣାଂ କୁସୁମାନି ଧୂନ୍ଵନ୍ କର୍ଷନ୍ ପଯଶ୍ଶୀକରମଣ୍ଡଲାନି ।
କୃଷ୍ଣଂ କୃତାନେକଵିହାରଖିନ୍ନଂ ଯାନ୍ତଂ ସିଷେଵେ ଯମୁନାସମୀରଃ ॥ ୪-୧୫॥
ପରସ୍ଯ ପୁଂସଃ ପଦପଙ୍କଜାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରଵେକ୍ଷ୍ଯତୋ ଗୋକୁଲପାଲନାଯ ।
ଚକାର ନୀହାରହରୈର୍ମଯୂଖୈଃ ପ୍ରଵେଶଯୋଗ୍ଯାନି ଵନାନି ଭାନୁଃ ॥ ୪-୧୬॥
ପ୍ରେମ୍ଣା ପରିତ୍ଯକ୍ତୁମଶକ୍ନୁଵନ୍ତଂ ବଦ୍ଧାଞ୍ଜଲିଂ ବନ୍ଧୁଜନଂ ନିଵାର୍ଯ ।
ରାମଂ ପୁରସ୍କୃତ୍ଯ ସମିତ୍ରଵର୍ଗଃ ଵିଵେଶ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଵିପିନାନ୍ତରାଣି ॥ ୪-୧୭॥
ଅରଣ୍ଯଭୂମୀରଵଗାହମାନଂ ତମାତପକ୍ଲାନ୍ତମଵେକ୍ଷମାଣଃ ।
ପକ୍ଷାତପତ୍ରେଣ ପରିସ୍ତୃତେନ ଵିଯତ୍ଯସେଵିଷ୍ଟ ଵିହଙ୍ଗରାଜଃ ॥ ୪-୧୮॥
ମା ଗଚ୍ଛ ଗଙ୍ଗେ ଯମୁନେ କ୍ଵ ଯାସି କିଂ ତତ୍ର ଗୋଦାଵରି ଧାଵସୀତି ।
ନ୍ଯଷେଧି ତତ୍ତଦ୍ଵ୍ଯପଦେଶପୂର୍ଵଂ ମାର୍ଗଚ୍ଯୁତଂ ଗୋକୁଲମଚ୍ଯୁତେନ ॥ ୪-୧୯॥
ପ୍ରରୂଢସୁସ୍ନିଗ୍ଧତୃଣାଙ୍କୁରାସୁ ଛାଯାଦ୍ରୁମଶ୍ଯାମଲିତାନ୍ତରାସୁ ।
ଗଵାଂ କୁଲଂ ତତ୍ସୁଲଭୋଦକାସୁ ପ୍ରଚାରଯାମାସ ଵନସ୍ଥଲୀଷୁ ॥ ୪-୨୦॥
ସାଟୋପମାନ୍ଦୋଲିତଲମ୍ବସାସ୍ନାଃ ଗାଵଶ୍ଚରନ୍ତ୍ଯୋ ଵଲମାନଵାଲାଃ ।
ତ୍ରୁଟ୍ଯତ୍ତୃଣସ୍ତୋମଚଟତ୍କୃତିନ୍ଯଃ ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରିଯଂ ଚେତସି ଚକ୍ରପାଣେଃ ॥ ୪-୨୧॥
ହରିନ୍ମଣିଶ୍ଯାମରୁଚୀନି ତତ୍ର ସ୍ଵୈରଂ ଚରନ୍ତୀଷୁ ତୃଣାନି ଗୋଷୁ ।
ଶୌରିଃ ସ୍ଵଯଂ ଭୁକ୍ତ ଇଵାପ ତୃପ୍ତିଂ ତୃପ୍ଯନ୍ତ୍ଯୁଦାରାଃ ପରତର୍ପଣେନ ॥ ୪-୨୨॥
ସର୍ଵାସୁ କଣ୍ଡୂଯନଲିପ୍ସଯୋଚ୍ଚୈରୁନ୍ନମ୍ଯ କଣ୍ଠଂ ଦଧତୀଷୁ ଗୋଷୁ ।
ବାଲୋ ହରିର୍ବାହୁସହସ୍ରଶୂନ୍ଯଂ ଜନ୍ମାତ୍ମନୋ ନିଷ୍ଫଲମେଵ ମେନେ ॥ ୪-୨୩॥
ପରିଭ୍ରମଦ୍ଗୋକୁଲମୁଗ୍ରକୋପଂ ସମୁଚ୍ଚଲଦ୍ଧୂଲିରଟଦ୍ଵିଷାଣମ୍ ।
ସ ଯୁଦ୍ଧମୁକ୍ଷ୍ଣାଂ ମଦନିର୍ଭରାଣାଂ ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ମଧ୍ଯଂ ଶମଯାଞ୍ଚକାର ॥ ୪-୨୪॥
ଶାଖାକରାଗ୍ରୈରଵଲମ୍ବ୍ଯ ପୃଥ୍ଵୀଂ ନିଷେଦୁଷଃ ପୁଷ୍ପଫଲାଵନମ୍ରାନ୍ ।
ତତ୍ର ଦ୍ରୁମାନ୍ ସାଦରମୀକ୍ଷମାଣୋ ଜଗାମ ତୃପ୍ତିଂ ନ କଦାଽପି ଶୌରିଃ ॥ ୪-୨୫॥
ଅଲକ୍ଷ୍ଯମୂଲାନ୍ଯତିଵିପ୍ରକର୍ଷାଦ୍ ଘୋଷାନୁମେଯସ୍ଖଲିତୋଦକାନି ।
ଉତ୍ତୁଙ୍ଗରୋଧସ୍ତରୁମଣ୍ଡଲାନି ନିମ୍ନାନି ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିତରାଂ ସ ରେମେ ॥ ୪-୨୬॥
ଅତୁଚ୍ଛଗୁଚ୍ଛସ୍ତନଭାରନମ୍ରାଃ ଲତାଃ ପ୍ରଵାଲାଧରଲୋଭନୀଯାଃ ।
ସ ତତ୍ର ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଭ୍ରମରାଲକାଢ୍ଯାସ୍ତାମସ୍ମରତ୍ତାମରସାଧିଵାସାମ୍ ॥ ୪-୨୭॥
ସମୁତ୍ସୁକଂ ସାଗରକନ୍ଯକାଯାମାକ୍ରଷ୍ଟୁମନ୍ତଃକରଣଂ ମୁରାରେଃ ।
ସର୍ଵସ୍ଯ ଵେତ୍ତା ସରସାଂ ସ ଵାଚଂ ସଙ୍କର୍ଷଣସ୍ସାଦରମିତ୍ଯୁଵାଚ ॥ ୪-୨୮॥
ଅନ୍ତସ୍ସମୀରଭ୍ରମଣପ୍ରସଙ୍ଗାଦୁଦୀର୍ଣନାଦେନ ଗୁହାମୁଖେନ ।
ଭୂଯଃ ପ୍ରଯୁଙ୍କ୍ତେ ପୃଥିଵୀଧରସ୍ତେ ଗୋଵର୍ଧନଃ ସ୍ଵାଗତମେଷ ଶୌରେ ॥ ୪-୨୯॥
ନିଶମ୍ଯ ଗୋଵର୍ଧନନିର୍ଝରାଣାଂ ଧୀରଧ୍ଵନିଂ କୃଷ୍ଣଶିଖଣ୍ଡିନୋଽମୀ ।
ମୁଦା ତ୍ଵଦାଲୋକନଜାତଯେଵ ନୃତ୍ଯନ୍ତି ଚକ୍ରୀକୃତବର୍ହଭାରାଃ ॥ ୪-୩୦॥
ପାଦାଵିମୌ ସଞ୍ଚରଣାଯ ନାଲମତ୍ରେତି ମତ୍ଵା ମୃଗଯୂଥମେତତ୍ ।
ସ୍ଵଲୋଚନାଂଶୁସ୍ତବକାପଦେଶାନ୍ନୀଲୋତ୍ପଲୈର୍ଭୂମିମିଵାସ୍ତୃଣାତି ॥ ୪-୩୧॥
ଵିକୀର୍ଯ ଵିଷ୍ଵଗ୍ଵିପିନଦ୍ରୁମାଣାଂ ମଧୂନି ପୁଷ୍ପସ୍ତବକଚ୍ଯୁତାନି ।
ଅର୍କାଂଶୁତପ୍ତାମନିଲୋ ଧରିତ୍ରୀଂ ସଞ୍ଚାରଯୋଗ୍ଯାଂ ଭଵତୋ ଵିଧତ୍ତେ ॥ ୪-୩୨॥
ନ ଭୀତିରନ୍ତର୍ନ ଦୃଶୋଶ୍ଚଲତ୍ଵଂ ନାସ୍ଥା ତୃଣେନୋତ୍ସୁକତାଽପି ଶାବେ ।
ରୂପେଣ ଦାମୋଦର ମୋହିତାସ୍ତେ ତିଷ୍ଠନ୍ତ୍ଯମୀ କାଷ୍ଠକୃତା ଇଵୈଣାଃ ॥ ୪-୩୩॥
ତେନେତି ସନ୍ଦର୍ଶିତମଗ୍ରଜେନ ମନୋହରଂ ତତ୍ତଦଵେକ୍ଷମାଣଃ ।
ଗାଶ୍ଚାରଯନ୍ ଶାଦ୍ଵଲିନୀଷୁ ଭୂଷୁ ରେମେ ରମାଯା ରମଣଃ ପ୍ରକାମମ୍ ॥ ୪-୩୪॥
ତଂ ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହନୀଯରୂପଂ ଶୌରିଂ ଶବର୍ଯଶ୍ଚରିତାର୍ଥନେତ୍ରାଃ ।
ଫଲୋପହାରୈରୁପସୃତ୍ଯ ଵନ୍ଯୈରଵାଦିଷୁଃ ପ୍ରଶ୍ରଯଶୋଭି ଵାକ୍ଯମ୍ ॥ ୪-୩୫॥
ଇତଃ ପଦଂ ନଃ ଶରପାତମାତ୍ରଂ ଯାଯାସ୍ସହାନେନ ସୁହୃଦ୍ଗଣେନ ।
ଅତ୍ରାଗମିଷ୍ଯନ୍ତି କିରାତପୁତ୍ରାଃ ଗଵାମମୂଷାଂ ପରିପାଲନାଯ ॥ ୪-୩୬॥
ଵ୍ଯାଧାହୃତୈର୍ଵାରଣକୁମ୍ଭଗର୍ଭାତ୍ ମୁକ୍ତାଫଲୈରାମଲକାଭିରାମୈଃ ।
ପ୍ରସାଧନଂ ତ୍ଵାଂ ଭୁଵନତ୍ରଯସ୍ଯ ପ୍ରସାଧଯିଷ୍ଯନ୍ତି କିରାତକନ୍ଯାଃ॥ ୪-୩୭॥
କନ୍ଯାଽସ୍ତି କାଚିଚ୍ଛବରେଶ୍ଵରସ୍ଯ ଯା ନଃ କୁଲାନାମଧିଦେଵତେଵ ।
ତାଂ ସର୍ଵଥା ଦାସ୍ଯତି ତେ ସ ରାଜା ମହାନ୍ତ୍ଯନର୍ଘାଣି ଚ ଯୌତକାନି ॥ ୪-୩୮॥
ଇତ୍ଯୂଚିଷୀଣାଂ ଶବରାଙ୍ଗନାନାମତ୍ଯାଦରଂ ଚେତସି ଵୀକ୍ଷମାଣଃ ।
କୃଷ୍ଣଃ କୃପାନିଘ୍ନମନାସ୍ସ ଵାଚମିତ୍ଯାହ ଲଜ୍ଜାମୃଦୁନା ସ୍ଵନେନ ॥ ୪-୩୯॥
ପିତ୍ରୋରନୁଜ୍ଞାମଧିଗମ୍ଯ ଭଦ୍ରାଃ ସମୀହିତଂ ଵଃ ସକଲଂ ଵିଧାସ୍ଯେ ।
ମଯି ସ୍ଥିତେ ତିଷ୍ଠତି ଗୋକୁଲଂ ତଦ୍ଗଚ୍ଛାମି ମା ଭୂତ ଵିଷାଦଵତ୍ଯଃ ॥ ୪-୪୦॥
ଗତେ ପୁଲିନ୍ଦୀରିତି ସାନ୍ତ୍ଵଯିତ୍ଵା ତଦିଷ୍ଟଭଙ୍ଗ୍ଵ୍ଯଥିତେ ମୁକୁନ୍ଦେ ।
ଫଲାପଚାଯାଦିଷୁ ନିସ୍ପୃହାସ୍ତାଃ ଶନୈର୍ଯଯୁଃ ପକ୍କଣମେଵ ଖିନ୍ନାଃ ॥ ୪-୪୧॥
ଵିହୃତ୍ଯ ଗର୍ଭେଷୁ ଲତାଗୃହାଣାଂ ନିପୀଯ ଵାରୀଣି ଚ ପଲ୍ଵଲାନାମ୍ ।
ଫଲାନି ଚାସ୍ଵାଦ୍ଯ ମହୀରୁହାଣାଂ ଵନାନି ଧନ୍ଯାନି ଚକାର ଶୌରିଃ ॥ ୪-୪୨॥
ଅଥାଧିରୂଢେ ଗଗନସ୍ଯ ମଧ୍ଯଂ ଦିଵାକରେ ଦୁଃସହଭାନୁଜାଲେ ।
ଘର୍ମାକୁଲଂ ଗୋକୁଲମୀକ୍ଷମାଣଃ ହଲାଯୁଧଃ ପ୍ରାହ ରଥାଙ୍ଗପାଣିମ୍ ॥ ୪-୪୩॥
କିଞ୍ଚିତ୍ପରିମ୍ଲାନଲତାପ୍ରଵାଲସ୍ତୃଣାଙ୍କୁରଭ୍ରାନ୍ତକୁରଙ୍ଗଯୂଥଃ ।
ଅହ୍ନଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତଜନପ୍ରଚାରଃ ପ୍ରଵର୍ତତେ ମଧ୍ଯମ ଏଷ ଭାଗଃ ॥ ୪-୪୪॥
କୁଲାନି ଵୀକ୍ଷସ୍ଵ ଵିହଙ୍ଗମାନାଂ ପକ୍ଷାନ୍ତରସ୍ଥାପିତଶାବକାନି ।
କଠୋରମେନଂ ଗମଯନ୍ତି କାଲଂ ନୀଡେଷୁ ନିଦ୍ରାଲସଲୋଚନାନି ॥ ୪-୪୫॥
ପ୍ରାଯଃ କଠୋରାତପପୀଡଯେଵ ଛାଯାଃ ପରିତ୍ଯକ୍ତବହିର୍ଵିହାରାଃ ।
ଆଲୋକଯାଧ୍ଵନ୍ଯଜନେନ ସାର୍ଦ୍ଧମଧ୍ଯାସତେ ମୂଲମନୋହକାନାଂ ॥ ୪-୪୬॥
କରୈରସହ୍ଯୈରଯମଂଶୁମାଲୀ ତପନ୍ ମହୀମୁଗ୍ର ଇଵ କ୍ଷିତୀଶଃ ।
ଆଶଂସିତାପତ୍ପ୍ରସରଃ ପ୍ରଜାଭିର୍ଧତ୍ତେ ଦଶାମଦ୍ଯ ଵିଗର୍ହଣୀଯାମ୍ ॥ ୪-୪୭॥
ଵିହୃତ୍ଯ କାନ୍ତାରମହୀଷୁ ଵେଗାଦ୍ଵ୍ରଜନ୍ନପଃ ପୁଷ୍କରିଣୀଷୁ ପାତୁମ୍ ।
ମାର୍ଗେ କରୀନ୍ଦ୍ରଃ କରଶୀକରେଣ ପ୍ରିଯାମସାଵୁକ୍ଷତି ତାପଖିନ୍ନାମ୍ ॥ ୪-୪୮॥
ତପ୍ତାନି ଭାସା ତପନସ୍ଯ ହଂସାଃ ଵିହାଯ ଵାରୀଣି ନଖଂପଚାନି ।
ପତ୍ରେଷୁ ଵିନ୍ଯସ୍ଯ ପଦାନି ମନ୍ଦଂ ପଦ୍ମାକରେ ସମ୍ପ୍ରତି ପର୍ଯଟନ୍ତି ॥ ୪-୪୯॥
ନିଗୂଢମୀନଗ୍ରହଣାଭିସନ୍ଧିଂ କୃଛ୍ରେଣ ମୁକ୍ତ୍ଵା କପଟାସିକାଂ ସ୍ଵାମ୍ ।
ଅମୀ ବକୋଟାସ୍ତପନାଂଶୁତାପାତ୍ତଟୀନିକୁଞ୍ଜଂ ତରସା ଵିଶନ୍ତି ॥ ୪-୫୦॥
ତଦେହି ଯାମସ୍ତରୁଷଣ୍ଡମେତଦ୍ ଘର୍ମାକୁଲଂ ଗୋକୁଲମାନଯାମଃ ।
ଅତ୍ରୈଵ ଵିଶ୍ରମ୍ଯ ମୁହୂର୍ତମାତ୍ରଂ ଭୂଯୋଽପି ଗାଵଃ ପ୍ରଚରନ୍ତ୍ଵରଣ୍ଯେ ॥ ୪-୫୧॥
ଇତୀରିତଂ ତତ୍ସମଯାନୁରୂପଂ ଵାକ୍ଯଂ ସମାକର୍ଣ୍ଯ ହଲାଯୁଧସ୍ଯ ।
ଆର୍ଯୋ ଯଥାଜ୍ଞାପଯତୀତି କୃଷ୍ଣସ୍ତଂ ରାମମୁକ୍ତ୍ଵା ତରୁଷଣ୍ଡମାପ ॥ ୪-୫୨॥
ଅଲବ୍ଧମାର୍ତାଣ୍ଡକରପ୍ରଵେଶମାରାମକଲ୍ପଂ ତରୁଷଣ୍ଡମେତ୍ଯ ।
ଆନେତୁକାମଃ ସ ଗଵାଂ କୁଲଂ ତଦାସଜ୍ଜଯାମାସ ମୁଖେନ ଵେଣୁମ୍ ॥ ୪-୫୩॥
ସଲୀଲମୀଷତ୍ପରିଵୃତ୍ତପାଦଂ ସଵିଭ୍ରମୋଦଞ୍ଚିତସଵ୍ଯନେତ୍ରଂ ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ ଵଂଶାର୍ପିତପାଟଲୋଷ୍ଠଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ସ୍ଥିତଂ ଵିସ୍ମଯମାପ ଲୋକଃ ॥ ୪-୫୪॥
ତତ୍ର ସ୍ଥିତଂ ତାମରସାଯତାକ୍ଷଂ ତାପିଞ୍ଛଵର୍ଣଂ ଶିଖିପିଞ୍ଛଚୂଡଂ ।
ତମେଵ ପଶ୍ଯନ୍ନନିମେଷତାଯାଃ ଫଲଂ ପ୍ରପେଦେ ସୁରସିଦ୍ଧସଙ୍ଘଃ ॥ ୪-୫୫॥
ସ୍ଥିତସ୍ତ୍ରିଭଙ୍ଗ୍ଯା ଵିଵରେଷୁ ଵେଣୋର୍ଵ୍ଯାପାରଯନ୍ନଙ୍ଗୁଲିପଲ୍ଲଵାନି ।
ଜଗତ୍ତ୍ରଯୀମୋହଵିଧାନଦକ୍ଷମୁତ୍ଥାପଯାମାସ ସ ନାଦମୁଚ୍ଚୈଃ ॥ ୪-୫୬॥
ଅଥୋତ୍ଥିତାନନ୍ଦନିମୀଲିତାକ୍ଷ୍ଯଃ ଵିଲୂନଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରଲାଞ୍ଛିତାସ୍ଯାଃ ।
ଗାଵସ୍ତଦଭ୍ଯାଶମୁପେତ୍ଯ ତସ୍ଥୁଃ ନିସ୍ପନ୍ଦଦେହା ନିଭୃତୈଃ ଶ୍ରଵୋଭିଃ ॥ ୪-୫୭॥
ନୈସର୍ଗିକଂ ଵୈରମପତ୍ଯସଙ୍ଗସ୍ତୃଷ୍ଣା ବୁଭୁକ୍ଷା କୁସୁମାଯୁଧଶ୍ଚ ।
ତଦ୍ଵେଣୁନାଦଶ୍ରୁତିତତ୍ପରାଣାଂ ନାଲଂ ଵିଧାତୁଂ ଵିକୃତିଂ ତିରଶ୍ଚାମ୍ ॥ ୪-୫୮॥
ତସ୍ମିନ୍ ମନୋହାରିଣି ଚକ୍ରପାଣେର୍ଵନାନ୍ତରେ ମୂର୍ଛତି ଵଂଶନାଦେ ।
ଵିଧୀଯମାନଂ ପରିହୃତ୍ଯ କର୍ମ ସର୍ଵେଽପି ସତ୍ଵା ଲିଖିତା ଇଵାସନ୍ ॥ ୪-୫୯॥
ପ୍ରଵୃତ୍ତମାତ୍ରୌ ଵନପଦ୍ମିନୀଷୁ ଦାତୁଂ ଗୃହୀତୁଂ ଚ ମୃଣାଲଭଙ୍ଗମ୍ ।
ଚକ୍ରାହ୍ଵଯସ୍ତଦ୍ଗୃହମେଧିନୀ ଚ ପ୍ରସାର୍ଯ ଚଞ୍ଚୂ ପରମାସିଷାତାମ୍ ॥ ୪-୬୦॥
ଉପାଵିଶନ୍ନୁଜ୍ଝିତଚାପଲାନି ସ୍ଵଜାନୁଵିନ୍ଯସ୍ତକରାନନାନି ।
ନିଷ୍ପନ୍ଦଦୃଷ୍ଟୀନି ଵନଦ୍ରୁମାଣାଂ ଶାଖାସୁ ଶାଖାମୃଗମଣ୍ଡଲାନି ॥ ୪-୬୧॥
ପଦ୍ଭ୍ଯାମଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ମହୀମୁଭାଭ୍ଯାଂ ସଦ୍ଯସ୍ସମୁତ୍ତମ୍ଭିତପୂର୍ଵକାଯଃ ।
ସିଂହଃ କରୀନ୍ଦ୍ରାକ୍ରମଣେ ପ୍ରଵୃତ୍ତସ୍ତସ୍ଥୌ ତଥା କୃତ୍ରିମସିଂହକଲ୍ପଃ ॥ ୪-୬୨॥
ସିଦ୍ଧାଃ କଲତ୍ରାଣି ଲତାଗୃହେଷୁ ସମୁଦ୍ଯତାଃ ପାଯଯିତୁଂ ମଧୂନି ।
କରଦ୍ଵଯୋଦଞ୍ଚିତରତ୍ନପାତ୍ରାଃ ନିଷେଦୁରାଲେଖ୍ଯମିଵ ପ୍ରପନ୍ନାଃ ॥ ୪-୬୩॥
ତଦ୍ଵଂଶନାଲାଚ୍ଚ୍ଯୁତମଚ୍ଯୁତସ୍ଯ ଗେଯାମୃତଂ ସାଧୁ ନିଷେଵ୍ଯ ଵୃକ୍ଷାଃ ।
ଚିରଂ ଜରାଜର୍ଜରିତତ୍ଵଚୋଽପି ବାଲା ଇଵାସନ୍ନଵପଲ୍ଲଵାଢ୍ଯାଃ ॥ ୪-୬୪॥
ନାଦେନ ଵେଣୋର୍ଵିଵଶୀକୃତାନାଂ ଵିଦ୍ଯାଧରାଣାଂ ଗଲିତାଃ କରେଭ୍ଯଃ ।
ଗତିର୍ଭଵାସ୍ମାକମପୀତି ନୂନଂ ଵୀଣା ନିପେତୁର୍ମଧୁଵିଦ୍ଵିଷୋଽଗ୍ରେ ॥ ୪-୬୫॥
ସ୍ଵଵେଣୁନାଦେନ ସ ଜୀଵଲୋକମିତ୍ଥଂ ପରାନନ୍ଦମଯଂ ଵିଧାଯ ।
ପ୍ରଭୁର୍ଵ୍ଯରଂସୀଦମରାଶ୍ଚ ସର୍ଵେ ସୁପ୍ତୋତ୍ଥିତାନାଂ ସ୍ଥିତିରନ୍ଵଭୂଵନ୍ ॥ ୪-୬୬॥
ପ୍ରତ୍ଯାଗତେ ଚେତସି ତେ ଵିଦିତ୍ଵା ପ୍ରଭ୍ରଶ୍ଯ ହସ୍ତାତ୍ ପତିତା ଵିପଞ୍ଚୀଃ ।
ପୁନର୍ନ୍ନ ଚକ୍ରୁଃ ପ୍ରତିପନ୍ନଲଜ୍ଜାଃ ଵିଦ୍ଯାଧରାସ୍ତଦ୍ଗ୍ରହଣାଭିଲାଷମ୍ ॥ ୪-୬୭॥
ମଧୁଵ୍ରତାନାଂ ଧ୍ଵନିଭିର୍ମନୋଜ୍ଞୈର୍ଵାଚାଲଯନ୍ତୀ ଵଲଯଂ ଦିଶାନାମ୍ ।
ପ୍ରସୂନଵୃଷ୍ଟିଃ ସୁରସିଦ୍ଧମୁକ୍ତା ପପାତ ମୌଲୌ ପରମସ୍ଯ ପୁଂସଃ ॥ ୪-୬୮॥
ଅଵର୍ଷି କେନାଯମଦୃଷ୍ଟପୂର୍ଵଃ ପ୍ରସୂନରାଶିସ୍ତଵ ମୂର୍ଧନୀତି ।
ପୃଷ୍ଟୋ ଵିହସ୍ଯାହ ଵିଭୁସ୍ସହାଯାନ୍ ଜ୍ଞାନଂ ଭଵଦ୍ଭୋଽପି କଥଂ ମମେତି ॥ ୪-୬୯॥
ଵିଷହ୍ଯତାଂ ଯାତି ଵିଵସ୍ଵଦଂଶୌ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମୁତ୍ଥାପ୍ଯ ଗଵାଂ ସ ପୁଞ୍ଜମ୍ ।
ଭୂଯସ୍ତୃଣାଶ୍ଯାମଲଭୂତଲେଷୁ ପ୍ରାରବ୍ଧ ସଞ୍ଚାରଯିତୁଂ ଵନେଷୁ ॥ ୪-୭୦॥
ତତଃ ପରିକ୍ଷୀଣସହସ୍ରଭାନୋରଶାମ୍ଯଦୂଷ୍ମା ଦିଵସସ୍ଯ ତୀଵ୍ରଃ ।
ଯଥା ଵିନାଶେ ଧନସଞ୍ଚଯସ୍ଯ ମହାଵଲେପୋ ଧନିନୋ ଜନସ୍ଯ ॥ ୪-୭୧॥
ପ୍ରଭାକରେ ପାଟଲଭାସି ଦୂରଂ ଦିଶଂ ପ୍ରତୀଚୀମଵଗାହମାନେ ।
ଆଲୋକ୍ଯ ରାମଃ ପରିଣାମମହ୍ନୋ ଦାମୋଦରଂ ସାଦରମିତ୍ଯୁଵାଚ ॥ ୪-୭୨॥
ଆଵିର୍ଭଵନ୍ମନ୍ଦମରୁତ୍ପ୍ରଚାରା ଶାନ୍ତାତପା ନିର୍ଵୃତସର୍ଵସତ୍ଵା ।
ଵିରାମଵେଲା ଦିଵସସ୍ଯ ଶୌରେ ପ୍ରଵର୍ତତେ ପଶ୍ଯ ମନୋଭିରାମା ॥ ୪-୭୩॥
ଶିରୋଭିରୂଢେନ୍ଧନଶାକମୂଲାଃ ସ୍ଵଯୂଥ୍ଯମୁଚ୍ଚୈଃସ୍ଵରମାହ୍ଵଯନ୍ତଃ ।
ଵନେଚରା ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ଵିରାମମହ୍ନଃ ସମାରଭନ୍ତେ ସହସୈଵ ଗନ୍ତୁମ୍ ॥ ୪-୭୪॥
ଶତଂ ଶତଂ ଵ୍ଯୋମନି ବଦ୍ଧମାଲାଃ ଶାତ୍କାରଵାଚାଲଵିଲୋଲପକ୍ଷାଃ ।
ଵ୍ରଜନ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀକୃତଵାସଵୃକ୍ଷାଃ ମନୋଜଵାଃ ପଶ୍ଯ ପତତ୍ରିଣୋଽମୀ ॥ ୪-୭୫॥
ଭୁଵଃ ପରାଗେ ବହୁଶୋ ଲୁଠିତ୍ଵା ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ନୀଡଂ କଲଵିଙ୍ଗଯୂଥମ୍ ।
ଧିନୋତ୍ଯପତ୍ଯାନି ବୁଭୁକ୍ଷିତାନି ଗ୍ରାସେନ ଚଞ୍ଚୂପୁଟସଞ୍ଚିତେନ ॥ ୪-୭୬॥
ତଦେହି ଶୌରେ ତପନଵ୍ଯପାଯାତ୍ପ୍ରାଗେଵ ଯାମଃ ପଦମସ୍ମଦୀଯମ୍ ।
ଇଯଂ କ୍ଷତିଃ ଶ୍ଵଭ୍ରତଟେନ ପଶ୍ଚାଦ୍ଦୁଃସଞ୍ଚରା ଲୁବ୍ଧକନିର୍ମିତେନ ॥ ୪-୭୭॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵେତି ରାମସ୍ଯ ଗିରଂ ମୁରାରିଃ ଅସ୍ତ୍ଵେଵମିତ୍ଯାଦରପୂର୍ଵମୁକ୍ତ୍ଵା ।
ସହ ପ୍ରତସ୍ଥେ ସ ଚ ମିତ୍ରଵର୍ଗୈଃ ପ୍ରଚଣ୍ଡଶ୍ରୃଙ୍ଗଧ୍ଵନିପୂରିତାଶୈଃ ॥ ୪-୭୮॥
ସହପ୍ରଯାଣାଯ କୃତତ୍ଵରାଣାମୂଧୋଭରାଦ୍ଦୂରଵିଲମ୍ବିନୀନାମ୍ ।
ସ ତତ୍ର ତତ୍ର ପ୍ରତିପାଲ୍ଯ ତସ୍ଥୌ ପ୍ରୀତୋ ଗଵାମାଗମନଂ ମୁକୁନ୍ଦଃ ॥ ୪-୭୯॥
ସମାଵୃତୋ ଗୋପଜନେନ ନନ୍ଦଃ ଗୋପାଙ୍ଗନାଭିଶ୍ଚ ଵୃତା ଯଶୋଦା ।
ଅତିଷ୍ଠତାମଧ୍ଵନି ଲୋଚନାଭ୍ଯାଂ ପୁତ୍ରାଗତିପ୍ରେକ୍ଷଣସସ୍ପୃହାଭ୍ଯାମ୍ ॥ ୪-୮୦॥
ଚକାର କର୍ଣେଷୁ ତଯୋଃ ପ୍ରମୋଦଂ ଦାମୋଦରାପୂରିତଶୃଙ୍ଗନାଦଃ ।
ଦିଵି ପ୍ରସର୍ପନ୍ନଥ ପାଂସୁପୂରଃ ନେତ୍ରେଷୁ ପୀଯୂଷମିଵାଭ୍ଯଵର୍ଷତ୍ ॥ ୪-୮୧॥
ତୌ ଧୂସରାଙ୍ଗୌ ରଜସା କୁମାରୌ ଗତ୍ଵା ସ ନନ୍ଦଃ ପରିରଭ୍ଯ ଗାଢମ୍ ।
ଆତ୍ମାନମାନନ୍ଦସମୁଦ୍ରମଗ୍ନଂ ନାଲଂ ସମୁଦ୍ଧର୍ତୁମଭୂନ୍ମୁହୂର୍ତମ୍ ॥ ୪-୮୨॥
ଉତ୍ପତ୍ଯ ଧାଵଦ୍ଭିରୁଦସ୍ତଶସ୍ତ୍ରୈଃ କ୍ଷ୍ଵେଲାରଵକ୍ଷୋଭିତଦିଗ୍ଵିଭାଗୈଃ ।
ଆଭୀରଵୀରୈସ୍ସ ଵୃତଃ ପ୍ରପେଦେ ଵ୍ରଜଂ ସମାକର୍ଣିତତୂର୍ଯଘୋଷମ୍ ॥ ୪-୮୩॥
ଚାଟୂକ୍ତିଭିଃ ପାର୍ଶ୍ଵଚରାନଶେଷାନ୍ ଵିସୃଜ୍ଯ ଗୋପାନ୍ ସହିତସ୍ସ ମିତ୍ରୈଃ ।
ଵିଵେଶ କୃଷ୍ଣୋ ଭଵନଂ ଦିନାନ୍ତେ ସମୁଜ୍ଵଲନ୍ମଙ୍ଗଲଦୀପିକାଭିଃ ॥ ୪-୮୪॥
କାମଂ ଦିଵା କର୍ଣପଥଂ ଗତେନ ନୀତାଃ ପ୍ରିଯଂ ଵେଣୁରଵେଣ ଵିଷ୍ଣୋଃ ।
ପ୍ରତିପ୍ରିଯଂ ଚକ୍ରୁରମୁଷ୍ଯ ସାଯଂ ଗାଵଃ ପଯୋଦୋହନନିଃସ୍ଵନେନ ॥ ୪-୮୫॥
ଅନୁଦିନମିତି କୁର୍ଵନ୍ ପାଲନଂ ଗୋକୁଲସ୍ଯ
କ୍ଷଣମିଵ ଦିଵସାନି କ୍ରୀଡଯା ଯାପଯନ୍ ସଃ ।
ଅଖିଲମପି ଧରିତ୍ରୀଭାରମଭ୍ଯୁଦ୍ଧରିଷ୍ଯନ୍
ଅରମତ ସହ ଶୌରିସ୍ତତ୍ର ସଙ୍କର୍ଷଣେନ ॥ ୪-୮୬॥
ଇତି ସୁକୁମାରକୃତୌ କୃଷ୍ଣଵିଲାସକାଵ୍ଯେ ଚତୁର୍ଥଃ ସର୍ଗଃ ॥ ୪ ॥
Encoded and proofread by PSA Easwaran psaeaswaran at gmail.com
Please send corrections to sanskrit@cheerful.com
Last updated ତ୍oday
http://sanskritdocuments.org
Krishna Vilasa Kavyam Lyrics in Oriya PDF
% File name : shrIkRiShNavilAsakAvyam.itx
% Location : doc\_vishhnu
% Author : sukumArakavi
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : NS Panicker in Malayalam http://sreekrishnavilasam.blogspot.in/
% Proofread by : PSA Easwaran psaeaswaran at gmail.com
% Latest update : August 2, 2012
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
% File name : shrIkRiShNavilAsakAvyam.itx
% Location : doc\_vishhnu
% Author : sukumArakavi
% Language : Sanskrit
% Subject : philosophy/hinduism/religion
% Transliterated by : NS Panicker in Malayalam http://sreekrishnavilasam.blogspot.in/
% Proofread by : PSA Easwaran psaeaswaran at gmail.com
% Latest update : August 2, 2012
% Send corrections to : Sanskrit@cheerful.com
% Site access : http://sanskritdocuments.org
%
% This text is prepared by volunteers and is to be used for personal study
% and research. The file is not to be copied or reposted for promotion of
% any website or individuals or for commercial purpose without permission.
% Please help to maintain respect for volunteer spirit.
%
We acknowledge well-meaning volunteers for Sanskritdocuments.org and other sites to have built the collection of Sanskrit texts.
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ October 13, 2015 ] at Stotram Website
Please check their sites later for improved versions of the texts.
This file should strictly be kept for personal use.
PDF file is generated [ October 13, 2015 ] at Stotram Website